Kỷ lục xuất khẩu dầu Nga và cú sốc từ thỏa thuận Mỹ - Iran

Vào tháng 6 năm 2026, Nga đã xuất khẩu dầu thô nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong năm — 3,89 triệu thùng mỗi ngày — khi một cơn bão hoàn hảo gồm các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào nhà máy lọc dầu, việc đóng cửa một điểm nghẽn lớn và chính sách giá mạnh tay đã đẩy nguồn cung cho người mua Ấn Độ lên mức kỷ lục. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau đỉnh cao đó, cục diện địa chính trị đã thay đổi: Mỹ và Iran ký một thỏa thuận tạm thời mở lại eo biển Hormuz và miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ, đưa ra một đối thủ cạnh tranh trực tiếp cho khách hàng giá trị nhất của Nga .

Xuất khẩu dầu thô của Nga đạt 3,89 triệu thùng/ngày — những yếu tố tác động

Bloomberg, trích dẫn dữ liệu theo dõi tàu chở dầu, báo cáo rằng lượng dầu thô trung bình trong bốn tuần của Nga đạt 3,89 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn kết thúc vào ngày 21 tháng 6 năm 2026 — mức cao nhất trong năm nay . Nhiều động lực đã thúc đẩy sự gia tăng này:

• Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga buộc Moscow phải xử lý ít dầu thô hơn trong nước, chuyển hướng nhiều sản lượng hơn trực tiếp ra thị trường xuất khẩu. Bloomberg lưu ý rằng xuất khẩu đã tăng "giữa lúc các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào nhà máy lọc dầu leo thang" . Chỉ riêng trong tháng 6, lượng hàng bốc xếp tại Ust-Luga, một cảng xuất khẩu chủ chốt, đã tăng 49% so với tháng trước sau khi các cuộc tấn công trước đó làm gián đoạn dòng chảy .
• Cuộc xung đột Mỹ-Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz đã cắt đứt hiệu quả các nhà cung cấp truyền thống ở Trung Đông của Ấn Độ, khiến các nhà máy lọc dầu Ấn Độ phải xoay sở. Nga, với một tuyến đường biển an toàn, đã vào cuộc để lấp đầy khoảng trống .
• Chiết khấu giá mạnh: Dầu thô của Nga đã được chào bán với mức giá thấp hơn thị trường từ 2–5 đô la mỗi thùng cho người mua Ấn Độ, khiến nó trở nên rất hấp dẫn ngay cả trước khi cuộc khủng hoảng Hormuz trở nên sâu sắc .
• Việc tăng hạn ngạch OPEC+ — mặc dù khiêm tốn — cũng mang lại cho Nga một số dư địa bổ sung. Bảy thành viên OPEC+, bao gồm Nga, đã đồng ý tăng mục tiêu sản lượng chung thêm 188.000 thùng/ngày cho tháng 7 năm 2026 .

Lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển trung bình của Nga kể từ đầu năm 2026 đang ở mức khoảng 3,46 triệu thùng/ngày, cao hơn khoảng 120.000 thùng/ngày so với mức trung bình hàng năm của năm 2025 và cao hơn mức cao nhất sau cuộc xâm lược trước đó là 3,36 triệu thùng/ngày được thiết lập vào năm 2023 .

Kỷ lục nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ — 2,35 triệu thùng/ngày, chiếm 53,5%

Kpler, một công ty phân tích hàng hóa, ước tính rằng Ấn Độ đã nhập khẩu 2,35 triệu thùng mỗi ngày dầu thô của Nga trong tháng 6 năm 2026, vượt qua kỷ lục trước đó là 2,2 triệu thùng/ngày được thiết lập vào tháng 5 năm 2023 . Khối lượng đó chiếm khoảng 53,5% tổng lượng nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ trong tháng . Mức trung bình hàng ngày trong tháng 6 đã lên tới 2,6–2,73 triệu thùng/ngày vào ngày 20 tháng 6 .

Kỷ lục này là hậu quả trực tiếp của cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz, vốn làm nghẹt nguồn cung từ Iraq, Ả Rập Xê Út và UAE, trong khi Nga vẫn giữ các tuyến đường giao hàng mở và cung cấp các lô hàng chiết khấu . Ấn Độ nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu dầu thô, khiến nước này đặc biệt nhạy cảm với các gián đoạn nguồn cung .

Thỏa thuận Mỹ-Iran đe dọa vị thế của Nga như thế nào

Vào ngày 17 tháng 6 năm 2026, Mỹ và Iran đã ký một thỏa thuận ban đầu bao gồm ba điều khoản chính :

1. Mở lại eo biển Hormuz — Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran vào ngày 18 tháng 6 .
2. Miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Mỹ đối với Iran — Kho bạc đã ban hành một đợt miễn trừ kéo dài 60 ngày, Giấy phép Chung X, cho phép các giao dịch bằng đô la đối với dầu Iran lần đầu tiên trong hơn 40 năm .
3. Cam kết của Iran về việc giảm kho dự trữ uranium làm giàu cao .

Mối đe dọa cạnh tranh đối với Nga rất rõ ràng:

• Dầu thô Iran là sản phẩm thay thế trực tiếp cho các thùng dầu của Nga tại các nhà máy lọc dầu Ấn Độ, với các loại dầu thô trung bình-chua tương tự. Sự trở lại của Iran có thể ngay lập tức bổ sung thêm 1–2 triệu thùng/ngày nguồn cung, phần lớn có khả năng sẽ hướng đến cùng các khách hàng Ấn Độ mà Nga đang phục vụ .
• Cạnh tranh về giá sẽ gia tăng. Dầu thô của Nga đã được bán với mức chiết khấu 2–5 đô la/thùng, nhưng dầu Iran — được giải phóng khỏi các lệnh trừng phạt và được hỗ trợ bởi việc mở lại Hormuz — có thể đổ bộ vào Ấn Độ với mức chiết khấu thậm chí còn cao hơn, làm giảm biên lợi nhuận của Nga .
• Ấn Độ sẽ đa dạng hóa trở lại. Tỷ trọng kỷ lục 53,5% của Nga là một bất thường do khủng hoảng gây ra. Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ trước đây ưa chuộng dầu thô Trung Đông hơn, và một khi các tuyến cung cấp của Ả Rập Xê Út, Iraq và Iran được khôi phục hoàn toàn, họ có khả năng sẽ tái cân bằng lượng nhập khẩu để tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ nhà cung cấp duy nhất nào .

S&P Global lưu ý rằng trong khi thỏa thuận này làm giảm bớt lo ngại về nguồn cung dài hạn, việc bình thường hóa hoàn toàn dòng chảy dầu Iran sẽ mất thời gian — có khả năng kéo dài đến mùa hè năm 2027 . Nhưng hướng đi là rõ ràng đối với vị thế thống trị của Nga tại thị trường Ấn Độ. Bloomberg tổng kết: Nga hiện đang phải đối mặt với "sự cạnh tranh gay gắt hơn khi bán các thùng dầu cho khách hàng chủ chốt là Ấn Độ sau khi một đợt miễn trừ trừng phạt của Mỹ đã giải phóng các lô hàng từ nhà cung cấp đối thủ Iran" .