DFC đầu tư vào đâu tại Việt Nam? Chuyến thăm của bà Caroline Vik hé lộ chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ

Chuyến thăm Hà Nội ba ngày vào tháng 6/2025 của bà Caroline Vik, Giám đốc Chính sách của Tổ chức Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC), đã xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên đầu tư của tổ chức này tại Việt Nam. Chuyến đi này cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của Việt Nam khi là thị trường lớn nhất của DFC tại Đông Nam Á, với tổng dư nợ 737 triệu USD tính đến cuối năm 2023 .

Các lĩnh vực được bà Caroline Vik xác định trong chuyến thăm tháng 6/2025

Trong các cuộc phỏng vấn với Thông tấn xã Việt Nam, bà Vik cho biết DFC nhìn thấy cơ hội đáng kể ở năm lĩnh vực chiến lược :

• Năng lượng
• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Trung tâm dữ liệu (Data centers)
• Công nghệ tài chính (Fintech)
• Kết nối cáp quang biển (Subsea fiber connectivity)

Những ưu tiên này trùng khớp với các lĩnh vực mà chính Việt Nam gần đây đã nhấn mạnh trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Chính phủ Việt Nam đặc biệt tập trung thu hút FDI vào các lĩnh vực năng lượng, bán dẫn, AI và sản xuất công nghệ cao . Bà Vik mô tả Việt Nam là "thị trường ưu tiên then chốt" và "một thị trường tuyệt vời" với tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ .

Các ưu tiên này phù hợp với chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng lớn hơn của DFC như thế nào?

Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của DFC dựa trên ba mục tiêu cốt lõi: tăng cường và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, đối phó với các đối thủ cạnh tranh chiến lược, và hỗ trợ các công ty Mỹ đầu tư vào khu vực .

Các lĩnh vực mà bà Vik nhấn mạnh, đặc biệt là AI, trung tâm dữ liệu và cáp quang biển, liên quan trực tiếp đến khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng và năng lực công nghiệp chiến lược . DFC cũng coi các khoản đầu tư tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là sự hỗ trợ cho Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì Thịnh vượng (IPEF) và Sáng kiến Đối tác vì Cơ sở hạ tầng và Đầu tư Toàn cầu (PGII) .

Vai trò của Việt Nam trong chiến lược này là rất đáng kể. Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương năm 2022 của Mỹ đã xác định Việt Nam là một trong những đối tác khu vực hàng đầu của Hoa Kỳ , và đến tháng 9/2023, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, cấp độ cao nhất của quan hệ song phương . Tuyên bố chung của lần nâng cấp này nhấn mạnh hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là nền tảng cốt lõi của mối quan hệ .

Việt Nam cần đáp ứng những điều kiện gì để nhận được vốn từ DFC?

Các nguồn tin công khai không xác định một danh sách kiểm tra chính thức duy nhất mà Việt Nam phải đáp ứng để tiếp cận nguồn tài chính từ DFC. Thay vào đó, các điều kiện nằm trong ba lớp rộng sau:

1. Phù hợp chiến lược tiêu chuẩn của DFC: Bất kỳ khoản đầu tư nào của DFC tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đều phải phục vụ mục đích tăng cường chuỗi cung ứng, đối phó với các đối thủ cạnh tranh hoặc hỗ trợ các công ty Mỹ trong khu vực .

2. Cam kết song phương theo Đối tác Chiến lược Toàn diện: Tuyên bố chung năm 2023 bao gồm cam kết từ cả hai phía trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư cũng như tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và có thể dự đoán được .

3. Định hướng chính sách đầu tư của Việt Nam: Việt Nam tiếp tục ưu tiên thu hút FDI trong các lĩnh vực như năng lượng, bán dẫn, AI và sản xuất công nghệ cao, tạo ra bối cảnh chính sách phù hợp với các dự án do DFC hỗ trợ .

Mặc dù không có "danh sách điều kiện" chính thức nào trong các nguồn được cung cấp, các đề xuất dự án cụ thể—chẳng hạn như khoản vay 500 triệu USD được xem xét cho nhà máy sản xuất pin lithium-ion của VinFast—phải trải qua quy trình đánh giá toàn diện dựa trên năng lực kinh tế và tài chính, tác động phát triển, cũng như các tiêu chí về môi trường và xã hội .