Eo biển Hormuz: Lưu lượng tàu chở dầu tăng vọt sau thỏa thuận Mỹ-Iran rồi đóng băng

Lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz tăng vọt vào giữa tháng 6/2026 sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận hòa bình tạm thời ("Biên bản ghi nhớ Islamabad") nhằm dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ và mở lại tuyến đường thủy quan trọng này. Tuy nhiên, chỉ trong vòng vài ngày, sự tăng trưởng này đã chững lại sau khi Thụy Sĩ bất ngờ hủy bỏ các cuộc đàm phán hạt nhân dự kiến giữa Mỹ và Iran, khiến hơn 550 tàu mắc kẹt, khoảng 80 quả thủy lôi còn sống nằm rải rác ở luồng trung tâm, và các chuyên gia ước tính phải mất nhiều tuần đến nhiều tháng để khôi phục giao thông bình thường.

Sự Tăng Vọt: Nguyên Nhân và Những Con Số

Vào ngày 17/6/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký kỹ thuật số Biên bản ghi nhớ (MoU) gồm 14 điểm, thiết lập lệnh ngừng bắn ngay lập tức, chấm dứt các chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran, dỡ bỏ phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng của Iran và cam kết cả hai bên mở lại eo biển Hormuz cho giao thông thương mại "ngay lập tức" .

Số lượng tàu và khối lượng dầu trong giai đoạn tăng đột biến:

• Ngày 17/6 — Ít nhất ba tàu chở dầu của Iran chở gần 5 triệu thùng dầu thô đã thực hiện chuyến hàng xuất khẩu đầu tiên sau hai tháng, phá vỡ phong tỏa trước đây của Mỹ trên đường đến khách hàng .
• Ngày 18/6 — Tổng cộng 25 tàu thương mại đã đi qua eo biển, mức cao nhất trong một ngày kể từ giữa tháng 4, theo AXSMarine . Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy các tàu chở gần 10 triệu thùng dầu đã xuất hiện bên ngoài eo biển hoặc đang đi qua .
• Ngày 18-19/6 — Kpler báo cáo rằng hơn 20 tàu chở dầu đã đi qua eo biển kể từ khi thỏa thuận bắt đầu có hiệu lực, với lưu lượng tàu chở dầu đạt mức cao nhất kể từ ngày 2/6 .
• Bối cảnh trước thỏa thuận — Ngay cả trước khi ký kết chính thức, dòng dầu phi Iran qua Hormuz đã tăng khoảng 50% trong 10 ngày đầu tháng 6, đạt ít nhất 1,8 triệu thùng mỗi ngày, khi các nhà sản xuất vùng Vịnh tìm ra giải pháp trong bối cảnh căng thẳng tiếp diễn .

Vào ngày 18/6, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ chính thức tuyên bố chấm dứt phong tỏa đối với các tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran .

Thỏa thuận 14 Điểm (Biên bản ghi nhớ Islamabad)

MoU là một văn bản khung ít hơn 800 từ, được mô tả như một kế hoạch 14 điểm . Các điều khoản chính bao gồm:

• Chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon .
• Mở lại eo biển Hormuz cho hàng hải quốc tế mà không có bất kỳ khoản phí nào do Iran áp đặt .
• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ đối với các cảng của Iran .

Sự Đóng Băng: Hủy Bỏ Đàm Phán Hạt Nhân Tại Thụy Sĩ

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã được lên kế hoạch đến Thụy Sĩ vào thứ Sáu, ngày 19/6 để gặp các nhà đàm phán Iran cho cuộc đàm phán hạt nhân đầu tiên theo khuôn khổ 60 ngày . Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ tuyên bố các cuộc đàm phán đã đột ngột bị hoãn lại, và Nhà Trắng xác nhận chuyến đi của Vance đã bị hủy . Việc hủy bỏ khiến mọi người bất ngờ; tờ Irish Times đưa tin Trump đã yêu cầu Israel "bình tĩnh lại" giữa lúc hỗn loạn ngoại giao .

Mặc dù một số tàu vẫn tiếp tục đi qua vào ngày 19-20/6, nhưng sự đổ vỡ ngoại giao đã phá tan niềm tin cần thiết cho việc nối lại giao thông quy mô lớn. Các chủ tàu và công ty bảo hiểm, vốn đã hoạt động trong tâm trạng "hoài nghi thận trọng", đã rút lại ý định đưa thêm tàu . Lưu lượng giao thông vốn đang tăng tốc nhanh chóng vào ngày 18/6 về cơ bản đã đóng băng, chỉ còn một số ít tàu chủ yếu liên quan đến Iran đi qua mỗi ngày so với khoảng 140 tàu trước chiến tranh .

Rủi Ro Đang Diễn Ra: Thủy Lôi Hải Quân

Trở ngại vật lý lớn nhất là mối đe dọa từ thủy lôi.

• Khoảng 80 quả thủy lôi hải quân vẫn còn nằm ở khu vực trung tâm của eo biển Hormuz và phải được rà phá trước khi có thể nối lại vận chuyển thường xuyên, theo một tổ chức độc lập đại diện cho các chủ tàu chở dầu .
• Cho đến khi các luồng được rà quét và tuyên bố an toàn bởi các công ty vận tải và công ty bảo hiểm của họ, hầu hết các nhà khai thác thương mại sẽ không mạo hiểm đi qua .
• Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) đã đưa ra cảnh báo: "Không cố gắng đi qua cho đến khi có hướng dẫn rõ ràng" .

Tàu Mắc Kẹt

• Tính đến ngày 18/6, hơn 550 tàu vẫn bị mắc kẹt ở hai bên eo biển chờ đi qua .
• Một ước tính rộng hơn từ đầu tháng 6 (trước khi lệnh ngừng bắn sụp đổ và được thiết lập lại) đưa ra con số hơn 800 tàu .
• Nhiều tàu trong số này là tàu chở dầu đầy hàng, tàu chở LNG và tàu container đã bị mắc kẹt trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, với một số thủy thủ đoàn phải đối mặt với các nhiệm vụ kéo dài và căng thẳng về hậu cần .

Mốc Thời Gian Phục Hồi Vận Chuyển Theo Chuyên Gia

Nguồn / Chuyên gia	Ước tính mốc thời gian	Điều kiện chính
Các nhà phân tích Kpler (15/6)	Gần một nửa mức trước chiến tranh trong vòng một tháng	Giả định thỏa thuận được thực hiện mà không có trở ngại
CNBC / các nhà lãnh đạo ngành (18/6)	Nhiều tuần để giải quyết tồn đọng	Ngay cả khi eo biển mở cửa, cần quản lý nút thắt cổ chai
Nhóm chủ tàu chở dầu / The Guardian (19/6)	Không có vận chuyển bình thường cho đến khi thủy lôi được dọn sạch	80 quả thủy lôi phải được rà phá trước; chưa xác định mốc thời gian

Kết luận từ các bằng chứng hiện có: Ngay cả trước khi các cuộc đàm phán Thụy Sĩ sụp đổ, các chuyên gia đã thấy một lộ trình phục hồi nhiều tuần đến nhiều tháng do thủy lôi, tàu thuyền tồn đọng, cơ sở hạ tầng cảng bị hư hại và nhu cầu tái chứng nhận tuyến đường của các công ty bảo hiểm . Việc hủy bỏ các cuộc đàm phán hạt nhân hiện đã bổ sung thêm một mức phí bảo hiểm bất ổn chính trị nghiêm trọng có khả năng sẽ trì hoãn bất kỳ sự nối lại quy mô lớn nào cho đến khi con đường ngoại giao được khôi phục.