AI không còn chỉ là chatbot: Nghiên cứu Codex của OpenAI chỉ ra sự chuyển dịch sang AI tác nhân đang diễn ra nhanh hơn dự kiến

AI không còn chỉ là một chatbot. Đó là luận điểm trung tâm của bài nghiên cứu mới của OpenAI, "The Shift to Agentic AI: Evidence from Codex" (xuất bản ngày 25 tháng 6 năm 2026). Bài báo, được viết bởi các nhà nghiên cứu từ OpenAI, Đại học Columbia, Đại học Duke và Đại học Pennsylvania, đã phân tích dữ liệu sử dụng từ nền tảng làm việc và lập trình tác nhân của OpenAI, Codex, để ghi nhận một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong cách công việc tri thức được thực hiện.

Phát hiện cốt lõi: AI tác nhân — nơi người dùng ủy thác các tác vụ đa bước cho các hệ thống tự trị — đang phát triển nhanh chóng, nhưng mức độ chấp nhận rất không đồng đều. Bên trong nội bộ OpenAI, sự chuyển dịch gần như là toàn bộ. Bên ngoài, nó đang tăng tốc nhưng vẫn tập trung ở các tổ chức, chứ không phải người tiêu dùng cá nhân .

Dưới đây là những phát hiện quan trọng nhất từ bài báo, được tổ chức theo ý nghĩa của chúng đối với tương lai của AI và công việc.

1. Áp dụng nội bộ tại OpenAI: Sự chuyển đổi gần như hoàn toàn sang AI tác nhân

Trong chính OpenAI, Codex không còn là một thử nghiệm. Nó là công cụ làm việc chính của mọi phòng ban.

• 97,9% nhân viên OpenAI đang hoạt động hiện sử dụng Codex và nó chiếm 99,8% tổng số token đầu ra hàng tuần trên cả Codex và ChatGPT trong công ty .
• Bộ phận Kỹ thuật là bộ phận đầu tiên chuyển đổi, đạt đa số vào tháng 12 năm 2025. Các phòng ban phi kỹ thuật — Pháp chế, Tài chính và Tuyển dụng — vượt mốc này vào khoảng tháng 4 năm 2026, nhưng quá trình chuyển đổi của họ nhanh hơn đáng kể khi bắt đầu .
• Nhân viên trung bình trong vai trò pháp lý tạo ra lượng token đầu ra hàng tháng (Codex + ChatGPT) gấp 13 lần trong tháng 6 năm 2026 so với tháng 11 năm 2025. Nhà nghiên cứu trung bình tạo ra nhiều hơn gấp 50 lần .
• Người dùng không phải là nhà phát triển của OpenAI đã tăng gấp 12 lần kể từ tháng 8 năm 2025 .

Lưu ý quan trọng: Bài báo cảnh báo rõ ràng rằng OpenAI không đại diện cho các tổ chức điển hình. Nó tự gọi mình là một môi trường "tiên phong" nơi người lao động rất quen thuộc với các mô hình, chi phí sử dụng thấp, sự đồng thuận của tổ chức là tối đa và việc chia sẻ kiến thức không chính thức là phổ biến .

2. Tăng trưởng sử dụng bên ngoài: Nhanh chóng, nhưng không đồng đều

Việc áp dụng Codex bên ngoài đang tăng tốc, nhưng diễn biến rất khác nhau tùy thuộc vào việc bạn là một tổ chức hay một người dùng cá nhân.

• Số người dùng Codex đang hoạt động đã tăng hơn gấp 5 lần trong nửa đầu năm 2026, với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất đến từ bên ngoài nhóm đối tượng ban đầu là các nhà phát triển phần mềm .
• Người dùng là tổ chức cho thấy sự hấp thu đáng kể: Codex hiện chiếm 63,3% token đầu ra giữa các tổ chức đang hoạt động trên cả ChatGPT và Codex . Tỷ lệ tổ chức sử dụng Codex đã tăng từ mức trên 0% vào tháng 8 năm 2025 lên khoảng 17% tổng số người dùng tổ chức đang hoạt động .
• Người dùng cá nhân (người tiêu dùng) lại cho thấy một câu chuyện rất khác. Chỉ 16,5% token đầu ra của họ đến từ Codex. Trong số người tiêu dùng đang hoạt động trên một trong hai nền tảng trong 28 ngày qua, chưa đến 1% đã từng sử dụng Codex .
• Sự tăng trưởng nhanh nhất nằm ở nhóm không phải nhà phát triển: người dùng cá nhân không phải nhà phát triển tăng 137 lần và người dùng tổ chức không phải nhà phát triển tăng 189 lần kể từ tháng 8 năm 2025 .

3. Xu hướng độ phức tạp của tác vụ: Người dùng đang ủy thác những công việc lớn hơn

Có lẽ phát hiện nổi bật nhất là người dùng không chỉ sử dụng Codex cho những câu hỏi nhanh. Họ đang giao phó những công việc mà con người phải mất hàng giờ hoặc thậm chí cả ngày để hoàn thành.

Đến tháng 5 năm 2026, trong số những người dùng Codex cá nhân được lấy mẫu:

• 80,6% đã thực hiện ít nhất một yêu cầu được ước tính vượt quá 30 phút làm việc của con người.
• 70,2% đã thực hiện một yêu cầu vượt quá 1 giờ.
• 25,6% đã thực hiện ít nhất một yêu cầu được ước tính vượt quá 8 giờ làm việc của một nhân viên giàu kinh nghiệm .

Tỷ lệ người dùng cá nhân gửi một yêu cầu ước tính cần hơn 8 giờ đã tăng gần gấp 10 lần kể từ đầu năm 2026 .

Tại OpenAI, những người dùng cao cấp đã hoạt động ở quy mô lớn. Người dùng ở phân vị thứ 99 hiện thường xuyên tạo ra hơn 60 giờ của các lượt tác nhân Codex mỗi ngày, được phân bổ trên nhiều tác nhân song song . Hơn 10% người dùng quản lý ba hoặc nhiều tác nhân Codex đồng thời mỗi tuần và 26,6% sử dụng "kỹ năng" — các bộ hướng dẫn được chia sẻ cho các quy trình làm việc phức tạp . Tổng cộng, bài báo phát hiện ra rằng 24% tất cả các yêu cầu Codex là cho các tác vụ ước tính mất hơn một giờ của con người .

4. Sự thay đổi rộng lớn hơn: Từ trò chuyện sang ủy quyền

Bài báo xác định sự chuyển đổi từ AI đàm thoại sang AI tác nhân là một sự thay đổi cơ bản trong đơn vị của công việc tri thức.

"AI tác nhân thay đổi đơn vị của công việc tri thức từ các tương tác đơn lẻ sang các tác vụ được ủy thác, có tầm nhìn dài hạn," bài báo tuyên bố .

Nó phân biệt ChatGPT chủ yếu là đàm thoại (Hỏi & Đáp, tư vấn) với Codex là tác nhân (sản xuất được ủy quyền: gỡ lỗi, tái cấu trúc, soạn thảo tài liệu, phân tích dữ liệu, phối hợp giao tiếp). Bài báo lưu ý đây không phải là nhị phân tuyệt đối — ChatGPT có một số tính năng tác nhân và một số cách sử dụng Codex mang tính đàm thoại . Việc sử dụng Codex "thiên mạnh về sản xuất được ủy quyền" — người dùng yêu cầu nó làm việc, chứ không chỉ cung cấp lời khuyên hoặc thông tin .

Được xây dựng ban đầu cho phát triển phần mềm, Codex hiện mở rộng sang soạn thảo tài liệu, phân tích dữ liệu, truyền thông và các tác vụ công việc tri thức khác ngoài viết code . Trong nội bộ OpenAI, hơn một phần tư công việc được thực hiện với Codex bởi những người làm việc trong các chức năng kinh doanh là kỹ thuật hoặc code — cho thấy các tác nhân làm giảm chi phí vượt qua ranh giới tác vụ .

5. Các lưu ý và hạn chế của chính bài báo

Nghiên cứu tự giới hạn một cách rõ ràng về ý nghĩa của những phát hiện của nó. Đây không phải là những ghi chú phụ nhỏ:

1. OpenAI không đại diện. Bài báo tuyên bố: "Do đó, việc sử dụng của OpenAI không đại diện cho tổ chức điển hình ngày nay. Tuy nhiên, nó cung cấp một cái nhìn về việc sử dụng AI tác nhân có thể như thế nào trong tương lai, khi các rào cản áp dụng là tối thiểu" .
2. Đàm thoại và tác nhân là một phổ, không phải nhị phân. Trong tuần trước ngày 11 tháng 6 năm 2026, 60,3% lượt Codex và 21,9% lượt ChatGPT đã sử dụng ít nhất một công cụ bên ngoài — bản thân việc sử dụng công cụ là một phép thay thế không hoàn hảo cho tính tác nhân .
3. Ước tính độ phức tạp do mô hình tạo ra. Các ngưỡng thời lượng tác vụ (30 phút, 1 giờ, 8 giờ) được ước tính bởi một mô hình AI, không được đo lường trực tiếp và dựa trên mẫu ngẫu nhiên 0,1% người dùng cá nhân đã chọn cho phép sử dụng truy vấn của họ để huấn luyện .
4. Việc áp dụng vẫn còn hẹp về tổng thể. Trong số tất cả người tiêu dùng sử dụng gói cá nhân, chưa đến 1% đã sử dụng Codex — hầu hết người dùng AI vẫn chủ yếu trò chuyện với bot .
5. Việc áp dụng bên ngoài là "thấp hơn và không đồng đều hơn" so với áp dụng nội bộ OpenAI và các công cụ tác nhân nói chung vẫn "ít được sử dụng rộng rãi hơn nhiều so với ChatGPT" .
6. Dữ liệu chỉ đến từ một nền tảng (Codex) và một công ty (OpenAI) — các phát hiện có thể không khái quát hóa cho các công cụ tác nhân khác hoặc các tổ chức có quy trình làm việc, yêu cầu bảo mật và mức độ quen thuộc của người dùng khác nhau .

Những điểm chính rút ra

• Việc áp dụng AI tác nhân là có thật và đang tăng tốc trong các tổ chức, đặc biệt là khi các rào cản về chi phí và quyền truy cập thấp. Nhưng đối với người tiêu dùng cá nhân, AI dựa trên trò chuyện vẫn là mô hình chiếm ưu thế.
• Điều ngạc nhiên lớn nhất có thể là sự tăng trưởng nhanh nhất xảy ra bên ngoài lĩnh vực kỹ thuật phần mềm — trong các lĩnh vực pháp lý, tài chính, tuyển dụng và các lĩnh vực công việc tri thức khác.
• Độ phức tạp của tác vụ đang gia tăng, với một thiểu số đáng kể người dùng đã ủy thác công việc cả ngày cho các tác nhân AI.
• Các hạn chế của bài báo có nghĩa là những phát hiện này nên được đọc như một chỉ báo hàng đầu, chứ không phải là một dự báo phổ quát. Hầu hết người dùng AI vẫn đang trò chuyện, chứ không phải ra lệnh cho các tác nhân.

Nghiên cứu của OpenAI cung cấp cái nhìn chi tiết nhất cho đến nay về cách AI tác nhân đang chuyển từ một khái niệm nghiên cứu thành một công cụ làm việc thực tế. Sự thay đổi đang diễn ra — nhưng ở đâu, như thế nào và cho ai phụ thuộc rất nhiều vào bối cảnh.