Eo biển Hormuz: Iran tuyên bố đóng cửa, Mỹ phủ nhận, lưu lượng tàu phục hồi mong manh

2. Dữ liệu theo dõi tàu: 71 chuyến quá cảnh, có cả tàu LNG và dầu thô

• MarineTraffic báo cáo vào Thứ Hai, ngày 22/6, đã ghi nhận 71 chuyến quá cảnh được xác nhận qua Eo biển Hormuz từ ngày 19 đến 21/6 — một sự phục hồi mạnh mẽ sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ theo thỏa thuận tạm thời .
• Trong khoảng thời gian đó, lưu lượng tàu bao gồm các tàu chở LNG của Qatar và tàu chở dầu thô, phù hợp với sự trở lại dần dần của vận tải thương mại bắt đầu từ khoảng ngày 18/6 .
• Đầu tuần (ngày 18/6), Bloomberg đưa tin 5 tàu chở dầu đầy hàng chở tổng cộng 8 triệu thùng dầu thô đã được nhìn thấy di chuyển qua eo biển .
• Dữ liệu từ Kpler cho thấy hơn 20 tàu chở dầu đã đi qua Eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Iran bắt đầu khôi phục các tuyến đường thương mại, với lưu lượng giao thông đạt mức cao nhất kể từ ngày 2/6 vào thứ Năm, ngày 18/6 .
• Argus Media đã lưu ý vào ngày 15/6 rằng lưu lượng ban đầu không thay đổi ngay sau thông báo thỏa thuận, khi các chủ tàu chờ đợi việc ký kết chính thức vào ngày 19/6 trước khi điều tàu; sự gia tăng vào ngày 19-21/6 đã xác nhận rằng sự do dự đó chỉ là tạm thời .

3. Các mối quan ngại đang diễn ra: Rà phá bom mìn, kiểm soát giấy phép và khối lượng thấp hơn bình thường

Dù đã phục hồi, nhưng sự ổn định này vẫn mong manh và thấp hơn các tiêu chuẩn trước xung đột:

• Rủi ro rà phá bom mìn và nhu cầu về các hoạt động dọn sạch thủy lôi trong eo biển vẫn là một mối lo ngại. Bản tin hàng hải DeepDraft mô tả môi trường hoạt động là "di chuyển có kiểm soát", đòi hỏi các hoạt động trung chuyển tàu-tàu ngoài khơi Oman và Fujairah, các lớp giấy phép từ Iran và sự không chắc chắn về việc rà phá bom mìn đang diễn ra .
• Mức quá cảnh thấp hơn bình thường: CNBC đưa tin rằng mặc dù lưu lượng vào ngày 18/6 đạt mức cao nhất kể từ ngày 2/6, nhưng khối lượng vẫn thấp hơn các mốc bình thường của điểm nghẽn này, và nhiều chủ tàu vẫn thận trọng về bảo hiểm rủi ro chiến tranh và an toàn thủy thủ đoàn .
• Hệ thống giấy phép của Iran: Một số nhà điều hành báo cáo rằng Iran yêu cầu giấy phép trước hoặc sự phối hợp, ngay cả khi quân đội Mỹ đảm bảo hành trình an toàn, tạo thêm ma sát cho quá trình bình thường hóa .
• Insider Intelligence từ Hội đồng Thương mại Quốc tế mô tả tình trạng của eo biển là "mở trên thực tế, nhưng không còn là hoạt động thường lệ" .

4. Dầu thô Brent: Tăng vọt lên 82,30 USD, sau đó hạ nhiệt

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng mạnh với các tín hiệu hỗn hợp:

• 20/6 (Thứ Bảy) — Vào ngày Iran tuyên bố đóng cửa trở lại, dầu Brent tăng vọt lên 82,30 USD/thùng trên các thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn và các nền tảng giao dịch giao ngay, khi các nhà giao dịch định giá rủi ro địa chính trị .
• 21/6 (Chủ Nhật) — Dầu Brent tăng nhẹ (+0,67%) lên khoảng 81,11 USD, với mức cao nhất trong ngày là 82,30 USD, khi sự không chắc chắn kéo dài về việc liệu các cuộc đàm phán ngoại giao ở Thụy Sĩ có thành công hay không .
• 22/6 (Thứ Hai) — Dầu Brent giảm 1,6% xuống 79,30 USD và sau đó ổn định quanh mức 79,03 USD, gần mức thấp nhất kể từ đầu tháng 3, khi tâm lý thị trường chuyển sang kỳ vọng rằng các cuộc đàm phán sẽ thành công và eo biển sẽ vẫn mở .
• Tờ NYT đưa tin rằng giá dầu "tăng nhẹ trong khi giá trị cổ phiếu giảm nhẹ vào Chủ Nhật, khi sự không chắc chắn xung quanh Eo biển Hormuz vẫn tồn tại, làm nổi bật những khó khăn trong việc thiết lập lại các chuyến hàng năng lượng" .
• Bank of America đã đưa ra một ghi chú vào ngày 18/6 dự báo rằng việc mở cửa lại hoàn toàn Eo biển Hormuz có thể đưa mức trung bình của Brent năm 2026 xuống 82 USD/thùng (giảm so với dự báo trước đó là 93 USD), với phạm vi dự kiến trong vùng 70-80 USD trong hầu hết nửa cuối năm 2026 .

5. Con đường ngoại giao: Vance tại Thụy Sĩ

• JD Vance đã gặp các quan chức Iran tại Thụy Sĩ vào ngày 21/6 để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran và thúc đẩy thỏa thuận hòa bình tạm thời, ngay cả khi tuyên bố đóng cửa mới của Iran vẫn còn nóng hổi .
• Thỏa thuận tạm thời ngày 14/6 được cho là yêu cầu Iran mở cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày và yêu cầu Mỡ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran .
• Vance mô tả tiến trình ngoại giao là đang tích cực: "Từ các cuộc trò chuyện sáng nay của tôi với Jared và Steve, có vẻ như tiến triển đang được thực hiện" .

Bảng tổng hợp

Kết luận: Eo biển Hormuz đang hoạt động trở lại tính đến ngày 22-23/6, với lưu lượng thương mại phục hồi lên 71 chuyến trong ba ngày, nhưng sự phục hồi này vẫn chưa hoàn toàn bình thường hóa. Rà phá bom mìn, ma sát giấy phép và khối lượng thấp hơn mức nền vẫn tồn tại. Giá dầu Brent đã tăng vọt lên 82,30 USD sau thông báo đóng cửa nhưng đã giảm trở lại mức ~79 USD khi các cuộc đàm phán ngoại giao tiến triển. Tình hình vẫn rất nhạy cảm với kết quả của các cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Thụy Sĩ và bất kỳ sự leo thang quân sự nào liên quan đến Israel và Lebanon.