New Zealand lập kỷ lục sản xuất sữa, 'pha loãng' cú sốc giá lương thực toàn cầu từ eo biển Hormuz

Kỷ lục sản xuất sữa của New Zealand và thị trường sữa toàn cầu

Mùa vụ sữa 2025/26 của New Zealand kết thúc vào ngày 31/5 vừa qua đã trở thành mùa vụ có sản lượng sữa lớn nhất trong lịch sử, với sản lượng tăng vọt 4,5% so với cùng kỳ năm trước và vượt 4,1% so với kỷ lục trước đó vào năm 2021 . Theo Hiệp hội các Công ty Sữa New Zealand (DCANZ), sản lượng chất khô từ sữa (milksolids) tính đến thời điểm hiện tại cao hơn 4,4% so với mùa vụ trước, và riêng tháng 4 đã đạt 160,5 triệu kgMS (tăng 6,9%) . Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng sữa của New Zealand trong niên vụ 2026/27 vẫn ở mức cao 21,9 triệu tấn .

Nguồn cung tăng mạnh này đã gây áp lực lên giá sữa toàn cầu. Chỉ số Giá Sữa của FAO trong tháng 4/2026 trung bình đạt 119,6 điểm, giảm 1,1% so với tháng 3 . Đến tháng 5/2026, chỉ số này tiếp tục giảm xuống còn 119,2 điểm . Điều này đóng vai trò như một 'bộ giảm xóc' cho thị trường, ngăn chặn giá sữa leo thang trong khi các mặt hàng thực phẩm khác đang tăng giá.

Tác dụng ngược dòng trước cú sốc Hormuz

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã đẩy giá phân urê tăng từ 20% đến 60%, kéo theo chi phí nhiên liệu và vận tải tăng cao . FAO và Liên Hợp Quốc đã lên tiếng cảnh báo về một cuộc khủng hoảng giá lương thực nghiêm trọng có thể xảy ra trong vòng 6-12 tháng tới . Sản lượng sữa kỷ lục của New Zealand có tác dụng như một 'lực cản' cục bộ: nó không thể xóa bỏ hoàn toàn cú sốc giá năng lượng tác động đến chuỗi cung ứng ngũ cốc và hạt có dầu, nhưng nó khiến một nhóm thực phẩm chủ lực (sữa) giảm giá thay vì tăng, qua đó kìm hãm đà tăng của chỉ số giá chung.

Tác động đến Chỉ số Giá Lương thực FAO

Chỉ số giá lương thực tổng thể của FAO tăng mạnh từ 123,9 điểm trong tháng 1 lên 130,8 điểm trong tháng 5/2026, chủ yếu do giá ngũ cốc và dầu thực vật tăng . Tuy nhiên, giá sữa giảm liên tục trong tháng 4 và tháng 5 đã góp phần đáng kể làm chậm đà tăng của chỉ số tổng thể . Nếu không có nguồn cung ồ ạt từ New Zealand, chỉ số của FAO chắc chắn đã tăng cao hơn nữa. FAO liên tục khẳng định rằng đà tăng của chỉ số trong tháng 3 và tháng 4 là do chi phí năng lượng và leo thang xung đột, chứ không phải do giá sữa .

Dự báo chính sách tiền tệ: Fed và Citigroup

Vào ngày 18/6/2026, Citigroup đã dời dự báo cắt giảm lãi suất đầu tiên của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thêm một tháng, lên tháng 10/2026, với các đợt cắt giảm tiếp theo vào tháng 12/2026 và tháng 1/2027, tổng cộng 75 điểm cơ bản . Nguyên nhân của việc điều chỉnh này xuất phát từ lập trường 'diều hâu' hơn của Fed dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh, chứ không phải do dữ liệu giá lương thực .

Trước đó, Citigroup đã nhiều lần dời lịch: từ tháng 6 sang tháng 9 (tháng 4/2026) và từ tháng 9 sang tháng 10 (tháng 6/2026) . Không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy sự thay đổi dự báo của Citigroup có liên quan đến sản lượng sữa của New Zealand. Các yếu tố chính là thị trường lao động Mỹ mạnh mẽ, lạm phát lõi dai dẳng và các tín hiệu cứng rắn từ Fed . Tác động tích cực từ sản lượng sữa New Zealand lên kỳ vọng lạm phát là rất nhỏ và gián tiếp, không đủ để thay đổi lộ trình của Fed.

Bảng tổng hợp

Yếu tố	Bằng chứng	Ý nghĩa
Kỷ lục sản xuất sữa NZ (+4,5%, +4,1% so với đỉnh 2021)	Xác nhận bởi DCANZ, Bloomberg, USDA	Bổ sung nguồn cung, tạo đệm cho thị trường sữa toàn cầu
Chỉ số Giá Sữa FAO	Giảm 1,1% so với tháng trước trong tháng 4; là điểm trừ trong chỉ số tổng thể tháng 5	Sữa là một trong số ít mặt hàng thực phẩm đang giảm giá
Phong tỏa eo biển Hormuz	Urê tăng 20-60%; FAO cảnh báo khủng hoảng lương thực trong 6-12 tháng	Gây áp lực tăng giá lên ngũ cốc, dầu thực vật và CPI thực phẩm
Tác động ròng lên chỉ số FAO	Tăng lên ~130,8 điểm trong tháng 5 nhưng bị kìm hãm nhờ giá sữa giảm	Kỷ lục của New Zealand làm giảm nhẹ tác động của lạm phát từ Hormuz
Dự báo cắt giảm lãi suất của Citi	Lần cắt giảm đầu tiên vào tháng 10/2026; tổng 75 điểm cơ bản; do dữ liệu lao động Mỹ và Fed 'diều hâu'	Giá thực phẩm không phải là yếu tố chính; tác động điều chỉnh từ sữa là rất nhỏ