ADNOC cắt giá Murban lần thứ ba liên tiếp: Thỏa thuận Mỹ - Iran về Hormuz định hình lại giá dầu Trung Đông

1. Thỏa thuận Hormuz Mỹ - Iran đã xóa bỏ 'phần bù chiến tranh'

Từ ngày 14 đến 17 tháng 6 năm 2026, Mỹ và Iran đã công bố và chính thức hóa một biên bản ghi nhớ (MoU), bao gồm lệnh ngừng bắn 60 ngày và các bước để mở lại eo biển Hormuz . Thỏa thuận cũng đình chỉ các lệnh trừng phạt của Mỹ, cho phép Iran tự do xuất khẩu dầu của mình . Sự kết hợp này trực tiếp làm giảm nỗi lo sợ của thị trường về một cuộc khủng hoảng nguồn cung trong khu vực .

Eo biển Hormuz, một điểm thắt cổ chai đối với gần 1/5 lượng dầu và khí đốt tự nhiên của thế giới, đã bị đóng cửa trên thực tế kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 năm 2026 . Điều khoản của thỏa thuận nhằm khôi phục giao thông thương mại về mức trước chiến tranh trong vòng 30 ngày đã loại bỏ nguồn rủi ro gián đoạn nguồn cung lớn nhất .

2. Các chuẩn dầu Dubai và Murban chuyển sang cấu trúc 'contango'

Sau thỏa thuận Mỹ - Iran, đường cong giá tương lai (forward curve) của dầu thô Dubai và Murban lần đầu tiên chuyển sang trạng thái contango kể từ khi chiến tranh bắt đầu . Trong cấu trúc contango, giá giao sau (future) cao hơn giá giao ngay (prompt), báo hiệu mối lo ngại về nguồn cung tức thời đã giảm bớt .

Bloomberg đưa tin vào ngày 16 tháng 6 rằng mô hình thị trường "cho thấy có ít lo ngại hơn về tình trạng thiếu hụt nguồn cung" . Sự thay đổi rất rõ rệt: mức chênh lệch (premium) của Dubai so với các hợp đồng hoán đổi (swaps) chuyển sang mức chiết khấu 46 cent vào ngày 16 tháng 6, cấu trúc contango đầu tiên kể từ tháng 1 . Chênh lệch giao ngay của Oman và Murban cũng chuyển sang mức chiết khấu lần lượt là 67 và 49 cent trong cùng ngày .

3. Thị trường dầu thô vật chất suy yếu

Thị trường dầu thô Trung Đông suy yếu khi thỏa thuận Hormuz tạo ra sự lạc quan rằng nhiều dầu hơn sẽ chảy ra từ khu vực . Reuters đưa tin vào ngày 23 tháng 6 rằng "các chuẩn dầu thô Trung Đông là Oman, Dubai và Murban đều giảm vào thứ Ba, khi các nhà giao dịch dõi theo nguồn cung ngày càng tăng và triển vọng nhu cầu vẫn yếu" . Thị trường Dubai lại rơi vào trạng thái contango, cho thấy nguồn cung dồi dào trong ngắn hạn .

Nhu cầu lọc dầu của châu Á, dẫn đầu là Trung Quốc, vẫn trầm lắng sau nhiều tháng cắt giảm công suất, càng gây thêm áp lực giảm giá đối với phần bù giá giao ngay (spot premiums) . Sự kết hợp giữa kỳ vọng nguồn cung tăng và nhu cầu yếu đồng nghĩa với việc người mua không còn phải trả mức giá cao cho rủi ro chiến tranh để có được các chuyến hàng giao ngay nữa.

4. Phản ứng về giá của ADNOC trước các chuẩn khu vực yếu hơn

Việc ADNOC cắt giảm giá Murban tháng 7 phù hợp với xu hướng giảm chung của thị trường dầu thô Trung Đông sau thỏa thuận . Cả bốn loại dầu xuất khẩu của ADNOC — Murban, Umm Lulu, Das và Upper Zakum — đều được ấn định ở mức 101,48 USD/thùng cho tháng 7, không có sự chênh lệch nào giữa các loại dầu .

Động thái này tương tự như động thái của Saudi Aramco, hãng cũng đã cắt giảm OSP tháng 7 cho dầu thô Arab Light giao đến châu Á 6 USD/thùng so với tháng 6 . Việc hai công ty dầu mỏ quốc doanh cùng giảm giá với biên độ tương tự cho thấy việc tái định giá này mang tính khu vực chứ không phải là một sự điều chỉnh đơn lẻ của ADNOC.

5. Điều chỉnh kỳ vọng về nguồn cung

Phần dỡ bỏ trừng phạt trong thỏa thuận Mỹ - Iran đã thay đổi kỳ vọng về xuất khẩu dầu của Iran, khi cho phép nước này tự do bán dầu thô trở lại . Giá thị trường sau đó đã điều chỉnh theo triển vọng nguồn cung khu vực lớn hơn và rủi ro gián đoạn Hormuz thấp hơn .

Trước đó, chính ADNOC cũng đã có những điều chỉnh đáng kể về nguồn cung. Vào tháng 6, công ty đã cắt giảm sản lượng Murban cho các cổ đông hưởng quyền (equity holders) ước tính khoảng 3-4 triệu thùng cho các chuyến hàng tháng 7, với mức cắt giảm từ 5% đến gần 40% . Tuy nhiên, đến đầu tháng 7, hầu hết các khối lượng này đã được khôi phục sau thỏa thuận . Công ty cho biết đã "duy trì nguồn cung không bị gián đoạn cho khách hàng, không có sự gián đoạn nào trong hợp đồng bán Murban hoặc các đề cử (nominations) trong tháng 6 và tháng 7" .

Logic tổng thể

OSP tháng 7 của ADNOC được hiểu rõ nhất là sự chuyển tiếp của chế độ định giá mới này: thị trường dầu thô Trung Đông đã được định giá lại từ một cấu trúc bị chiến tranh kìm hãm, rủi ro cao sang một thị trường hậu thỏa thuận với rủi ro gián đoạn thấp hơn và kỳ vọng về nguồn cung sẵn có mạnh mẽ hơn .

Triển vọng

Việc OSP có tiếp tục yếu đi hay không sẽ phụ thuộc vào việc Hormuz có thực sự được mở cửa trở lại hay không và liệu các chuyến hàng dầu của Iran có quay trở lại thị trường với khối lượng đáng kể hay không . Giai đoạn đàm phán 60 ngày được xây dựng trong thỏa thuận để lại sự không chắc chắn đáng kể về các điều khoản cuối cùng . Hiện tại, thị trường đã định giá mức phí bù rủi ro giảm đáng kể — và các đợt cắt giảm liên tiếp của ADNOC cho thấy tốc độ tái định giá đó diễn ra nhanh như thế nào.