Tổng thống Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc sau 50 ngày biểu tình và phong tỏa đường sá

Ngày thứ Bảy, 20 tháng 6 năm 2026, Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc sau 50 ngày biểu tình và phong tỏa đường sá, khiến nền kinh tế bị tê liệt và gây ra tình trạng thiếu hụt lương thực, nhiên liệu trầm trọng . Dưới đây là những chi tiết chính:

Tình trạng khẩn cấp cho phép những gì?

• Triển khai quân sự mở rộng — Sắc lệnh trao cho lực lượng vũ trang thẩm quyền mở rộng để dẹp bỏ các chốt phong tỏa và khôi phục trật tự .
• Quyền hạn hiến pháp tăng cường — Tổng thống Paz tuyên bố đã "cạn kiệt mọi con đường đối thoại" và viện dẫn quyền hạn khẩn cấp để cưỡng chế mở lại các tuyến đường . Sắc lệnh có hiệu lực ngay lập tức .

Ngòi nổ: Cắt giảm trợ giá xăng dầu

Tình trạng bất ổn bắt nguồn từ quyết định cắt bỏ trợ giá xăng dầu của Tổng thống Paz. Liên đoàn Lao động Bolivia (COB), tổ chức công đoàn lớn nhất nước, đã cắt đứt đàm phán từ đầu năm 2026 sau khi Paz từ chối đảo ngược việc cắt giảm, và sau đó tăng cường các cuộc biểu tình . Những bất bình sâu xa hơn bao gồm một đạo luật cho phép sử dụng đất làm tài sản thế chấp, yêu cầu cải cách lao động và tăng lương, cùng sự tức giận về cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng của Bolivia .

Cuộc khủng hoảng biểu tình 50 ngày

• Phong tỏa đường sá — Người biểu tình đã dựng hàng trăm chốt phong tỏa khắp Bolivia, lên đến đỉnh điểm với khoảng 110 chốt, khiến La Paz và các thành phố khác bị cô lập do nguồn cung cấp nhiên liệu, thực phẩm, thuốc men và oxy bị cắt đứt .
• Tê liệt kinh tế — Các chốt phong tỏa đã bóp nghẹt chuỗi cung ứng vào các trung tâm đô thị lớn, khiến người dân không thể tiếp cận các nhu yếu phẩm cơ bản .
• Thỏa thuận COB thất bại — Vào thứ Sáu, ngày 19 tháng 6, Tổng thống Paz đã ký một thỏa thuận với COB, dường như là một bước đột phá . Tuy nhiên, COB đã bác bỏ thỏa thuận, mở rộng các chốt phong tỏa và tiếp tục yêu cầu Paz từ chức — dẫn trực tiếp đến tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào ngày hôm sau .
• Các phe phái cứng rắn tiếp tục tồn tại — Ngay cả sau các cuộc đàm phán, COB và các nhóm đồng minh như công đoàn nông dân và hội đồng khu phố El Alto từ chối tham gia đối thoại và nhất quyết giữ các tuyến đường đóng cửa .

Thương vong và khủng hoảng nhân đạo

• Ít nhất 10 người thiệt mạng — Tính đến ngày 9 tháng 6, 10 người đã được xác nhận tử vong và 365 người bị bắt . Đến ngày 17 tháng 6, một số báo cáo đưa con số lên ít nhất 16 người chết, bao gồm những người chết vì các chốt phong tỏa ngăn cản họ đến bệnh viện .
• Viện trợ khẩn cấp của Mỹ — Vào ngày 4 tháng 6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với Tổng thống Paz và tuyên bố chính quyền Trump đang tăng cường hỗ trợ khẩn cấp để giải quyết tình trạng thiếu hụt lương thực và chăm sóc sức khỏe .

Yêu cầu của người biểu tình

Các yêu cầu cốt lõi của phong trào do COB lãnh đạo bao gồm: sự từ chức của Tổng thống Rodrigo Paz, khôi phục trợ giá xăng dầu, bãi bỏ Luật 1720 (luật về tài sản thế chấp đất đai), cải cách lao động và tăng lương .