Goldman Sachs hạ dự báo thị trường smartphone: 1,14 tỷ máy năm 2026 – mức giảm tồi tệ nhất trong lịch sử

Nguyên nhân gốc rễ: Chu kỳ tăng giá chip nhớ do AI

Động lực chính đằng sau đợt điều chỉnh giảm này là tình trạng thiếu hụt chip nhớ nghiêm trọng và kéo dài – bao gồm DRAM, NAND flash và bộ nhớ băng thông cao (HBM) – do nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI . Goldman Sachs cho rằng đây không phải là sự gián đoạn ngắn hạn mà là một chu kỳ tăng giá mang tính cấu trúc, kéo dài ít nhất đến năm 2028 .

Giá chip nhớ đã tăng chóng mặt. TrendForce báo cáo giá hợp đồng DRAM thông thường tăng 90–95% theo quý trong quý I/2026, trong khi NAND flash tăng 55–60% . Với cấu hình phổ thông 8GB + 256GB, giá hợp đồng quý I/2026 gần như tăng gấp ba so với cùng kỳ năm trước . Hệ quả là, chi phí bộ nhớ hiện chiếm 30–40% giá thành sản xuất smartphone, tăng mạnh so với mức 10–15% trước đây .

Hậu quả: Suy thoái kỷ lục và sự tập trung hóa thị trường

Những tác động lan tỏa khắp hệ sinh thái smartphone:

Mức giảm hàng năm lớn nhất trong lịch sử. Mức giảm 10% trong năm 2026 sẽ là mức giảm một năm lớn nhất từ trước đến nay . Dữ liệu từ IDC cho thấy thị trường đang hướng tới tổng sản lượng hàng năm thấp nhất kể từ thời kỳ tiền smartphone .

Giá bán cao hơn cho người tiêu dùng. Giá bán trung bình của smartphone dự kiến tăng 7–14% trong năm 2026 . Counterpoint Research ước tính mức tăng 6,9% , trong khi IDC dự báo giá bán trung bình đạt 523 USD, một mức kỷ lục .

Sự tập trung hóa thị trường. Các nhà sản xuất nhỏ, đặc biệt ở các thị trường mới nổi, dự kiến sẽ rút lui hoặc cắt giảm mạnh sản xuất . IDC ghi nhận "sự hợp nhất khi các nhà sản xuất nhỏ rút lui, và các nhà sản xuất dòng máy giá rẻ phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh về xuất xưởng do nguồn cung hạn chế và nhu cầu thấp hơn ở các mức giá cao hơn" .

Phân khúc cao cấp: Tia sáng le lói

Bất chấp sự thu hẹp chung, Goldman Sachs kỳ vọng cơ cấu thị trường sẽ tiếp tục dịch chuyển sang các thiết bị cao cấp . Dòng máy đắt tiền có khả năng chống chịu tốt hơn vì:

• Biên lợi nhuận cao hơn cho phép các nhà sản xuất flagship hấp thụ phần lớn chi phí chip nhớ tăng thêm.
• Người mua ít nhạy cảm về giá trong phân khúc cao cấp duy trì nhu cầu ngay cả khi giá tăng .
• Doanh thu tổng thể dự kiến giảm ít hơn so với sản lượng, do giá bán trung bình tăng bù đắp một phần cho sự sụt giảm xuất xưởng .

Tác động thực tế: Dòng máy giá rẻ bị đe dọa

Tác động rõ rệt nhất là đối với dòng smartphone giá rẻ, đặc biệt ở châu Á. Bài viết của CNET từ MWC 2026 cho biết "tình trạng thiếu RAM có thể giết chết điện thoại giá rẻ", khi các nhà sản xuất không thể hấp thụ chi phí chip nhớ tăng vọt mà không đẩy giá lên quá cao so với khả năng chi trả của người dùng phổ thông .

TechWire Asia chỉ ra rằng các nhà sản xuất thiết bị giá 100–150 USD phải đối mặt với một sự lựa chọn không thể khả thi: tăng giá mạnh, cắt bỏ các tính năng tiêu chuẩn, hoặc rút lui khỏi thị trường . IDC cảnh báo rằng chi phí linh kiện tăng có thể khiến dòng máy dưới 100 USD "vĩnh viễn không còn khả thi về mặt kinh tế" . Nhiều thương hiệu châu Á nhỏ đã bắt đầu giảm sản xuất các mẫu máy dưới 150 USD .

Chặng đường phía trước

Goldman Sachs dự báo sự phục hồi sẽ diễn ra chậm chạp. Sau mức giảm 10% trong năm 2026, xuất xưởng dự kiến chỉ tăng trưởng 3% trong năm 2027 và 1% trong năm 2028, đạt 1,18 tỷ máy . Quan điểm của ngân hàng này cho rằng sự mất cân đối cung-cầu chip nhớ sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2028, cho thấy áp lực giá lên thị trường smartphone có tính chất cấu trúc, không phải chu kỳ .