Căng thẳng thương mại EU-Trung Quốc leo thang: Thâm hụt kỷ lục và các cuộc đàm phán 'một mất một còn'

Thâm hụt thương mại kỷ lục và thặng dư 360,6 tỷ euro

Thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đã lên tới 359,8–359,9 tỷ euro trong năm 2025, theo cả số liệu từ Eurostat và các trang chính sách thương mại của Ủy ban châu Âu . Con số này tăng 2,7% so với mức 312,2 tỷ euro của năm 2024 . Mức thâm hụt này thường được báo cáo là thặng dư 360,6 tỷ euro của Trung Quốc, đặc biệt khi loại trừ các dịch vụ hoặc làm tròn số liệu . Thâm hụt đang ở mức khoảng 1 tỷ euro mỗi ngày—xấp xỉ 1,15 tỷ đô la Mỹ . Xuất khẩu của EU sang Trung Quốc đã giảm 6,5% trong năm 2025 xuống còn 199,6 tỷ euro, trong khi nhập khẩu tăng 6,4% lên 559,4 tỷ euro . Thâm hụt này đã tiếp tục mở rộng thêm 10% trong bốn tháng đầu năm 2026 .

Hội nghị thượng đỉnh châu Âu: Nhiệm vụ cho các công cụ phòng vệ thương mại mạnh mẽ hơn

Tại hội nghị thượng đỉnh vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, các nguyên thủ quốc gia và chính phủ EU đã có cuộc tranh luận kéo dài hai giờ trong bữa tối về cái mà báo cáo chính thức gọi là 'mất cân bằng kinh tế vĩ mô toàn cầu'—một ám chỉ tinh tế tới Trung Quốc . Các nhà lãnh đạo đã dừng lại ở việc áp đặt các biện pháp mới cụ thể ngay lập tức, nhưng chính thức chỉ thị cho Ủy ban châu Âu 'phát triển và cuối cùng là hoàn thiện bộ công cụ trong lĩnh vực phòng vệ thương mại và chính sách công nghiệp' để khối này có 'tất cả các công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình và giảm thiểu rủi ro' . Các nước bao gồm Pháp, Đức và Hà Lan là những nước thúc đẩy mạnh mẽ nhất các công cụ nhanh hơn và toàn diện hơn .

Công cụ đa dạng hóa và gói phòng vệ thương mại quý 3 năm 2026

Ủy ban châu Âu đang tích cực phát triển một công cụ đa dạng hóa chuyên dụng—một đạo luật có thể buộc các công ty trong các lĩnh vực nhạy cảm giảm phụ thuộc quá mức vào một nhà cung cấp duy nhất, đặc biệt là Trung Quốc, và đa dạng hóa sang ít nhất ba nguồn cung . Ủy viên Thương mại Šefčovič tuyên bố công khai rằng 'việc đa dạng hóa hiện đòi hỏi một công cụ chuyên dụng' . Ủy ban cũng đang chuẩn bị một gói phòng vệ thương mại quý 3 năm 2026 rộng lớn hơn, dự kiến sẽ bao gồm các công cụ an ninh kinh tế được cập nhật cùng với biện pháp đa dạng hóa . Đường ống phòng vệ thương mại hiện tại đã bao gồm công cụ chống cưỡng ép, các quyền hạn hạn chế đầu tư từ các doanh nghiệp nước ngoài được trợ cấp và các rào cản đối với thị trường mua sắm công từ các thị trường đóng cửa .

Chủ tịch ECB Lagarde về sự định giá thấp của đồng Nhân dân tệ

Vào ngày 22 tháng 6 năm 2026, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde đã kêu gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu giải quyết tình trạng định giá thấp đồng Nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc, mà bà mô tả là một thành phần chính của sự mất cân bằng kinh tế vĩ mô đe dọa nền kinh tế toàn cầu . Bà lập luận cụ thể rằng Trung Quốc nên được đưa vào bất kỳ cuộc thảo luận nào của G7 về định giá tiền tệ . Bà Lagarde đã trích dẫn nghiên cứu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vốn liên tục cho thấy đồng NDT bị định giá thấp . Mức độ định giá thấp 15–16% được cho là dựa trên đánh giá của IMF, mặc dù các nguồn tin sẵn có mô tả phát hiện của IMF là cho thấy 'sự đánh giá thấp dai dẳng' mà không phải lúc nào cũng đưa ra tỷ lệ phần trăm chính xác trong văn bản trích dẫn . Đồng NDT giao dịch ở mức 6,7777 NDT/USD vào ngày 22 tháng 6, tăng khoảng 5,5% so với 12 tháng trước đó .

Áp lực chính trị: 'Đơn giản là không thể chấp nhận được'

Các nhà lãnh đạo EU trên khắp các quốc gia thành viên đã mô tả mức thâm hụt thương mại khoảng 1 tỷ euro mỗi ngày là 'đơn giản là không thể chấp nhận được'—một thuật ngữ mà chính ông Šefčovič đã sử dụng trực tiếp với phía Trung Quốc trong cuộc họp ngày 4 tháng 6 tại Paris . Một sự đồng thuận ngày càng tăng giữa các nhà ngoại giao EU cho rằng thâm hụt đã trở thành một 'nhân tố nghiêm trọng và mang tính quyết định' trong mối quan hệ kinh tế của khối với Trung Quốc, thúc đẩy sự ủng hộ cho các biện pháp phòng vệ thương mại mới . Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo đã dừng lại trước một cuộc đàn áp toàn diện tại hội nghị thượng đỉnh ngày 18 tháng 6, thay vào đó chọn cách giao nhiệm vụ cho Ủy ban phát triển các công cụ mới trong khi vẫn duy trì các kênh ngoại giao .