Hai Đòn Drone Của Ukraine Vào Nhà Máy Lọc Dầu Moscow: 'Gã Khổng Lồ' Xăng Dầu Tê Liệt, Nga Lâm Vào Khủng Hoảng Năng Lượng Chưa Từng Có

Ukraine đã thực hiện hai cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) quan trọng vào Nhà máy Lọc dầu Moscow trong tháng 6 năm 2026 - vào ngày 16 tháng 6 và một lần nữa vào ngày 18 tháng 6 - gây ra hỏa hoạn, buộc nhà máy cung cấp nhiên liệu chính cho khu vực Moscow phải ngừng hoạt động, và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu trên toàn quốc vốn đã buộc Nga phải thực hiện việc phân phối xăng theo định mức (rationing) ở Crimea và bắt đầu nhập khẩu xăng bằng đường biển hiếm hoi.

Chi tiết chính về các cuộc tấn công

• Cuộc tấn công ngày 16 tháng 6: Drone Ukraine đã đánh trúng Nhà máy Lọc dầu Moscow của Gazprom Neft ở quận Kapotnya, gây ra hỏa hoạn và buộc cơ sở này phải ngừng hoạt động . Nhà máy này là nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho khu vực Moscow và sản lượng của nó chiếm hơn 38% lượng tiêu thụ nhiên liệu của khu vực . Cuộc tấn công đã làm hỏng một tổ hợp chế biến dầu thô quan trọng, chiếm 53% tổng công suất của nhà máy .
• Cuộc tấn công ngày 18 tháng 6: Ukraine đã phát động một cuộc tấn công bằng drone kỷ lục vào Moscow, với ít nhất 194 drone bị bắn hạ trên bầu trời thủ đô. Nhiều drone đã tiếp cận được nhà máy lọc dầu một lần nữa, gây ra một đám cháy lớn, thổi bay nóc một bồn chứa nhiên liệu lên không trung . Hàng trăm chuyến bay đã bị gián đoạn tại các sân bay Moscow và các tuyến đường chính bị phong tỏa .
• Bối cảnh chiến dịch rộng lớn hơn: Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch bền bỉ của Ukraine, sử dụng drone tầm xa để đánh phá một cách có hệ thống các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các cơ sở lưu trữ nhiên liệu của Nga trên khắp đất nước - bao gồm các mục tiêu ở St. Petersburg, Tatarstan, Samara, Komi và Syzran .

Tác động đến nguồn cung nhiên liệu của Nga

• Năng lực lọc dầu bị tê liệt: Vào cuối tháng 5 năm 2026, các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine đã vô hiệu hóa khoảng 40% công suất lọc dầu chính của Nga . Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cảnh báo từ tháng 10 năm 2025 rằng các cuộc tấn công sẽ đàn áp tỷ lệ chế biến của các nhà máy lọc dầu Nga cho đến ít nhất là giữa năm 2026 .
• Khủng hoảng nhiên liệu lan rộng nhanh chóng: Tình trạng thiếu xăng đã mở rộng từ 15 vùng của Nga lên 25 vùng (cộng thêm sáu vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng) chỉ trong vòng năm ngày tính đến ngày 10 tháng 6 năm 2026 . Tình trạng thiếu hụt đã lan đến St. Petersburg, Belgorod, Kursk và vùng Luhansk bị chiếm đóng .
• Xếp hàng dài và mua sắm hoảng loạn: Các trạm xăng ở nhiều vùng của Nga chứng kiến cảnh xếp hàng dài và phân phối hạn chế khi nỗi lo về một cuộc khủng hoảng ngày càng sâu sắc lan rộng . Trong một tường thuật, một nhiếp ảnh gia ở Crimea cho biết cô đã phải chờ đợi suốt tám tiếng đồng hồ qua đêm chỉ để đổ đầy bình xăng .

Các biện pháp khẩn cấp của Nga

• Phân phối xăng theo định mức ở Crimea: Crimea do Nga sáp nhập đã áp dụng chế độ phân phối xăng nghiêm ngặt từ ngày 1 tháng 6 năm 2026, với việc người lái xe phải đối mặt với các giới hạn mua nhiên liệu Ai-95 bằng phiếu . Đến ngày 4 tháng 6, chính quyền đã đình chỉ vô thời hạn tất cả các giao dịch mua xăng bằng tiền mặt và việc phân phát phiếu xăng . Sự thiếu hụt này xuất phát từ các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào tuyến đường cao tốc tiếp tế chính vào bán đảo .
• Nhập khẩu xăng bằng đường biển: Nga - vốn là một trong những nước xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ lớn nhất thế giới - đã buộc phải thu xếp một chuyến hàng xăng đường biển hiếm hoi đến một trong các cảng phía Tây của mình vào tháng 6 năm 2026 để giảm bớt tình trạng thiếu hụt trong nước. Xăng sẽ được vận chuyển từ châu Á, theo các nguồn tin trong ngành .
• Đội đặc nhiệm ngành: Moscow đã thành lập một đội đặc nhiệm ngành để quản lý cuộc khủng hoảng nhiên liệu sau khi thừa nhận những "khó khăn tạm thời" với nguồn cung nhiên liệu ở các khu vực phía Nam . Bộ Năng lượng Nga đã đổ lỗi rõ ràng cho các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine .
• Cấm xuất khẩu: Chính phủ Nga đã tạm thời cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay cho đến ngày 30 tháng 11 năm 2026 để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt trong nước .

Sự gián đoạn rộng lớn hơn đối với cơ sở hạ tầng lọc dầu của Nga

• Thiệt hại mang tính hệ thống: Chiến dịch đã đánh trúng các nhà máy lọc dầu, đường ống và cơ sở lưu trữ nhiên liệu trên khắp miền Tây, miền Trung và miền Nam nước Nga, không chỉ riêng nhà máy Moscow . Các cơ sở bị nhắm đến bao gồm nhà máy lọc dầu Kirishinefteorgsintez ở vùng Leningrad, nhà máy lọc dầu Novokuybyshevsk ở Samara, nhà máy lọc dầu Volgograd và nhà máy lọc dầu NORSI ở Nizhny Novgorod .
• Các tuyến đường tiếp tế tới Crimea bị bóp nghẹt: Ukraine đã sử dụng drone để phá vỡ một cách có hệ thống các tuyến đường bộ, đường biển và đường hàng không vào Crimea, gây ra cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trên bán đảo này kể từ năm 2014 và tàn phá mùa du lịch hè .
• Thiệt hại trung tâm hậu cần: Các cuộc tấn công vào cảng Mariupol và các cơ sở hạ tầng khác đã "hạn chế đáng kể" khả năng hoạt động như một trung tâm hậu cần của thành phố .
• Sự đình trệ kéo dài: Đánh giá của IEA rằng hoạt động của các nhà máy lọc dầu sẽ tiếp tục bị đàn áp cho đến ít nhất giữa năm 2026 phản ánh thiệt hại tích lũy và khó sửa chữa trên toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga . IEA dự báo tỷ lệ chế biến dầu của Nga ở mức dưới 5 triệu thùng/ngày cho đến tháng 6 năm 2026, và sẽ phục hồi lên khoảng 5,4 triệu thùng/ngày vào cuối năm .