Putin cảnh báo trả đũa châu Âu, Ba Lan ví von với 'kịch bản Gleiwitz' thời Đức Quốc xã

Vào tháng 6 năm 2026, một loạt các sự kiện đã đẩy cuộc chiến Nga-Ukraine lên một nấc thang mới, trở thành cuộc đối đầu trực diện giữa Moscow và các quốc gia thành viên NATO ở châu Âu. Sau khi Ukraine tấn công một nhà máy lọc dầu quan trọng tại Moscow, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đưa ra lời đe dọa trả đũa cụ thể nhằm vào châu Âu. Đáp lại, Ngoại trưởng Ba Lan đã viện dẫn một trong những vụ dàn dựng 'cờ giả' (false flag) khét tiếng nhất trong lịch sử hiện đại: vụ Gleiwitz năm 1939.

Cuộc tấn công nhà máy lọc dầu Moscow ngày 18 tháng 6

Vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, Ukraine đã phát động cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) lớn nhất vào Moscow trong nhiều năm, nhắm trúng Nhà máy lọc dầu Moscow – một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, chiếm hơn một phần ba thị trường nhiên liệu của khu vực thủ đô . Phòng không Nga đã đánh chặn ít nhất 194 UAV nhắm vào Moscow, và Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã bắn hạ tổng cộng 555 UAV trên khắp nước Nga . Cuộc tấn công đã khiến những cột khói đen bốc lên trên bầu trời thủ đô và buộc phải sơ tán tại sân bay lớn nhất nước Nga .

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi các cuộc không kích này là áp lực để thúc đẩy đàm phán, cảnh báo rằng 'Moscow sẽ cháy rụi' nếu Putin tiếp tục chiến tranh . Điều quan trọng là, Putin đã không đưa ra phản hồi chi tiết ngay lập tức trước công chúng về cuộc tấn công nhà máy lọc dầu cụ thể này; lúc đó ông đang chủ trì một hội nghị thượng đỉnh với các nhà lãnh đạo Đông Nam Á tại Kazan và không bình luận về các cuộc tấn công khi phát biểu . Phản ứng mang tính hệ quả hơn của Điện Kremlin đã đến vài ngày sau đó.

Lời cảnh báo trả đũa của Putin với châu Âu

Ngày 23 tháng 6 năm 2026, trong một cuộc họp không chính thức với các học viên quân sự, Putin cảnh báo rằng Nga sẽ thực hiện các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các nước châu Âu nếu các máy bay không người lái nhắm vào các cơ sở của Nga được phóng từ lãnh thổ của họ . Theo các báo cáo trích dẫn từ The Moscow Times, Putin đã tuyên bố rõ ràng rằng các quốc gia châu Âu cho phép hoặc hỗ trợ các vụ phóng UAV chống lại Nga sẽ phải hứng chịu sự trả đũa trực tiếp .

"Họ hiểu rằng một cuộc tấn công trả đũa sẽ xảy ra. Tôi nghĩ mọi người đều hiểu điều này, hoặc nên hiểu. Đó là lý do tại sao họ đang cố gắng bằng mọi cách để tách mình khỏi nó," ông tuyên bố . Điều này đánh dấu một sự leo thang đáng kể trong tư thế đe dọa của Nga, chuyển từ những lời hù dọa hạt nhân chung chung sang một lời đe dọa có điều kiện cụ thể về việc tấn công vào lãnh thổ châu Âu.

Ngoại trưởng Ba Lan so sánh với vụ Gleiwitz

Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã phản ứng nhanh chóng vào ngày 24 tháng 6 năm 2026, bằng cách đưa ra một sự so sánh lịch sử trực tiếp giữa luận điệu của Putin và vụ Gleiwitz năm 1939 – vụ dàn dựng cờ giả của Đức Quốc xã, trong đó lính SS Đức đã dàn dựng một cuộc tấn công vào một đài phát thanh của Đức bằng cách sử dụng phù hiệu Ba Lan để làm cái cớ cho cuộc xâm lược Ba Lan của Hitler .

• Sikorski đã đăng trên mạng xã hội X rằng ông dự đoán 'một cuộc tấn công cờ giả vào lãnh thổ Nga' có thể được sử dụng làm cái cớ để leo thang chống lại phương Tây .
• Ông so sánh lời cảnh báo của Putin về các cuộc tấn công trả đũa châu Âu với 'một thông báo về một hành động khiêu khích', trực tiếp viện dẫn tiền lệ Gleiwitz .
• Nhiều hãng tin đưa tin rằng Warsaw 'đã đáp trả nhanh chóng' trước các mối đe dọa của Putin bằng cách ví chúng với kịch bản dựng cờ giả của Đức Quốc xã từng được dùng để biện minh cho Thế chiến thứ hai .

Vụ Gleiwitz, mà Tòa án Quân sự Quốc tế tại Nuremberg kết luận là một chiến dịch dàn dựng của SS, từ lâu đã được xem là ví dụ điển hình nhất về một 'cớ gây chiến' được dàn dựng . Bằng cách viện dẫn nó, Sikorski đã cảnh báo rằng lời đe dọa của Putin về các cuộc tấn công trả đũa vào châu Âu có thể là một cái cớ cho một hành động khiêu khích được dàn dựng, mà Moscow sau đó sẽ sử dụng để biện minh cho hành động quân sự chống lại một quốc gia thành viên NATO.

Dòng thời gian các sự kiện chính

Ngày	Sự kiện
18/6/2026	Ukraine tập kích nhà máy lọc dầu Moscow bằng UAV trong cuộc tấn công lớn nhất trong nhiều năm; Putin không bình luận ngay
23/6/2026	Putin cảnh báo Nga sẽ trả đũa các nước châu Âu cho phép phóng UAV từ lãnh thổ của họ
24/6/2026	Ngoại trưởng Ba Lan Sikorski so sánh luận điệu của Putin với vụ khiêu khích cờ giả Gleiwitz của Đức Quốc xã

Tại sao điều này lại quan trọng

Lời đe dọa có điều kiện của Putin nhắm vào châu Âu thể hiện sự thay đổi từ luận điệu răn đe chung sang một cảnh báo hoạt động cụ thể, trong khi việc Ba Lan viện dẫn Gleiwitz cho thấy Warsaw coi tư thế của Điện Kremlin như một sự chuẩn bị cho một cái cớ được dàn dựng – một chiến thuật lấy thẳng từ kịch bản của Đức Quốc xã. Nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp Nga-NATO, dù là do một sự cố được sắp đặt, đã trở thành mối quan tâm trung tâm đối với an ninh châu Âu.

Tính đến tháng 6 năm 2026, cuộc chiến ở Ukraine đã bước vào giai đoạn mà các cuộc tấn công bằng UAV vào lãnh thổ Nga và các lời đe dọa trả đũa nhắm vào các nước châu Âu không còn là giả thuyết. Các phản ứng ngoại giao và quân sự trong những tuần tới sẽ quyết định liệu vòng xoáy leo thang này có dẫn đến một cuộc xung đột rộng lớn hơn hay sẽ ổn định thông qua các biện pháp răn đe.