Vì sao cổ phiếu SpaceX lao dốc sau IPO kỷ lục – và đợt bán tháo 600 tỷ USD thực sự có ý nghĩa gì?

SpaceX (SPCX) tạo nên lịch sử với đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay vào ngày 12/6/2026 – nhưng chỉ sau 11 ngày giao dịch, cổ phiếu đã mất hơn 600 tỷ USD vốn hóa từ đỉnh, có lúc rơi xuống dưới giá mở cửa và xóa sạch gần như toàn bộ đà tăng sau IPO. Sự đảo chiều này không đến từ một nguyên nhân duy nhất. Đó là sản phẩm của một Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) theo đường lối diều hâu, hoạt động chốt lời tự nhiên sau màn ra mắt hoành tráng, một đợt phát hành trái phiếu khổng lồ khiến giới đầu tư cổ phiếu lo ngại, cùng một đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ đồng bộ trên toàn cầu – bao gồm cả những cái tên liên quan đến AI. Cũng trong ngày công bố thương vụ trái phiếu, SpaceX tiết lộ một hợp đồng thuê năng lực tính toán AI trị giá 6,3 tỷ USD với Reflection AI – một bước ngoặt chiến lược cho thấy hướng đi tiếp theo của công ty, ngay cả khi thị trường đang định giá sự thay đổi đó một cách thận trọng.

Màn ra mắt IPO lịch sử của SpaceX (12/6)

SpaceX định giá IPO ở mức 135 USD/cổ phiếu, định giá công ty ở 1,77 nghìn tỷ USD . Cổ phiếu mở cửa giao dịch ở 150 USD – cao hơn 11% – và đóng cửa ngày đầu tiên ở 160,95 USD, tăng 19,2% so với giá IPO . Kết thúc ngày giao dịch đầu tiên, vốn hóa thị trường của SpaceX vượt quá 2 nghìn tỷ USD .

Cổ phiếu SpaceX có thực sự rơi xuống dưới giá IPO không?

Không – nhưng nó đã rơi xuống dưới giá mở cửa. Vào ngày 23/6, cổ phiếu SpaceX có lúc rớt xuống dưới 150 USD trong phiên giao dịch sớm, chạm đáy 146,88 USD, trước khi phục hồi khoảng 2% . Điều này xóa sạch tất cả mức tăng sau IPO so với giá mở cửa và đẩy vốn hóa thị trường của công ty xuống dưới 2 nghìn tỷ USD . Tuy nhiên, tính đến cùng phiên đó, cổ phiếu vẫn cao hơn khoảng 10% so với giá IPO 135 USD . Một số tiêu đề đưa tin "SpaceX rơi xuống dưới giá IPO" thực chất là đề cập đến giá mở cửa 150 USD, chứ không phải giá IPO .

Nguyên nhân gây ra sự sụt giảm

Bốn lực lượng kết hợp đã đẩy cổ phiếu SpaceX giảm khoảng 16% so với đỉnh vào ngày 22/6 :

1. Tín hiệu diều hâu từ Fed (17/6)

Vào ngày 17/6, Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50%–3,75% nhưng công bố biểu đồ dot plot cho thấy 9/18 quan chức dự kiến có ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm 2026, với 5 người dự đoán hai lần tăng và 1 người dự đoán ba lần . Dự báo lãi suất trung bình cho cuối năm 2026 đã được điều chỉnh mạnh từ 3,4% trong tháng 3 lên 3,8% . Lãi suất cao hơn có xu hướng nén định giá của các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao, nợ cao – và SpaceX, với cổ phiếu vừa lên sàn và kế hoạch chi tiêu AI đầy tham vọng, đặc biệt dễ bị tổn thương .

2. Chốt lời sau IPO kỷ lục

Cổ phiếu SpaceX tăng vọt ngay sau khi niêm yết, tạm thời đẩy công ty vượt qua Amazon và Microsoft về vốn hóa thị trường . Các nhà đầu tư xoay vòng ra khỏi mã để chốt lời, một mô hình phổ biến sau các IPO siêu lớn .

3. Công bố phát hành trái phiếu 20 tỷ USD (22/6)

SpaceX đã phát hành trái phiếu đầu tư (investment-grade) lần đầu tiên vào ngày 22/6, nhằm huy động ít nhất 20 tỷ USD để trả khoản vay cầu và tài trợ cho mở rộng AI . Thông báo này đã làm các nhà đầu tư cổ phiếu lo ngại, vì họ coi đó là dấu hiệu công ty đang vay nợ mạnh tay – ngay cả sau khi đã huy động được 75 tỷ USD từ IPO . Nhu cầu của nhà đầu tư đối với trái phiếu là rất lớn – khoảng 89 tỷ USD đơn đặt hàng – nhưng phản ứng trên thị trường cổ phiếu là tiêu cực . Cổ phiếu giảm 16,4% trong ngày công bố, mức giảm một ngày lớn nhất kể từ khi niêm yết .

4. Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu (22–23/6)

Sự sụt giảm của SpaceX diễn ra trong bối cảnh làn sóng bán tháo đồng loạt các cổ phiếu công nghệ lớn trên toàn cầu. Vào ngày 22/6, Alphabet và Amazon giảm khoảng 5% mỗi mã, và chỉ số Nasdaq Composite giảm 2% . Sáu trong số "Magnificent Seven" (Bảy kỳ quan công nghệ) giảm điểm, khi các nhà đầu tư lo ngại về chi tiêu AI, lãi suất tăng và mức nợ doanh nghiệp ngày càng cao . Tờ New York Times mô tả đây là "làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ lan rộng toàn cầu" . SpaceX đã bị cuốn vào làn sóng e ngại rủi ro này, và khoản lỗ của nó đã làm trầm trọng thêm sự suy giảm của thị trường chung .

Diễn biến vốn hóa thị trường (12–23/6)

Ngày	Sự kiện chính	Vốn hóa thị trường ước tính
12/6 (đóng cửa)	Ngày đầu IPO, đóng cửa ở 160,95 USD	>2 nghìn tỷ USD
17–18/6	Lỗ đầu tiên; tín hiệu diều hâu từ Fed	Giảm dần từ đỉnh
22/6 (đóng cửa)	Giảm ngày thứ ba liên tiếp; công bố thương vụ trái phiếu	Mất ~600 tỷ USD từ đỉnh
23/6 (trong phiên)	Rơi xuống dưới 150 USD, phục hồi 2%	Dưới 2 nghìn tỷ USD

Bloomberg đưa tin đợt bán tháo kéo dài ba ngày cho đến 22/6 đã "xóa sổ hàng trăm tỷ" USD vốn hóa thị trường , và nhiều hãng tin khác cho rằng khoản lỗ từ đỉnh đến đáy là hơn 600 tỷ USD .

Phát hành trái phiếu 20 tỷ USD: Chi tiết và phản ứng của nhà đầu tư

• Đợt phát hành trái phiếu đầu tư lần đầu tiên của SpaceX, được công bố vào ngày 22/6 .
• Số tiền thu được chủ yếu để trả khoản vay cầu từ các ngân hàng và cũng để tài trợ cho chi tiêu cơ sở hạ tầng AI .
• Thương vụ thu hút khoảng 89 tỷ USD đơn đặt hàng, trở thành một trong những đợt phát hành trái phiếu đầu tư lớn nhất của Mỹ trong năm .
• Moody's, Fitch và S&P đã xếp hạng tín nhiệm đầu tư cho trái phiếu .

Bất chấp sự đón nhận tích cực từ thị trường nợ, các nhà đầu tư cổ phiếu lại phản ứng tiêu cực. Việc công bố một đợt phát hành nợ lớn mới – ngay cả với các điều khoản đầu tư – đã gây ra lo ngại về đòn bẩy tài chính và sự pha loãng giá trị cổ phiếu, đặc biệt khi kết hợp với đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ rộng hơn .

Thỏa thuận năng lực tính toán 6,3 tỷ USD với Reflection AI

• Ngày công bố: 22/6/2026 – cùng ngày với đợt phát hành trái phiếu .
• Cấu trúc: Reflection AI, một startup AI mã nguồn mở được thành lập bởi các cựu nhà nghiên cứu Google DeepMind, sẽ trả cho SpaceX 150 triệu USD mỗi tháng bắt đầu từ ngày 1/7/2026 để truy cập chip Nvidia GB300 tại trung tâm dữ liệu Colossus 2 của SpaceX gần Memphis, Tennessee .
• Tổng giá trị: Lên tới 6,3 tỷ USD nếu thỏa thuận kéo dài hết thời hạn đến cuối năm 2029 . Mỗi bên có thể chấm dứt hợp đồng với thông báo 90 ngày sau khoảng thời gian ba tháng đầu .
• Ý nghĩa chiến lược: Đây là một hợp đồng cho thuê năng lực tính toán, không phải hợp đồng phần mềm hay phóng tên lửa. Nó thương mại hóa trung tâm dữ liệu AI Colossus của SpaceX bằng cách cho các công ty AI bên ngoài thuê công suất – định vị SpaceX như một nhà cung cấp năng lực tính toán AI quy mô lớn, song song với mảng kinh doanh dịch vụ phóng vệ tinh và internet vệ tinh .

Thỏa thuận này được công bố cùng ngày với đợt phát hành trái phiếu, củng cố câu chuyện rằng SpaceX đang chuyển hướng mạnh mẽ sang cơ sở hạ tầng AI – nhưng cũng đặt ra câu hỏi về cường độ vốn và việc mở rộng bằng nợ mà thị trường đã định giá một cách tiêu cực.

Tóm lược

Cổ phiếu SpaceX thực tế chưa từng rơi xuống dưới giá IPO 135 USD, nhưng nó đã có lúc rơi xuống dưới giá mở cửa 150 USD vào ngày 23/6. Sự sụt giảm được thúc đẩy bởi tín hiệu tăng lãi suất diều hâu từ Fed, hoạt động chốt lời tự nhiên sau IPO lớn nhất lịch sử, việc công bố thương vụ trái phiếu 20 tỷ USD khiến các nhà đầu tư cổ phiếu lo ngại, và một đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ đồng bộ toàn cầu ảnh hưởng đến các mã liên quan đến AI trên toàn bảng. Đồng thời, công ty cũng công bố một hợp đồng cho thuê năng lực tính toán trị giá 6,3 tỷ USD với Reflection AI, báo hiệu một động thái chiến lược nhằm trở thành nhà cung cấp cơ sở hạ tầng AI lớn – một bước ngoặt có tiềm năng cao nhưng thâm dụng vốn mà thị trường hiện đang định giá một cách thận trọng.