Cuộc 'lội ngược dòng' ngoạn mục của xe điện châu Âu: Sức mua tăng mạnh, áp lực nới lỏng quy định khí thải giảm nhiệt

Lý do các nước thành viên rút lại ủng hộ việc nới lỏng quy định CO₂

• Nguyên nhân trực tiếp: Sự tăng tốc của thị trường xe điện đã làm giảm áp lực chính trị trong việc làm loãng các tiêu chuẩn khí thải. Ông Hoekstra phát biểu vào ngày 25/6/2026: "Một số quốc gia thành viên trước đây từng rất lớn tiếng kêu gọi trì hoãn hoặc nới lỏng các tiêu chuẩn, nhưng nhờ sự bùng nổ ngoạn mục của xe điện, họ đang thay đổi suy nghĩ" .
• Bảy quốc gia phản đối: Vào tháng 6/2026, Đan Mạch, Pháp, Luxembourg, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Thụy Điển chính thức bác bỏ mọi nỗ lực nới lỏng các quy định về khí thải ô tô của EU, cảnh báo rằng các quy định linh hoạt hơn sẽ chỉ làm chậm quá trình chuyển đổi sang xe điện và phá hoại hàng tỷ euro đầu tư của ngành công nghiệp .

Phản ứng chính trị từ Ủy viên Khí hậu EU Wopke Hoekstra

• Ông Hoekstra gọi sự bùng nổ của xe điện là 'ngoạn mục' và xác nhận rằng nó đang làm suy yếu động lực chính trị nhằm đảo ngược lệnh cấm động cơ đốt trong .
• Vào tháng 1/2026, ông tuyên bố trước Nghị viện châu Âu rằng thị phần xe điện đã đạt 20% và khẳng định 'cuộc chuyển đổi... đang diễn ra', đồng thời đề xuất các ưu đãi cho xe điện cỡ nhỏ sản xuất tại EU và quy định không phát thải cho đội xe của các tập đoàn .
• Vào tháng 12/2025, ông bảo vệ mục tiêu 2035 đã được nới lỏng là 'một thỏa hiệp thông minh và khôn ngoan cho cả khí hậu và khả năng cạnh tranh', đồng thời nhấn mạnh rằng định hướng tổng thể hướng tới phi cacbon hóa vẫn được giữ nguyên .

Mục tiêu 2035 đã được sửa đổi

• Quy tắc ban đầu (Quy định EU 2023/851): Yêu cầu giảm 100% lượng khí thải CO₂ cho ô tô chở khách và xe tải nhẹ mới từ năm 2035 — về cơ bản là lệnh cấm xe động cơ đốt trong mới .
• Sửa đổi tháng 12/2025: Ủy ban châu Âu đã nới lỏng mục tiêu này xuống mức giảm 90% lượng khí thải CO₂ trung bình cho đội xe mới vào năm 2035, cho phép một tỷ lệ hạn chế xe động cơ đốt trong vẫn được bán .
• Biện pháp linh hoạt tháng 4/2025: Một thay đổi có mục tiêu riêng cho phép các nhà sản xuất tuân thủ các mục tiêu giai đoạn 2025–2027 bằng cách sử dụng mức phát thải trung bình của ba năm thay vì phải đạt chỉ tiêu hàng năm .

Bối cảnh chính sách hiện tại

Bức tranh chính sách đang bị chia rẽ:

• Liên minh ủng hộ tham vọng (tháng 6/2026): Bảy quốc gia thành viên đang tích cực thúc đẩy giữ nguyên các quy tắc nghiêm ngặt, lập luận rằng thị trường xe điện đang tăng tốc khiến việc nới lỏng thêm là không cần thiết và phản tác dụng .
• Áp lực từ các nhà sản xuất ô tô vẫn tiếp diễn: Các hiệp hội ô tô và nhà cung cấp châu Âu vẫn cho rằng các mục tiêu đến năm 2035 là 'không còn khả thi' và đã kêu gọi gia hạn thêm . Đức và Italy trước đó đã thúc đẩy mạnh mẽ việc nới lỏng vào tháng 12/2025 .
• Quan điểm của ông Hoekstra: Ông hiện lập luận rằng chính đà tăng trưởng của thị trường là lý lẽ mạnh mẽ nhất để giữ nguyên khuôn khổ 2035, ngay cả ở dạng đã sửa đổi 90%, và rằng sự tăng trưởng doanh số EV đã làm giảm nhu cầu về sự linh hoạt bổ sung trong quy định .