Đức gửi thông điệp rõ ràng tới Ankara: Tương lai hợp đồng khí đốt với EU phải 'không có nguồn gốc Nga'

Bà Reiche cũng thúc giục các khách hàng mua khí đốt của Đức đa dạng hóa và ký kết các hợp đồng dài hạn không phải của Nga, khi bức tranh mua sắm năng lượng cho năm 2027 và xa hơn nữa đang được định hình lại . Chuyến thăm bao gồm các cuộc gặp với Bộ trưởng Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ Ömer Bolat và Bộ trưởng Năng lượng Alparslan Bayraktar, cũng như Diễn đàn Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ-Đức lần thứ 7 .

Nhập khẩu khí đốt từ Nga và tình trạng hợp đồng của Thổ Nhĩ Kỳ

• Khối lượng nhập khẩu: Nga đã vận chuyển khoảng 21,2 tỷ mét khối (bcm) khí đốt qua đường ống tới Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2025, biến Nga trở thành nhà cung cấp đơn lẻ lớn nhất cho Thổ Nhĩ Kỳ . Thị phần của Nga trong nhập khẩu khí đốt của Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm từ hơn 60% nhiều thập kỷ trước xuống còn khoảng 37% vào năm 2025 .
• Tình trạng hợp đồng: Các hợp đồng dài hạn của Thổ Nhĩ Kỳ với Gazprom — bao gồm tới 21,75 bcm/năm qua các đường ống Blue Stream và TurkStream — đang đến gần thời điểm hết hạn . Vào tháng 12/2025, Thổ Nhĩ Kỳ đã đồng ý gia hạn một năm cho các hợp đồng này, đồng thời theo đuổi các khoản đầu tư vào LNG của Mỹ . Tính đến tháng 6/2026, BOTAŞ và Gazprom đang trong quá trình đàm phán tích cực để gia hạn các thỏa thuận sau năm 2026, với khối lượng tiềm năng khoảng 22 bcm/năm .

Lộ trình loại bỏ khí đốt Nga của EU

Khung REPowerEU của EU, được chốt trong thỏa thuận chính trị vào tháng 12/2025, thiết lập một lộ trình loại bỏ theo từng bước, có tính ràng buộc pháp lý:

• Các hợp đồng khí đốt mới (cả LNG và đường ống) được ký hoặc sửa đổi sau ngày 17/6/2025 đã bị cấm .
• Các hợp đồng LNG hiện có phải được chấm dứt trước ngày 1/1/2027 .
• Nhập khẩu khí đốt qua đường ống theo các hợp đồng dài hạn hiện có phải kết thúc vào ngày 30/9/2027 (mốc thời gian được đẩy nhanh hơn so với đề xuất ban đầu là ngày 1/1/2028) .
• Nhập khẩu khí đốt Nga hàng năm của EU đã giảm từ 152 bcm (chiếm 45% thị phần) năm 2021 xuống còn khoảng 35 bcm (chiếm 12% thị phần) năm 2025 .

Tham vọng trở thành trung tâm trung chuyển khí đốt của Thổ Nhĩ Kỳ

Tham vọng trở thành trung tâm khí đốt khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ đang xung đột trực tiếp với lộ trình loại bỏ khí đốt Nga của EU. Ankara từ lâu đã tìm cách định vị mình là tuyến đường trung chuyển chính cho khí đốt Nga vào Đông Nam Âu, và Tổng thống Erdoğan cùng Tổng thống Putin đã thảo luận về một trung tâm khí đốt chính thức tại Thổ Nhĩ Kỳ . Tuy nhiên, lệnh cấm nhập khẩu khí đốt Nga của EU vào cuối năm 2027 đồng nghĩa với việc sẽ sớm không còn thị trường hợp pháp nào cho khí đốt Nga tại EU — điều này trực tiếp phá vỡ cơ sở kinh doanh của một trung tâm đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ vốn sẽ trung chuyển khí đốt Nga sang châu Âu.

Song song đó, Thổ Nhĩ Kỳ đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa — đầu tư vào các trạm FSRU, mở rộng kho chứa Silivri và ký các hợp đồng LNG với Mỹ — để tái định vị thành một trung tâm đa nguồn có thể tổng hợp khí đốt từ Azerbaijan, các nhà cung cấp LNG và sản xuất nội địa thay vì chỉ phụ thuộc vào khối lượng từ Nga . Thông điệp của Bộ trưởng Reiche đã củng cố rằng bất kỳ tham vọng trung tâm nào liên quan đến thị trường EU sẽ cần phải được 'miễn nhiễm' với khí đốt Nga — một điều kiện buộc Thổ Nhĩ Kỳ phải đẩy nhanh các quan hệ đối tác cung cấp phi Nga nếu muốn phục vụ khách hàng châu Âu .