EU sắp áp thuế lên tới 45,3% với xe hybrid Trung Quốc: Mức thuế, mục tiêu và thâm hụt thương mại 1 tỷ euro mỗi ngày

Ủy ban châu Âu (EC) đang tích cực xem xét mở rộng các mức thuế chống trợ cấp hiện hành đối với xe điện chạy pin (BEV) của Trung Quốc sang cả xe hybrid plug-in (PHEV) và các loại hybrid khác. Cuộc điều tra chống trợ cấp ban đầu của EC, kết thúc vào năm 2024, chỉ tập trung vào BEV và không bao gồm xe hybrid . Các báo cáo cho thấy EU đang cân nhắc áp thêm mức thuế từ 7,8% đến 35,3% đối với xe hybrid Trung Quốc, và khi cộng với mức thuế nhập khẩu cơ bản 10% hiện tại, tổng thuế suất có thể lên tới 45,3% đối với một số mẫu xe . Mặc dù tính đến tháng 1 năm 2026 chưa có cuộc điều tra chính thức nào về xe hybrid, nhưng quan chức phụ trách công nghiệp của EU, Stéphane Séjourné, đã nhiều lần đề cập đến khả năng đóng 'lỗ hổng' này . Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu xe hybrid plug-in sang EU để né thuế BEV, đây chính là động lực chính cho kế hoạch mở rộng của EC .

Những nhà sản xuất nào sẽ bị ảnh hưởng?

Bất kỳ nhà sản xuất Trung Quốc nào xuất khẩu xe hybrid sang EU đều sẽ bị ảnh hưởng. Mức thuế cụ thể sẽ khác nhau tùy theo từng công ty, tương tự như cấu trúc đang áp dụng cho BEV. Mức thuế BEV hiện tại cho thấy rõ các mục tiêu và mức thuế tiềm năng:

• BYD — đã phải chịu mức thuế chống trợ cấp 27% đối với BEV .
• SAIC (chủ sở hữu thương hiệu MG) — đã phải chịu mức thuế cao nhất là 35,3% đối với BEV .
• Geely — đã phải chịu mức thuế 17% đối với BEV .
• Tesla — đã phải chịu thêm mức thuế 7,8% đối với xe sản xuất tại Trung Quốc .
• Các thương hiệu phương Tây sản xuất tại Trung Quốc, như BMW iX3 và Dacia Spring, cũng sẽ nằm trong diện bị áp thuế .

Bối cảnh: Thâm hụt thương mại kỷ lục 1 tỷ euro mỗi ngày

Động thái mở rộng thuế diễn ra trong bối cảnh mất cân bằng thương mại tồi tệ nhất từ trước đến nay. Vào tháng 4 năm 2026, thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đạt khoảng 1 tỷ euro mỗi ngày (khoảng 1,15 tỷ USD) . Dưới đây là các số liệu chính từ các nguồn chính thức:

• Cả năm 2025: Thâm hụt của EU ở mức 359,8–359,9 tỷ euro, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước từ mức 312,2 tỷ euro của năm 2024 .
• Quý 1 năm 2026: Thâm hụt lên tới 98 tỷ euro, mức cao nhất theo quý kể từ quý 3 năm 2022 .
• Khoảng cách này đã mở rộng thêm khoảng 10% vào đầu năm 2026, do xuất khẩu của Trung Quốc (xe điện, pin, máy móc công nghiệp) tăng vọt trong khi xuất khẩu của EU sang Trung Quốc giảm .
• Dữ liệu từ Eurostat cho thấy, trong năm 2025, EU xuất khẩu 199,6 tỷ euro hàng hóa sang Trung Quốc và nhập khẩu 559,4 tỷ euro . Thiết bị điện và máy móc là những nhóm sản phẩm hàng đầu làm gia tăng sự mất cân bằng .

Cách các nhà lãnh đạo EU cân bằng giữa răn đe và tránh chiến tranh thương mại toàn diện

Các nhà lãnh đạo EU đang đi trên dây. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, họ tìm kiếm một 'lối đi ở giữa': tăng cường phản ứng với các hoạt động thương mại của Trung Quốc nhưng dừng lại trước các biện pháp có thể gây ra một cuộc chiến thương mại toàn diện gây tổn hại . Các yếu tố chính của sự cân bằng này bao gồm:

Lập trường cứng rắn hơn, hành động có chừng mực. EC đã kêu gọi một phản ứng mạnh mẽ hơn đối với cái gọi là 'Cú sốc Trung Quốc 2.0' — làn sóng hàng hóa Trung Quốc giá rẻ đe dọa ngành sản xuất châu Âu . Bắc Kinh đã đe dọa trả đũa . Tuy nhiên, EU đang cố tình theo đuổi các mức thuế chống trợ cấp có mục tiêu, tuân thủ WTO thay vì thuế quan tràn lan hay tách rời mạnh mẽ .

Chiến lược 'giảm thiểu rủi ro' (de-risking). Chiến lược của EU, nhất quán với cam kết của G7 về đa dạng hóa chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc, tập trung vào bảo vệ nền kinh tế, thúc đẩy năng lực cạnh tranh công nghiệp và hợp tác với các nền kinh tế có cùng chí hướng . Đây được gọi là 'giảm thiểu rủi ro', không phải 'tách rời' .

Cam kết giá tối thiểu (price undertakings) như một lối thoát. Vào tháng 1 năm 2026, EU và Trung Quốc đã đồng ý về một cơ chế cho phép các nhà xuất khẩu xe điện Trung Quốc thay thế thuế quan bằng các cam kết về giá nhập khẩu tối thiểu . Điều này cho phép các nhà sản xuất Trung Quốc tuân thủ một cách 'giữ thể diện' và giảm nguy cơ trả đũa ngay lập tức. Tính đến tháng 2 năm 2026, EC đang xử lý các yêu cầu miễn trừ này, với thương hiệu Cupra của Tập đoàn Volkswagen là đơn vị đầu tiên nộp đơn .

Chia rẽ nội bộ giữa các quốc gia thành viên. 27 thủ đô của EU nhất trí rằng các chính sách thương mại của Trung Quốc là một mối đe dọa, nhưng họ khác nhau về mức độ quyết liệt. Một số nền kinh tế công nghiệp phụ thuộc nhiều vào thương mại với Trung Quốc thận trọng hơn, điều này hạn chế Brussels có thể đi xa đến đâu .

Leo thang từng bước. Tạp chí The Economist lưu ý rằng cuộc tranh luận đã chuyển từ việc liệu EU có nâng cao rào cản hay không sang bao nhiêu, nhanh đến mức nào và làm thế nào để quản lý hậu quả . Con đường khả thi nhất là việc mở rộng thuế quan một cách ổn định, có chừng mực — từ BEV sang xe hybrid và có khả năng sang các lĩnh vực khác — thay vì một sự leo thang đột ngột, kịch tính duy nhất .

Kết luận: Các nhà lãnh đạo EU đang gửi một thông điệp cứng rắn rõ ràng hơn tới Trung Quốc, nhưng họ cố tình thiết kế mỗi động thái để chừa chỗ cho đàm phán và hạ nhiệt, hy vọng gây áp lực buộc Bắc Kinh cải cách các hoạt động thương mại của mình mà không gây ra một cuộc chiến thương mại xuyên lục địa .