Chiến dịch 'Luyện ngục' tại Hungary: Thủ tướng Magyar ra tay trấn áp tham nhũng, mở đường phế truất Tổng thống Sulyok

Phế truất Tổng thống Tamás Sulyok: Lần đầu tiên trong lịch sử hiến pháp

Tổng thống Tamás Sulyok, một đồng minh cũ của Orbán mà ông Magyar liên tục gọi là 'con rối,' đã từ chối tối hậu thư từ chức ngày 31 tháng 5 . Điều này tạo tiền đề cho một cuộc đối đầu hiến pháp. Vào ngày 1 tháng 6, ông Magyar tuyên bố sẽ sửa đổi hiến pháp để phế truất tổng thống và các quan chức khác do Orbán bổ nhiệm . Vào ngày 22 tháng 6, ông chính thức thông báo với quốc hội rằng chính phủ sẽ tiến hành phế truất Tổng thống Sulyok thông qua một sửa đổi hiến pháp .

Theo hiến pháp hiện hành của Hungary, tổng thống chỉ có thể bị bãi nhiệm thông qua luận tội (vì các tội danh cụ thể, cần 2/3 phiếu của thẩm phán) hoặc tự nguyện rời nhiệm sở . Do ông Sulyok từ chối cả hai con đường, chính phủ đang sử dụng siêu đa số của mình để tự thay đổi các quy tắc hiến pháp. Những người chỉ trích, bao gồm cả tờ European Conservative thân Orbán, đã gọi đây là một 'cuộc đảo chính hiến pháp' và một cuộc tấn công vào tính liên tục của pháp quyền . Nội dung chính xác của sửa đổi được đề xuất vẫn chưa được công bố vào ngày 22 tháng 6, nhưng các báo cáo chỉ ra rằng nó sẽ trao cho quốc hội quyền phế truất tổng thống bằng 2/3 số phiếu .

Ngày 19 tháng 6, Tòa án Hiến pháp Hungary đã dọn đường cho ông Magyar khi 7 trong số 15 thẩm phán của tòa từ chối tham gia xem xét đơn kiện của ông Sulyok nhằm ngăn chặn việc phế truất, khiến thách thức pháp lý của ông bị đình trệ do thiếu túc số .

Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia (NVVH)

Thủ tướng Magyar lần đầu tiên công bố kế hoạch thành lập Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia (Nemzeti Vagyonvisszaszerzési és Védelmi Hivatal, NVVH) vào tháng 5 năm 2026, mô tả đây là một 'thể chế then chốt' của cuộc thay đổi chế độ . Nhiệm vụ của văn phòng này rất rộng và mang tính hồi tố — nó được giao nhiệm vụ điều tra các hành vi lạm dụng tài sản công trong 20 năm qua, bao gồm toàn bộ thời đại Orbán .

Các quyền hạn của nó bao gồm:

• Phát hiện tham nhũng và che giấu tài sản
• Hỗ trợ tố tụng hình sự và sử dụng mọi biện pháp pháp lý để thu hồi tài sản bị đánh cắp
• Thu hồi tài sản cả trong và ngoài nước Hungary

Ông Magyar cho biết muốn trao cho NVVH 'quyền hạn rộng nhất có thể', bao gồm cả các điều khoản mạnh hơn so với dự thảo ban đầu . Dự luật này ban đầu được lên kế hoạch trình ra quốc hội vào ngày 22 tháng 6 nhưng đã bị hoãn lại để tham vấn công chúng trước . Ông Magyar nói rằng ông muốn trang bị cho thể chế này những quyền hạn thực sự và tránh sự chồng chéo với Cơ quan Liêm chính và cơ quan công tố — hoặc nếu có xảy ra chồng chéo, hãy đảm bảo đó là 'sự chồng chéo hỗ trợ' . NVVH dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động ngay từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 .

Lộ trình cải cách hiến pháp rộng lớn hơn

Chính phủ đã vạch ra một lộ trình theo từng giai đoạn:

• Ngày 22 tháng 6 năm 2026: Công bố 'Chiến dịch Luyện ngục'; trình sửa đổi hiến pháp để phế truất Tổng thống Sulyok lên quốc hội; dự luật NVVH được trình bày nhưng hoãn lại để tham vấn công chúng
• Mùa thu năm 2026: Một cuộc đại tu hiến pháp rộng lớn hơn được lên kế hoạch, theo thông báo của ông Magyar

Chiến lược dường như là: đầu tiên loại bỏ các quan chức thời Orbán chủ chốt, sau đó tiến hành cải cách cơ cấu sâu rộng hơn.

Bối cảnh chính trị: Siêu đa số 2/3 của Đảng Tisza

Đảng Tisza của Péter Magyar đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng 4 năm 2026, chấm dứt 16 năm nắm quyền của Viktor Orbán . Chiến thắng này đã mang lại cho Đảng Tisza siêu đa số 2/3 trong quốc hội — chính xác là ngưỡng cần thiết để đơn phương sửa đổi hiến pháp Hungary .

Siêu đa số này là điều kiện tiên quyết cho tất cả các biện pháp được mô tả ở trên: nếu không có nó, sửa đổi hiến pháp để phế truất tổng thống và cải cách mùa thu rộng lớn hơn sẽ không thể thông qua. Ông Magyar lập luận rằng nhiệm vụ từ cử tri cho phép ông 'tháo dỡ' toàn bộ hệ thống của Orbán . Những người chỉ trích đã gọi các động thái này là một cuộc tấn công vào tính liên tục của pháp quyền .

Khía cạnh viện trợ từ EU

Một động lực quan trọng thúc đẩy chiến dịch chống tham nhũng là nhu cầu mở khóa hàng tỷ euro viện trợ từ EU vốn đã bị đóng băng dưới thời Orbán vì những lo ngại về pháp quyền . Vào ngày 9 tháng 6 năm 2026, chính phủ đã đệ trình một dự luật chống tham nhũng dài 110 trang nhằm giải quyết những lo ngại này . Dự luật tìm cách tăng cường các quy tắc về cách các chính trị gia kê khai tài sản, mở rộng quyền hạn của Cơ quan Liêm chính chống tham nhũng, tăng cường cạnh tranh và minh bạch trong mua sắm công, và giải thể cái gọi là quỹ ủy thác công . EU đã thông báo sẽ mở khóa hơn 16 tỷ euro (19 tỷ USD) cho Hungary nếu Budapest tiếp tục đi đúng hướng với các cải cách, với phần lớn quỹ bị đóng băng đến từ quỹ phục hồi Covid-19 của EU .

Ông Magyar cũng cam kết gia nhập Văn phòng Công tố Châu Âu và khôi phục nền độc lập của tư pháp, truyền thông và các cơ sở giáo dục đại học .

Những điểm chính

• 'Chiến dịch Luyện ngục' là sáng kiến chống tham nhũng tham vọng nhất của Hungary trong một thế hệ, được công bố vào ngày 22 tháng 6 năm 2026 .
• Việc phế truất Tổng thống Sulyok đang được tiến hành thông qua một sửa đổi hiến pháp — một động thái chưa từng có mà những người chỉ trích gọi là 'đảo chính hiến pháp' .
• NVVH sẽ điều tra và thu hồi các tài sản công bị cho là đánh cắp trong 20 năm qua, với thẩm quyền mà ông Magyar muốn trao rộng nhất có thể .
• Siêu đa số 2/3 của Đảng Tisza là nền tảng chính trị cho tất cả các động thái này .
• Viện trợ từ EU — hơn 16 tỷ euro — là một động lực chính, với việc chính phủ cần thể hiện các cải cách pháp quyền để mở khóa số tiền này .