Bước đi, đe dọa và eo biển tranh chấp: Bên trong ngày đầu tiên của hòa đàm Mỹ - Iran tại Bürgenstock

Quay trở lại và những căng thẳng ngầm

Sau các cuộc tham vấn với các nhà trung gian Qatar và Pakistan, phái đoàn Iran đã đồng ý quay trở lại bàn đàm phán, và các cuộc hội đàm được nối lại sau đó . Một nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ xác nhận rằng các phái đoàn đã "làm việc xuyên đêm" để biến Bản ghi nhớ (MOU) mong manh thành một thỏa thuận chính trị rộng lớn hơn . Bất chấp sự trở lại, không khí vẫn còn nhiều nghi kỵ. Các phái đoàn không bắt tay hay chụp ảnh chung, duy trì khoảng cách và bắt đầu cuộc đàm phán một cách lạnh nhạt .

Eo biển Hormuz: Tranh cãi đóng cửa và giao thông vẫn nhộn nhịp

Song song với các cuộc đàm phán, một cuộc khủng hoảng thực tế đang diễn ra tại Eo biển Hormuz. Vào thứ Bảy, ngày 20/6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển này đối với "mọi tàu thuyền", viện dẫn các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon và cáo buộc Mỹ vi phạm các cam kết ngừng bắn . IRGC cảnh báo các tàu thuyền không được đến gần khu vực này .

Tuy nhiên, chính phủ Mỹ đã trực tiếp bác bỏ tuyên bố đóng cửa của Iran. Phó Tổng thống Vance tuyên bố không có "bằng chứng" nào về việc đóng cửa . Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định giao thông tàu thương mại vẫn tiếp tục qua lại bình thường . Dữ liệu độc lập từ các công ty theo dõi tàu biển vào ngày 21/6 dường như ủng hộ lập trường của Mỹ, cho thấy lưu lượng tàu vẫn đang di chuyển qua eo biển này . CENTCOM cho biết 55 tàu chở hàng với gần 17 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển vào thứ Bảy, với lưu lượng giao thông tăng lên . Cuộc tranh cãi này đặt ra câu hỏi về kiểm soát thực tế của Iran đối với tuyến đường biển huyết mạch này.

Hai giọng điệu, một chiến lược?

Sự kiện nổi bật trong ngày là sự tương phản rõ rệt trong thông điệp từ phía Mỹ. Trong khi Phó Tổng thống JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ tại Bürgenstock, duy trì một giọng điệu ngoại giao, hòa giải trong các cuộc đối mặt, thì Tổng thống Trump đồng thời đưa ra những lời đe dọa mạnh mẽ từ Washington . Trump cảnh báo Iran rằng nếu đóng cửa Eo biển Hormuz, họ "thậm chí sẽ không thể trở về nước mình" và đe dọa sẽ nhắm mục tiêu vào các nhà máy điện và cầu cống của Iran . Cách tiếp cận hai mặt này — Vance đưa ra đàm phán, Trump đe dọa leo thang — đã tạo ra một áp lực lớn trong ngày đầu tiên .

Chương trình nghị sự và các bước tiếp theo

Các cuộc đàm phán được tổ chức theo khuôn khổ của một Bản ghi nhớ (MOU) trong đó quy định cả hai bên sẽ "kiềm chế đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau" . Các cuộc thảo luận bao gồm bốn vấn đề chính: Eo biển Hormuz, giao tranh ở Lebanon (giữa Hezbollah và Israel), chương trình hạt nhân của Iran, và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt . Một lộ trình 60 ngày đã được thiết lập để đạt được một thỏa thuận toàn diện . Trong ngày đầu tiên, chương trình hạt nhân của Iran vẫn chưa được thảo luận .

Bất chấp sự khởi đầu đầy sóng gió, thực tế là các bên đã quay lại bàn đàm phán và nhất trí về một lộ trình cho thấy vẫn có một cửa sổ ngoại giao đang mở, dù là rất mong manh.