Zhipu AI vượt mốc vốn hóa 1.000 tỷ HKD: 'Cú hích' từ mã nguồn mở GLM 5.2 và lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ

Ngày 22/6/2026, cổ phiếu của Zhipu AI niêm yết tại Hong Kong đã tăng vọt tới 40%, lên mức 2.980 HKD, đưa vốn hóa thị trường của công ty vượt mốc 1.000 tỷ HKD (tương đương khoảng 128 tỷ USD) . Đây là mức tăng 1.900% so với đầu năm, từ mức định giá IPO vào tháng 1/2026 là khoảng 51 tỷ HKD . Giới phân tích gọi đây là "khoảnh khắc DeepSeek 2.0", một cú sốc tương tự như sự kiện DeepSeek vào tháng 1/2025, khi một mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc bất ngờ xóa bỏ lợi thế về giá của các mô hình đóng của Mỹ .

Động lực chính đằng sau sự bùng nổ này là sự kết hợp hoàn hảo giữa một sản phẩm công nghệ vượt trội và một cú sốc địa chính trị: việc phát hành mã nguồn mở mô hình GLM 5.2 với giá chỉ bằng một phần nhỏ so với đối thủ Mỹ, cùng lúc với lệnh cấm xuất khẩu khẩn cấp của chính phủ Mỹ đối với các mô hình chủ lực của Anthropic, tạo ra một khoảng trống cung ứng đột ngột mà Zhipu AI đã tận dụng một cách hoàn hảo .

Điều gì đã đưa vốn hóa Zhipu AI lên 1.000 tỷ HKD?

• GLM 5.2 dẫn đầu các benchmark. GLM 5.2 (mô hình Mixture-of-Experts với 753 tỷ tham số, được cấp phép MIT) đã đạt được những điểm số benchmark tốt nhất trong số các mô hình mã nguồn mở: 62,1 trên SWE-bench Pro (so với 58,6 của GPT-5.5), 74,4 trên FrontierSWE (vượt qua 72,6 của GPT-5.5, chỉ kém khoảng 1 điểm so với Claude Opus 4.8), 81,0 trên Terminal-Bench 2.1 và 91,2 trên GPQA-Diamond . Mô hình này xếp thứ hai toàn cầu trên Code Arena Frontend và là mô hình mã nguồn mở hàng đầu trên nhiều benchmark lập trình kéo dài nhiều giờ .
• Chênh lệch giá lên tới 82%. Zhipu định giá GLM 5.2 ở mức 1,40 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 4,40 USD cho mỗi triệu token đầu ra – chỉ bằng khoảng 1/6 chi phí hỗn hợp của GPT-5.5 và thấp hơn 72-82% so với các mô hình đóng cao cấp của Mỹ . Hãng bảo mật độc lập Semgrep báo cáo rằng họ phát hiện lỗ hổng với chi phí ~0,17 USD mỗi lỗi, so với mức 0,53 USD+ khi dùng Claude Code .
• Hiệu ứng mã nguồn mở. Được phát hành dưới giấy phép MIT với trọng số mở và khung cửa sổ ngữ cảnh 1 triệu token, GLM 5.2 nhanh chóng được tự lưu trữ và cung cấp bởi nhiều nhà cung cấp đám mây, tạo ra một làn sóng áp dụng toàn cầu mà một API đóng không thể theo kịp .

Vai trò của lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ đối với Anthropic (chất xúc tác "DeepSeek 2.0")

Ngày 12/6/2026, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành một chỉ thị kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp, cấm người nước ngoài sử dụng các mô hình mới nhất của Anthropic – Claude Mythos 5 và Claude Fable 5, với lý do an ninh quốc gia . Các mô hình này ngay lập tức bị gỡ bỏ khỏi tầm với của tất cả người dùng không phải là công dân Mỹ .

• Sản phẩm chủ lực của Anthropic biến mất khỏi thị trường toàn cầu chỉ sau một đêm. Chỉ thị được gửi tới Anthropic lúc 17h21 theo giờ miền Đông vào ngày 12/6; vài ngày sau, Anthropic đã cử các kỹ sư hàng đầu tới Nhà Trắng để đàm phán dỡ bỏ lệnh cấm .
• Khoảng trống xuất hiện đúng lúc GLM 5.2 ra mắt. GLM 5.2 được phát hành công khai vào khoảng ngày 13-17/6/2026 – đúng tuần các mô hình của Anthropic "biến mất" . Các nhà phát triển toàn cầu vốn phụ thuộc vào khả năng lập trình đỉnh cao của Claude bỗng nhiên bị khóa tài khoản, và GLM 5.2 hiện ra như một giải pháp thay thế miễn phí, mã nguồn mở, được cấp phép MIT, có điểm benchmark chỉ kém Claude Opus 4.8 từ 1-3% .
• Các nhà đầu tư coi đây là một bước ngoặt lịch sử. Các nhà phân tích và truyền thông đã mô tả sự kiện này như một "khoảnh khắc DeepSeek 2.0" – sự lặp lại của cú sốc DeepSeek tháng 1/2025 khi một mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc đột nhiên xóa bỏ lợi thế của các mô hình đóng của Mỹ . Cổ phiếu của Zhipu, vốn đã tăng nhờ các benchmark của GLM 5.2, đã tăng theo cấp số nhân trong ngày giao dịch đầu tiên tại Hong Kong sau kỳ nghỉ Tết Đoan Ngọ (22/6) khi lệnh cấm của Anthropic bắt đầu có hiệu lực đầy đủ .
• Một cách mỉa mai, lệnh cấm đã vô tình xác thực chiến lược của Trung Quốc. Các giám đốc điều hành an ninh mạng Mỹ cảnh báo rằng các hạn chế này có thể "giúp đỡ các đối thủ của Mỹ nhiều hơn là gây hại cho họ" bằng cách thúc đẩy nhu cầu toàn cầu hướng tới các giải pháp thay thế mã nguồn mở của Trung Quốc, chính xác như GLM 5.2 . Điều đó đã xảy ra: Zhipu đã đi từ mức định giá ~51 tỷ HKD vào tháng 1 lên vốn hóa thị trường ~1.000 tỷ HKD chỉ trong sáu tháng, nhờ một chiến thắng về sản phẩm kỹ thuật và một cú sốc về nguồn cung địa chính trị .

Nguồn tham khảo chính

• SCMP: Vốn hóa thị trường Zhipu AI vượt 1.000 tỷ HKD, cổ phiếu tăng vọt
• Futunn / 36Kr: Mức tăng 1.900% từ đầu năm; đóng cửa ở mức 1.100 tỷ HKD
• Z.ai (định giá chính thức): 1,40 USD / 4,40 USD mỗi triệu token
• Avenchat / AI Tools Review / Stable-Learn: So sánh benchmark GLM-5.2 với GPT-5.5 và Claude Opus 4.8
• Fortune / Al Jazeera / KuCoin: Lệnh cấm xuất khẩu của Bộ Thương mại Mỹ đối với Mythos 5 và Fable 5 của Anthropic, có hiệu lực từ ngày 12/6/2026