Phủ quyết của Hungary với Ukraine: Một quốc gia chặn đường gia nhập EU như thế nào và bước đột phá tháng 6 năm 2026 có ý nghĩa gì

Con đường gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine liên tục bị cản trở bởi một quốc gia thành viên duy nhất: Hungary. Dưới thời Thủ tướng Viktor Orbán, Budapest đã sử dụng quyền phủ quyết (veto) của mình ở hầu hết mọi thời điểm quan trọng, không chỉ chặn các cuộc đàm phán gia nhập mà còn chặn hàng chục tỷ euro viện trợ tài chính. Một sự thay đổi lãnh đạo vào tháng 6 năm 2026 đã mang lại hy vọng mới, nhưng mô hình cản trở vẫn dai dẳng một cách đáng ngạc nhiên .

Hungary đã làm gì để chặn Ukraine gia nhập EU?

Hungary đã sử dụng quyền phủ quyết trong khối 27 thành viên của EU để chặn tiến trình của Ukraine trong nhiều năm . Các hành động chính bao gồm:

• Tháng 12/2023: Viktor Orbán tuyên bố Hungary sẽ chặn đề xuất của EU về việc mở các cuộc đàm phán tư cách thành viên với Ukraine tại một hội nghị thượng đỉnh trong tuần đó .
• Đóng băng viện trợ: Hungary đã phủ quyết gói viện trợ trị giá 50 tỷ euro của EU cho Ukraine và Orbán đe dọa sẽ 'kéo phanh tay' đối với hỗ trợ tài chính tiếp theo .
• Nghị quyết quốc hội: Vào tháng 3/2026, quốc hội Hungary đã thông qua một nghị quyết chính thức phản đối việc Ukraine gia nhập EU .
• Hành động chặn mới nhất vào ngày 23/6/2026: Hungary đã chặn bước thủ tục cần thiết để mở năm cụm đàm phán còn lại cho Ukraine và Moldova, phản đối việc gửi một lá thư chính thức từ tất cả 27 quốc gia thành viên tới Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu .

Những Thủ tướng Hungary đứng sau sự kháng cự

Viktor Orbán, người nắm quyền cho đến năm 2026, là kiến trúc sư chính của sự kháng cự. Ông liên tục tuyên bố Ukraine còn 'cách xa cả năm ánh sáng' so với tư cách thành viên EU, cho rằng tư cách thành viên là 'quá nhiều', và sử dụng quyền phủ quyết của Hungary để chặn cả các cuộc đàm phán gia nhập lẫn viện trợ tài chính .

Péter Magyar kế nhiệm Orbán làm thủ tướng. Vào đầu tháng 6/2026, Magyar đã báo hiệu một sự thay đổi, đạt được thỏa thuận với Ukraine để dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với việc mở cụm đầu tiên . Tuy nhiên, Hungary dưới thời Magyar vẫn chặn tiến trình đối với các cụm còn lại vào ngày 23/6 .

Bước đột phá ngày 15/6: Cụm gia nhập đầu tiên được mở

Vào ngày 15/6/2026, tất cả 27 quốc gia thành viên EU đã nhất trí mở Cụm 1 — 'Nền tảng' (Fundamentals) của các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine . Cụm này bao gồm các giá trị cốt lõi của EU: nhà nước pháp quyền, các quyền cơ bản, thể chế dân chủ, cải cách hành chính công và các tiêu chí kinh tế . Quyết định được thông qua tại Hội nghị liên chính phủ Ukraine-EU lần thứ hai ở Luxembourg và được mô tả là 'bước tiến lớn nhất' hướng tới tư cách thành viên EU của Ukraine kể từ khi các cuộc đàm phán gia nhập chính thức được mở vào tháng 6/2024 .

Hạn chót tháng 7 của Ủy viên châu Âu đang bị đe dọa

Ủy viên châu Âu phụ trách Mở rộng Marta Kos đã đặt mục tiêu mở tất cả sáu cụm đàm phán cho Ukraine trước tháng 7 năm 2026 . Bà xác nhận sau bước đột phá ngày 15/6 rằng bà kỳ vọng năm cụm còn lại sẽ được mở vào tháng 7 .

Hạn chót đó hiện đang bị đe dọa. Sự phản đối của Hungary vào ngày 23/6 đối với việc gửi lá thư thủ tục cần thiết cho các cụm còn lại đã làm chậm tiến trình, và các nhà ngoại giao EU bày tỏ nghi ngờ rằng tất cả các cụm có thể được mở trước ngày 14/7 như hy vọng .

Yêu cầu thủ tục mang lại đòn bẩy liên tục cho Hungary

Nguyên tắc nhất trí (unanimity) được yêu cầu ở mọi bước quan trọng của tiến trình gia nhập EU. Hành trình của mỗi quốc gia ứng cử viên — mở đàm phán, mở từng cụm, đóng từng chương và gia nhập cuối cùng — đều yêu cầu sự đồng thuận của tất cả 27 quốc gia thành viên . Điều này có nghĩa là bất kỳ quốc gia thành viên nào cũng có thể chặn tiến trình ở bất kỳ giai đoạn nào. Hungary đã sử dụng quyền phủ quyết này nhiều lần và hành động chặn vào ngày 23/6/2026 đối với lá thư cho các cụm còn lại là ví dụ gần đây nhất .

Điều gì tiếp theo?

Những tuần tới sẽ kiểm tra xem liệu chính phủ mới của Hungary có duy trì lập trường cản trở của chính quyền tiền nhiệm hay cho phép tiến trình gia nhập của Ukraine tiến triển. Ủy viên Kos đã kêu gọi các quốc gia thành viên hành động nhanh chóng, nhưng quy tắc nhất trí vẫn là một rào cản đáng gờm .