Vụ nổ nhà máy lọc dầu Moscow: Tên lửa phòng không Nga bắn nhầm vào bồn chứa dầu

Sáng sớm ngày 18 tháng 6 năm 2026, một vụ nổ kinh hoàng đã làm rung chuyển nhà máy lọc dầu Kapotnya ở Moscow, hất tung nắp bồn chứa thép nặng hàng trăm feet lên không trung. Hình ảnh này nhanh chóng trở thành biểu tượng, nhưng kết luận quan trọng nhất về vụ nổ đó không phải là điều nhiều người nghĩ ban đầu. Theo các nhà phân tích tình báo nguồn mở (OSINT) độc lập, dự án giám sát độc lập của Nga ASTRA, và một bài phân tích của The New York Times, vụ nổ rất có thể không phải do máy bay không người lái (UAV) Ukraine gây ra, mà là do một tên lửa phòng không của Nga bắn trượt mục tiêu .

Phân tích OSINT tiết lộ điều gì?

Nhiều cuộc điều tra độc lập đều hội tụ về cùng một kết luận: đây là một vụ 'hỏa lực thân hữu' (friendly fire). ASTRA đã công bố một phân tích OSINT xác định thủ phạm là tên lửa từ hệ thống phòng không Pantsir của Nga . Phân tích dựa trên các vệt khói (contrails) có thể nhìn thấy trong các đoạn video, chỉ ra quỹ đạo bay của tên lửa đánh chặn . The New York Times, sau khi xem xét các video được định vị địa lý trên mạng xã hội, cũng xác nhận vụ nổ phù hợp với một tên lửa phòng không lao tới . Militarnyi và các hãng tin khác đưa tin rằng tên lửa đã bắn trúng một bồn chứa sản phẩm dầu mỏ trong quá trình đánh chặn ồ ạt .

Bối cảnh: Cuộc tấn công UAV lớn nhất của Ukraine vào Moscow

Cuộc tấn công ngày 18/6 là đợt tấn công UAV lớn nhất của Ukraine nhằm vào Moscow kể từ khi chiến tranh toàn diện bắt đầu . Chính quyền Nga thông báo đã bắn hạ ít nhất 194 UAV đang bay về thủ đô trong đêm . Đây là đòn tấn công thứ hai vào nhà máy lọc dầu Kapotnya trong tuần đó (đòn đầu tiên xảy ra vào ngày 16/6) và là lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tháng nhà máy này bị tập kích .

Quy mô của trận tập kích bằng UAV nhằm áp đảo hệ thống phòng không Nga. Bốn sân bay của Moscow đã phải tạm thời đóng cửa . Chiến thuật này tạo ra các cửa sổ cơ hội để tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng giá trị cao, nhưng đồng thời cũng làm tăng nguy cơ xảy ra các vụ hỏa lực thân hữu khi hệ thống phòng không bắn một cách thiếu chính xác vào các khu vực đô thị .

Ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy lọc dầu

Cuộc tấn công ngày 16/6 đã gây ra một đám cháy. Cuộc tấn công ngày 18/6 đã phá hủy tổ hợp xử lý dầu thô chính Euro+, cũng như các thiết bị phụ trợ và bồn chứa dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ . Thiệt hại tích lũy từ hai đợt tấn công trong tuần đã khiến nhà máy ngừng hoạt động hoàn toàn, theo các nguồn tin của Reuters trích dẫn bởi Meduza .

Nhà máy lọc dầu này thuộc sở hữu của Gazprom Neft, chỉ cách Điện Kremlin 15 km và cung cấp một phần đáng kể thị trường nhiên liệu của Moscow . Việc ngừng hoạt động đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và góp phần gây ra tình trạng xếp hàng dài tại các trạm xăng trên khắp nhiều khu vực của Nga .

Mô hình rộng hơn: Khả năng UAV của Ukraine đang mở rộng

Sự kiện này cho thấy năng lực ngày càng tăng của Ukraine trong việc phóng các loạt UAV tầm xa với số lượng lớn, có thể xuyên thủng vùng ngoại ô Điện Kremlin. Bằng cách nhắm mục tiêu có hệ thống vào năng lực lọc dầu trong nước của Nga, Kyiv nhằm mục đích phá vỡ nguồn cung nhiên liệu cho quân đội Nga và gây sức ép lên nền kinh tế Nga, đồng thời chứng minh rằng không có thành phố nào, kể cả Moscow, nằm ngoài tầm với của các cuộc tấn công bằng UAV Ukraine .