Elon Musk mất danh hiệu tỷ phú nghìn tỷ chỉ sau 10 ngày: Cú sốc SpaceX và Tesla bốc hơi 363 tỷ USD

Nguyên nhân trực tiếp của sự sụp đổ

• Cổ phiếu SpaceX giảm mạnh sau cơn sốt IPO. SpaceX đóng cửa ngày giao dịch đầu tiên ở mức 160,95 USD sau khi mở cửa ở 150 USD so với giá IPO là 135 USD, sau đó chạm đỉnh nhất thời trên 225 USD trước khi bị bán tháo . Sự suy giảm này là một phần của làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu, ảnh hưởng đến các công ty có định giá cao và tăng trưởng nóng .
• Cổ phiếu Tesla cũng yếu đi, càng làm trầm trọng thêm tổn thất. Musk vẫn sở hữu khoảng 11% cổ phần Tesla (theo hồ sơ tháng 9/2025) và khoảng 41% cổ phần SpaceX, do đó ngay cả những biến động tỷ lệ phần trăm nhỏ trong các cổ phiếu này cũng có thể chuyển thành hàng chục tỷ USD tài sản giấy bị mất đi .
• Cảnh báo từ các nhà phân tích trước IPO đã thành hiện thực. Các nhà phân tích của Morningstar gọi SpaceX là "định giá quá cao đáng kể" trước khi niêm yết, cho rằng giá trị hợp lý của công ty thấp hơn một nửa so với mục tiêu IPO 1.750 tỷ USD . Hồ sơ S-1 của công ty tiết lộ khoản lỗ ròng 4,9 tỷ USD trong năm 2025 và khoản lỗ ròng 4,28 tỷ USD trong quý 1/2026, với mảng AI đốt 2,5 tỷ USD mỗi quý . Tăng trưởng doanh thu cũng đang chậm lại — chỉ 15,4% trong quý 1/2026 so với mức 33% của cả năm 2025 .

Sự tái cấu trúc khối tài sản như thế nào?

Tài sản của Musk vẫn chủ yếu là "tài sản giấy" — những khoản lãi chưa thực hiện gắn liền với kỳ vọng trong tương lai về Starship, khả năng sinh lời của Starlink và lộ trình xe tự lái của Tesla. Tạp chí Fortune nhận xét: "Để Musk giữ được khối tài sản này, những điều đó thực sự phải xảy ra" .

Sự tập trung và biến động tài sản

Khối tài sản của Musk thực chất là một vụ cược đòn bẩy vào hai cổ phiếu công nghệ siêu tăng trưởng. Bởi vì tài sản của ông không được đa dạng hóa — nó tập trung vào cổ phần tại SpaceX (~41%) và Tesla (~11%) — nên ngay cả những biến động tỷ lệ phần trăm khiêm tốn ở một trong hai cổ phiếu cũng có thể tạo ra những cú sốc trị giá hàng chục tỷ USD. Khoản lỗ 363 tỷ USD từ đỉnh đến đáy trong khoảng 12 ngày cho thấy sự biến động cực đoan của khối tài sản được định giá hoàn toàn dựa trên kỳ vọng tương lai chứ không phải thu nhập thực tế. Cả hai công ty đều đang chịu lỗ hoạt động đáng kể: SpaceX lỗ ròng 4,9 tỷ USD trong năm 2025 , trong khi Tesla vẫn được định giá dựa trên những lời hứa về xe tự lái.

Khoảng cách với người giàu thứ hai

Ngay cả khi mất danh hiệu tỷ phú nghìn tỷ, Musk vẫn thoải mái là người giàu nhất thế giới với một khoảng cách rất xa. Tính đến giữa tháng 6/2026:

• Larry Page (đồng sáng lập Google) là người giàu thứ hai, với khối tài sản khoảng 296–314 tỷ USD tùy theo ngày .
• Điều này có nghĩa là Musk ở mức ~957 tỷ USD vẫn giàu hơn hơn 3 lần Larry Page.
• Các tỷ phú hàng đầu khác: Sergey Brin (~285 tỷ USD), Jeff Bezos (~277 tỷ USD), Larry Ellison .

Khoảng cách giữa Musk (957 tỷ USD) và Page (~296 tỷ USD) là khoảng 660 tỷ USD — lớn hơn toàn bộ khối tài sản của bất kỳ người nào khác trên trái đất.

Bối cảnh hậu IPO của SpaceX

• Mã cổ phiếu & Sàn giao dịch: SPXC trên Nasdaq .
• Quy mô IPO: 75 tỷ USD, IPO lớn nhất trong lịch sử .
• Phiên giao dịch đầu tiên: Mở cửa ở 150 USD so với giá IPO 135 USD, đóng cửa ở 160,95 USD (tăng 19,2%) .
• Đỉnh cao tuần đầu: Chạm mức trên 225 USD trước khi bị bán tháo .
• Tranh cãi về định giá: Tại thời điểm IPO, SpaceX được định giá khoảng 2.100 tỷ USD. Morningstar cho rằng giá trị hợp lý chỉ bằng chưa đến một nửa . Một lá thư phản đối của nhà đầu tư gọi mức định giá này là "vượt xa ngay cả những công ty thành công và có uy tín nhất trên thị trường" .
• Số liệu cơ bản: Doanh thu năm 2025 đạt 18,67 tỷ USD (+33% so với năm trước), nhưng lỗ ròng là 4,9 tỷ USD, và quý 1/2026 cho thấy khoản lỗ 4,28 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng doanh thu chậm lại .

Phát hành trái phiếu và gia nhập chỉ số

• Các nguồn tin có sẵn cho thấy SpaceX đã huy động được 75 tỷ USD thông qua chính đợt IPO, nhưng các chi tiết cụ thể về phát hành trái phiếu hoặc nợ sau IPO không được đề cập trong kết quả tìm kiếm.
• Gia nhập chỉ số: SpaceX hiện đang giao dịch trên Nasdaq với mã SPCX. Kết quả tìm kiếm xác nhận việc niêm yết trên Nasdaq nhưng không xác nhận cụ thể liệu nó đã được thêm vào Nasdaq-100, S&P 500 hay các chỉ số chính khác hay chưa. Thông thường, việc gia nhập chỉ số sẽ diễn ra sau một thời gian giao dịch tối thiểu và đáp ứng ngưỡng vốn hóa thị trường; với quy mô của SpaceX (~2.000 tỷ USD ở đỉnh), đây sẽ là một ứng cử viên sáng giá cho các chỉ số trong tương lai, nhưng các bằng chứng hiện có không xác nhận tư cách thành viên hiện tại.

Bài học chính

Danh hiệu tỷ phú nghìn tỷ trong 10 ngày của Musk là một trường hợp cực đoan của một mô hình xác định giới siêu giàu hiện đại: những khối tài sản được xây dựng dựa trên cổ phần tập trung, không được phòng hộ rủi ro trong các công ty công nghệ tăng trưởng nóng, có tỷ lệ đốt tiền cao. Cú sốc 363 tỷ USD trong vòng chưa đầy hai tuần là một minh họa sống động rằng khối tài sản kiểu này mang tính chất "trên giấy" rất cao — nó có thể mở rộng hoặc thu hẹp bằng GDP của một quốc gia nhỏ chỉ trong một phiên giao dịch. Bất chấp sự sụt giảm, 957 tỷ USD của Musk vẫn khiến ông giàu hơn gấp khoảng 3,2 lần người giàu thứ hai, nhấn mạnh sự tập trung khổng lồ ở đỉnh cao của kim tự tháp tài sản toàn cầu.