Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út (SAMA) âm thầm rút hàng tỷ USD khỏi các công ty quản lý tài sản toàn cầu, đồng thời nâng dự trữ ngoại hối lên mức cao nhất 6 năm

Song song với đó, theo các nguồn tin từ Bloomberg, SAMA đã rút hàng tỷ đô la khỏi ít nhất hai công ty quản lý tài sản quốc tế . Số vốn được rút ra đang được tái đầu tư vào các tài sản có tính thanh khoản cao hơn và ưu tiên bảo toàn vốn, thay vì các danh mục ủy thác quản lý bên ngoài .

Đầu tư vào chứng khoán nước ngoài, chiếm 56,6% tổng dự trữ vào tháng 3 năm 2026, đã tăng 9,2% so với cùng kỳ lên 1,05 nghìn tỷ Riyal. Trong khi đó, tiền gửi tại các ngân hàng nước ngoài tăng vọt 36,3% so với cùng kỳ, đạt 460 tỷ Riyal vào tháng 1 năm 2026 .

Sự Thay Đổi Chiến Lược: Từ Ủy Thác Bên Ngoài Sang Ưu Tiên Thanh Khoản

SAMA đang chuyển dịch khỏi mô hình ủy thác quản lý chủ động bên ngoài (active external mandate) sang một tư thế ưu tiên thanh khoản và bảo toàn vốn. Chiến lược này nhằm xây dựng một bộ đệm lớn hơn, đồng thời tập trung phần lớn hơn vào các công cụ có tính thanh khoản cao, nắm giữ trực tiếp thay vì các danh mục ủy thác dài hạn từ bên ngoài.

Ngân hàng trung ương đang ưu tiên bảo toàn vốn và duy trì tỷ giá neo của đồng Riyal với đồng đô la Mỹ hơn là tìm kiếm lợi nhuận từ các khoản đầu tư bên ngoài . Các ngân hàng nội địa Ả Rập Xê Út đang phải đối mặt với áp lực thanh khoản từ hoạt động cho vay mạnh tay, và SAMA đang điều chuyển vốn để đảm bảo bộ đệm trong nước đầy đủ . Việc rút vốn cho thấy SAMA "ngày càng trở nên khó tính hơn trong các chiến lược đầu tư của mình" sau nhiều năm ủy thác thụ động cho các công ty toàn cầu .

Điều quan trọng là đây không phải là một tín hiệu phi đô la hóa. Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ mà SAMA nắm giữ thực tế đã tăng 6% lên 134,8 tỷ USD vào tháng 1 năm 2026. Vương quốc này cũng đã phát hành 11,5 tỷ USD trái phiếu bằng đô la vào đầu tháng 1, với lượng đăng ký mua vượt quá 2,7 lần so với giá trị phát hành . Thống đốc SAMA đã tuyên bố vào tháng 6 năm 2026 rằng quá trình phi đô la hóa là một tiến trình "diễn ra từ từ" chứ không phải là một sự thay đổi đột ngột, đồng thời lưu ý rằng đồng đô la vẫn chiếm 57% dự trữ ngoại hối toàn cầu .

Bối Cảnh Địa Chính Trị và Thị Trường Rộng Lớn Hơn

Sự thay đổi chiến lược này diễn ra trong bối cảnh tình hình tài khóa xấu đi và sự đa dạng hóa quan hệ địa chính trị. Ả Rập Xê Út đã ghi nhận thâm hụt tài khoản vãng lai ở mức -3,1% GDP trong năm 2025 và dự kiến sẽ mở rộng lên -3,2% trong năm 2026 . Ngân sách năm tài khóa 2026 dự kiến thâm hụt khoảng 165 tỷ Riyal (3,3% GDP), với kế hoạch vay 57 tỷ đô la để bù đắp . Allianz lưu ý rằng "vị thế bên ngoài của Vương quốc đã suy yếu trong những năm qua" .

Nghị viện châu Âu mô tả chiến lược của Riyadh là "đa liên kết" (multi-alignment) — cân bằng quan hệ đối tác an ninh lâu dài với Mỹ trong khi mở rộng quan hệ với Trung Quốc, Nga và các nước Nam bán cầu . Rủi ro xung đột khu vực vẫn hiện hữu, với một số nhà phân tích chỉ ra việc dự trữ bị rút ra do chi tiêu quân sự, mặc dù Thống đốc SAMA cho biết các bộ đệm vẫn "đầy đủ" .

Điều kiện thị trường toàn cầu cũng tạo thêm áp lực. Dòng vốn cổ phần toàn cầu chuyển sang âm vào đầu năm 2026 lần đầu tiên kể từ tháng 1, báo hiệu thanh khoản thắt chặt trong bối cảnh xung đột địa chính trị kéo dài . Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất càng làm gia tăng sự bất ổn kinh tế vĩ mô .

Tác Động Đối Với Các Nhà Quản Lý Tài Sản Toàn Cầu

Sự điều chỉnh của SAMA mang lại nhiều hệ quả cho ngành công nghiệp quản lý tài sản. Là một trong những quỹ dự trữ có chủ quyền lớn nhất thế giới, việc rút hàng tỷ đô la tài sản đang được quản lý (AUM) đồng nghĩa với việc mất doanh thu phí trực tiếp cho các công ty bị ảnh hưởng (ít nhất hai công ty, và có khả năng nhiều hơn đang được xem xét) .

Các ngân hàng trung ương vùng Vịnh và các thị trường mới nổi khác có thể làm theo sự dẫn dắt của SAMA, đòi hỏi thời gian khóa vốn ngắn hơn, tính thanh khoản cao hơn và các điều khoản linh hoạt hơn — điều này sẽ làm giảm biên lợi nhuận của các nhà quản lý tài sản đối với các hợp đồng ủy thác của quốc gia . Việc chuyển dịch khỏi các hợp đồng ủy thác bên ngoài sang các công cụ thanh khoản thuần túy báo hiệu rằng các quốc gia có chủ quyền ít sẵn sàng chấp nhận thời gian khóa vốn trong thị trường tư nhân, các khoản đầu tư thay thế hoặc trái phiếu có kỳ hạn dài trong bối cảnh bất ổn địa chính trị .

Bất kỳ nhà quản lý tài sản nào có mối quan hệ đáng kể với SAMA hiện đều phải đối mặt với rủi ro tái đầu tư và cần phải chứng minh khả năng quản lý thanh khoản vượt trội để duy trì mối quan hệ . Tuy nhiên, việc SAMA tăng nắm giữ trực tiếp trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng tạo ra một bộ đệm thanh khoản cho thị trường đó, ngay cả khi nó làm giảm nguồn vốn dành cho các hợp đồng quản lý chủ động .

Triển Vọng

Chiến lược kép của SAMA — vừa xây dựng các bộ đệm dự trữ vừa tập trung nắm giữ vào các công cụ thanh khoản — phản ánh một tư thế thận trọng, mang tính phòng thủ khi Ả Rập Xê Út điều hướng qua các thâm hụt tài khóa kép (twin deficits), bất ổn địa chính trị và nhu cầu tài trợ cho chương trình chuyển đổi kinh tế đầy tham vọng Tầm nhìn 2030 (Vision 2030). Đối với các nhà quản lý tài sản toàn cầu, thông điệp rất rõ ràng: các hợp đồng ủy thác của quốc gia sẽ ngày càng ưu tiên tính thanh khoản và linh hoạt hơn là lợi suất, và kỷ nguyên ủy thác thụ động cho các công ty bên ngoài có thể đang nhường chỗ cho một cách quản lý thực tế và khó tính hơn.