EU chính thức 'siết' AWS và Microsoft Azure: Lần đầu tiên điện toán đám mây bị coi là 'người gác cổng'

Vào thứ Năm, ngày 25 tháng 6 năm 2026, Ủy ban Châu Âu đã thông báo cho Amazon và Microsoft về quan điểm sơ bộ của mình rằng các dịch vụ điện toán đám mây – Amazon Web Services (AWS) và Microsoft Azure – nên được chỉ định là 'người gác cổng' (gatekeepers) theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Đây là lần đầu tiên quy định này được áp dụng cho các dịch vụ hạ tầng đám mây thay vì các nền tảng kỹ thuật số hướng tới người tiêu dùng .

Phát hiện của Ủy ban

Ủy ban kết luận rằng AWS và Azure đóng vai trò là "một cửa ngõ quan trọng giữa các doanh nghiệp và khách hàng của họ" tại EU, mang lại cho họ khả năng đặt ra các điều khoản truy cập cho một lượng lớn các doanh nghiệp châu Âu phụ thuộc vào dịch vụ đám mây . AWS và Azure cùng kiểm soát khoảng 70% doanh thu đám mây tại EU, một sự tập trung thị trường đã thúc đẩy một cuộc điều tra chính thức kéo dài bảy tháng được khởi động vào tháng 11 năm 2025 . Ủy ban cũng phát hiện ra rằng hiệu ứng khóa (lock-in effects) và chi phí chuyển đổi cao khiến các doanh nghiệp khách hàng khó có thể chuyển đổi giữa các nhà cung cấp đám mây, củng cố thêm vị thế thống trị của cả hai nền tảng .

Tại sao các ngưỡng tiêu chuẩn không được áp dụng?

Các ngưỡng 'người gác cổng' theo định lượng tiêu chuẩn của DMA — doanh thu hàng năm tại Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA) từ 7,5 tỷ euro, vốn hóa thị trường 75 tỷ euro, 45 triệu người dùng cuối hoạt động hàng tháng và 10.000 người dùng doanh nghiệp hoạt động hàng năm — được thiết kế cho các dịch vụ nền tảng cốt lõi hướng tới người tiêu dùng như cửa hàng ứng dụng, công cụ tìm kiếm và mạng xã hội . Các dịch vụ hạ tầng đám mây như AWS và Azure không dễ dàng đáp ứng các tiêu chí dựa trên số lượng người dùng đó.

Thay vào đó, Ủy ban đã viện dẫn Điều 3(8) của DMA, cho phép một sự chỉ định 'định tính' thông qua một cuộc điều tra thị trường khi một dịch vụ đáp ứng ba tiêu chí cốt lõi — (a) tác động đáng kể đến thị trường nội khối, (b) hoạt động như một cửa ngõ quan trọng để các doanh nghiệp tiếp cận người dùng cuối, và (c) có một vị thế vững chắc và lâu dài — ngay cả khi các ngưỡng định lượng tiêu chuẩn không được đáp ứng . Hai cuộc điều tra thị trường đã được mở vào ngày 18 tháng 11 năm 2025 để đánh giá cụ thể AWS và Azure theo con đường định tính này .

Nghĩa vụ của 'người gác cổng' là gì?

Nếu được chính thức chỉ định, AWS và Azure sẽ phải chịu các nghĩa vụ tương tự 'nên làm và không nên làm' trong DMA (Các Điều 5, 6 và 7) áp dụng cho các 'người gác cổng' khác . Các nghĩa vụ này bao gồm:

• Nghĩa vụ tương tác (Interoperability) — cho phép các dịch vụ đám mây cạnh tranh tương tác với AWS và Azure
• Khả năng chuyển dữ liệu (Data portability) — cho phép khách hàng doanh nghiệp chuyển dữ liệu của họ sang các nhà cung cấp đám mây đối thủ
• Tiếp cận công bằng, hợp lý và không phân biệt đối xử (FRAND) vào nền tảng
• Cấm tự ưu tiên (Prohibition of anti-competitive self-preferencing) — cấm AWS và Azure ưu tiên dịch vụ của mình hơn so với của đối thủ cạnh tranh
• Cấm bó buộc/gói dịch vụ (Ban on tying/bundling) — ngăn các công ty khiến việc sử dụng một dịch vụ phải phụ thuộc vào việc sử dụng một dịch vụ khác

Việc không tuân thủ sẽ phải chịu mức phạt lên tới 10% tổng doanh thu toàn cầu hàng năm, và lên tới 20% cho các hành vi tái phạm .

Lộ trình và các bước tiếp theo

• Phán quyết sơ bộ đã được gửi cho Amazon và Microsoft vào ngày 25 tháng 6 năm 2026. Cả hai công ty hiện có quyền trả lời và trình bày biện hộ trước Ủy ban .
• Ủy ban đặt mục tiêu đưa ra quyết định chỉ định cuối cùng trong vòng năm tháng kể từ khi khởi động cuộc điều tra vào tháng 11 năm 2025 — nghĩa là một quyết định ràng buộc dự kiến sẽ có trước cuối năm 2026 .
• Nếu bị chỉ định, AWS và Azure sẽ có sáu tháng để tuân thủ tất cả các nghĩa vụ của DMA .

Một sự mở rộng đáng kể phạm vi của DMA

Động thái này thể hiện một sự mở rộng đáng kể tầm ảnh hưởng của DMA. Cho đến nay, quy định này mới chỉ nhắm vào các dịch vụ nền tảng cốt lõi hướng tới người tiêu dùng — cửa hàng ứng dụng (App Store của Apple, Google Play), nhắn tin (WhatsApp/Messenger của Meta), mạng xã hội, tìm kiếm, quảng cáo và chợ thương mại điện tử. Điện toán đám mây ban đầu không được hình dung là một dịch vụ nền tảng cốt lõi theo các định nghĩa tiêu chuẩn của DMA .

Bằng cách sử dụng công cụ điều tra thị trường định tính theo Điều 3(8), Ủy ban đang mở rộng phạm vi của DMA để bao phủ các dịch vụ hạ tầng doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) vốn rất quan trọng đối với nền kinh tế kỹ thuật số châu Âu nhưng lại thiếu số lượng 'người dùng cuối' thông thường để kích hoạt chỉ định tự động . Điều này báo hiệu rằng Ủy ban coi các nền tảng đám mây thống trị là những 'nút thắt cổ chai' tương tự cần được điều chỉnh, và nó có thể mở đường cho các cuộc điều tra sâu hơn vào các dịch vụ hạ tầng B2B khác trong tương lai .