EU phê duyệt dự luật đồng euro kỹ thuật số: Bước tiến lớn hướng tới mục tiêu ra mắt năm 2029

Ngày 23 tháng 6 năm 2026, Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ (ECON) của Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu mang tính bước ngoặt để thông qua gói luật về đồng euro kỹ thuật số. Dự luật thiết lập đồng euro kỹ thuật số đã được thông qua với 43 phiếu thuận, 14 phiếu chống và 1 phiếu trắng . Một số nguồn tin đưa tin tỷ lệ là 49–14–1, có thể phản ánh sự khác biệt trong cách đếm phiếu cho ba dự luật khác nhau trong gói, nhưng thông cáo báo chí chính thức của Nghị viện ghi nhận tỷ lệ 43–14–1 cho dự luật cốt lõi .

Cuộc bỏ phiếu này là một bước thủ tục quan trọng, nhưng chưa phải là quyết định cuối cùng. Dự luật sẽ được chuyển lên toàn thể Nghị viện châu Âu để bỏ phiếu, dự kiến vào tháng 7 năm 2026 , sau đó là các cuộc đàm phán với Hội đồng EU. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết họ đặt mục tiêu sẵn sàng cho đợt phát hành đồng euro kỹ thuật số đầu tiên vào năm 2029, với giả định các nhà lập pháp sẽ thông qua quy định trong năm 2026 .

Đồng euro kỹ thuật số hoạt động như thế nào? Ví điện tử do ECB phát hành qua ngân hàng và fintech

Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế như một loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) — một ví điện tử do ECB phát hành nhưng được phân phối bởi các ngân hàng thương mại và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP), bao gồm cả các công ty fintech . Ủy ban ECON đã thông qua "gói tiền tệ duy nhất" gồm ba văn bản luật, quy định về việc thiết lập đồng euro kỹ thuật số, việc cung cấp dịch vụ bởi các PSP và khuôn khổ liên quan cho các dịch vụ tiền mặt và euro kỹ thuật số .

Theo mô hình phân phối này, các ngân hàng và PSP đóng vai trò là trung gian giao dịch trực tiếp với khách hàng. Hệ thống Euro sẽ hấp thụ các khoản phí xử lý và phí chương trình để bảo vệ nguồn doanh thu của ngân hàng . ECB ước tính việc triển khai đồng euro kỹ thuật số sẽ tiêu tốn của các ngân hàng từ 4 tỷ đến 5,8 tỷ euro, thấp hơn đáng kể so với các ước tính trước đây của ngành, vì các ngân hàng có thể chia sẻ cơ sở hạ tầng và tận dụng các lợi thế cộng hưởng .

Lộ trình ra mắt năm 2029 và chương trình thử nghiệm năm 2027

Giai đoạn chuẩn bị của ECB kéo dài từ tháng 11 năm 2023 đến tháng 10 năm 2025, tiếp theo là giai đoạn sẵn sàng kỹ thuật bắt đầu từ tháng 11 năm 2025 . Nếu luật được thông qua trong năm 2026, ECB có kế hoạch tiến hành một cuộc thử nghiệm kéo dài 12 tháng bắt đầu từ nửa cuối năm 2027 với sự tham gia của một số nhà cung cấp dịch vụ thanh toán và người dùng cuối được chọn . Ngân hàng Pháp (Banque de France) xác nhận rằng "một cuộc thử nghiệm có thể được tiến hành ngay từ giữa năm 2027" . Giả sử cuộc thử nghiệm thành công, việc ra mắt dần dần có thể bắt đầu vào năm 2029 .

Tại sao châu Âu muốn có tiền tệ kỹ thuật số của riêng mình? Chủ quyền thanh toán

Động lực địa chính trị chính cho đồng euro kỹ thuật số là giảm sự phụ thuộc của châu Âu vào các mạng lưới thanh toán do Mỹ thống trị. Nghiên cứu của chính Nghị viện châu Âu mô tả "sự phụ thuộc liên tục vào các mạng lưới thanh toán ngoài EU, đặc biệt là Visa và Mastercard" là "một lỗ hổng cấu trúc đối với cả các ngân hàng châu Âu và chủ quyền tài chính của Liên minh" . Theo dữ liệu của ECB, Visa và Mastercard chiếm khoảng 61% các khoản thanh toán bằng thẻ trong khu vực đồng euro và gần như tất cả các giao dịch thẻ xuyên biên giới .

Thành viên Ban điều hành ECB, ông Piero Cipollone, phát biểu vào tháng 4 năm 2026 rằng đồng euro kỹ thuật số "sẽ giảm sự phụ thuộc quá mức của châu Âu vào các nhà cung cấp ngoài châu Âu" và đảm bảo người châu Âu "có thể thanh toán bằng tiền của họ — ở bất kỳ đâu trong khu vực đồng euro — bằng một phương tiện thanh toán được chấp nhận rộng rãi, chi phí thấp" . Ủy viên Kinh tế EU, ông Valdis Dombrovskis, nói thêm vào tháng 1 năm 2026 rằng hệ sinh thái thanh toán của châu Âu "phần lớn bị chi phối bởi các thực thể ngoài châu Âu", tạo ra "những lỗ hổng trong một môi trường toàn cầu ngày càng phân cực và phân mảnh" . Sự thúc đẩy này ngày càng mạnh mẽ khi quan hệ xuyên Đại Tây Dương xấu đi và bối cảnh thanh toán toàn cầu phân mảnh .

Lo ngại của ngân hàng: Đồng euro kỹ thuật số có làm cạn kiệt tiền gửi?

Các ngân hàng thương mại đã đưa ra những lo ngại đáng kể rằng đồng euro kỹ thuật số có thể gây ra tình trạng rút tiền gửi khi khách hàng chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng thương mại sang ví điện tử do ECB phát hành . Nghiên cứu của chính ECB thừa nhận rằng CBDC, "nếu không được thiết kế phù hợp, có thể gây ra rủi ro ổn định tài chính và ảnh hưởng đến cấu trúc cũng như quy mô trung gian tài chính của ngân hàng" . Các nghiên cứu được Ủy ban châu Âu trích dẫn cho thấy, tùy thuộc vào mức độ sụt giảm tiền gửi, có thể có sự sụt giảm đáng kể về lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của các ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng nhỏ và vừa . Tổn thất phí hàng năm đối với các ngân hàng có thể dao động từ 2,1 tỷ đến 4,2 tỷ euro, kéo theo nhu cầu tái cấp vốn từ 3 tỷ đến 11 tỷ euro do tiền gửi bị thay thế .

Tuy nhiên, ECB cho rằng những rủi ro này có thể kiểm soát được. Dữ liệu kỹ thuật của ECB chỉ ra rằng trong các kịch bản kinh doanh thông thường, tác động đến tiền gửi sẽ "được kiềm chế ở tất cả các mức giới hạn nắm giữ được đánh giá", và không ghi nhận dòng tiền gửi ra khỏi ngân hàng tổng hợp nào dưới mức giới hạn nắm giữ 3.000 euro . ECB cũng chỉ ra mô hình bồi thường trong quy định, đảm bảo các ngân hàng sẽ "được bồi thường thỏa đáng" cho các dịch vụ của họ, với việc Hệ thống Euro hấp thụ phí chương trình và xử lý . Một phân tích của Reuters từ tháng 5 năm 2026 lưu ý rằng mâu thuẫn giữa ECB và các ngân hàng về những lo ngại này đã làm phức tạp thêm nỗ lực thiết lập một hệ thống thanh toán phát triển trong nước .

Các tính năng chính: Dịch vụ cơ bản miễn phí, giới hạn nắm giữ và chức năng ngoại tuyến

Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế với các biện pháp bảo vệ để đảm bảo ổn định tài chính:

• Dịch vụ cơ bản miễn phí: Các dịch vụ thanh toán euro kỹ thuật số cơ bản sẽ được cung cấp miễn phí cho cá nhân .
• Giới hạn nắm giữ: Một giới hạn nắm giữ sẽ được áp dụng đối với số lượng euro kỹ thuật số mà mỗi cá nhân có thể nắm giữ, được thiết kế để ngăn chặn dòng tiền gửi ồ ạt ra khỏi ngân hàng thương mại và giảm thiểu rủi ro ổn định tài chính . Dữ liệu kỹ thuật của ECB xác nhận rằng giới hạn nắm giữ là một công cụ trung tâm để kiềm chế sự dịch chuyển tiền gửi .
• Chức năng trực tuyến và ngoại tuyến: Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế để hoạt động cả trực tuyến và ngoại tuyến, đảm bảo khả năng truy cập ngay cả khi không có kết nối internet .

Các bước tiếp theo

Cuộc bỏ phiếu của ủy ban ECON mở đường cho một cuộc bỏ phiếu toàn thể tại Nghị viện châu Âu, dự kiến vào tháng 7 năm 2026 . Sau đó, các cuộc đàm phán ba bên (trilogue) với Hội đồng EU sẽ bắt đầu. Nếu được thông qua vào cuối năm 2026, ECB có thể tiến hành cuộc thử nghiệm năm 2027 và nhắm mục tiêu phát hành vào năm 2029 .