Chiến lược cắt giảm chi phí của CEO Toyota Kenta Kon: Vì sao canh bạc 912 triệu USD cho xe hybrid là hợp lý?

• Cắt giảm chi phí tại hiện trường. Kon đã nói rằng thay vì "quản lý những con số trên giấy tờ", ông có ý định "cắt giảm chi phí ngay tại công trường" bằng cách quay trở lại nguyên tắc cốt lõi của Hệ thống Sản xuất Toyota (Toyota Production System) là giải quyết vấn đề thực tế ngay tại nhà máy . Trong những tuần đầu tiên, ông đã đến thăm các nhà máy, nhà cung cấp và đại lý để trực tiếp xác định các điểm kém hiệu quả .
• Tách vai trò CEO và quan hệ ngành. Cựu CEO Koji Sato chuyển sang làm Phó Chủ tịch và Giám đốc Công nghiệp (Chief Industry Officer) để xử lý các vấn đề chính sách toàn ngành thông qua các tổ chức như JAMA và Keidanren, trong khi Kon tập trung hoàn toàn vào quản lý nội bộ, đẩy nhanh tiến trình ra quyết định .
• Nhắm mục tiêu hiệu quả cấu trúc. Toyota đã xác định rõ việc "hạ thấp điểm hòa vốn" và cải thiện cơ cấu thu nhập là những ưu tiên trước mắt, với Kon dẫn đầu các cải cách xuyên chức năng trên toàn bộ chuỗi giá trị thay vì từng bộ phận riêng lẻ .
• Nâng dự báo lợi nhuận nhờ kỷ luật chi phí. Bất chấp áp lực thuế quan, Toyota đã nâng dự báo lợi nhuận hoạt động cả năm lên 11,8%, nhờ vào việc cắt giảm chi phí và đồng yên yếu .

Khoản đầu tư 912 triệu USD vào hybrid phù hợp với nhiệm vụ cắt giảm chi phí như thế nào?

Khoản đầu tư 912 triệu USD mở rộng sản xuất hybrid tại Mỹ, được công bố vào tháng 11/2025 trước khi Kon được bổ nhiệm, không phải là sự mâu thuẫn với nhiệm vụ cắt giảm chi phí của ông — đó là một sự triển khai vốn mang tính chiến lược vào dòng sản phẩm có lợi nhuận cao nhất và nhu cầu lớn nhất của công ty . Khoản đầu tư nhằm mở rộng sản xuất linh kiện và xe hybrid trên năm nhà máy (West Virginia, Kentucky, Mississippi, Tennessee và Missouri), tạo ra 252 việc làm mới, và là một phần của cam kết đầu tư 10 tỷ USD trong 5 năm rộng lớn hơn tại Mỹ .

Điều này phù hợp với cách tiếp cận của Kon theo hai cách:

• Nội địa hóa phòng thủ. Xây dựng thêm năng lực sản xuất hybrid ngay tại Mỹ giúp giảm thiểu rủi ro từ các mức thuế quan thời Trump đánh vào xe nhập khẩu và linh kiện, qua đó bảo vệ biên lợi nhuận .
• Kỷ luật phân bổ vốn. Kon đang ưu tiên chi tiêu vào những lĩnh vực có nhu cầu đã được kiểm chứng và lợi nhuận cao. Xe hybrid chiếm gần một nửa doanh số bán lẻ của Toyota trong ba quý đầu năm tài chính 2026, và công ty là nhà dẫn đầu thị trường hybrid toàn cầu . Đây không phải là một cuộc chi tiêu tràn lan — đó là một khoản đầu tư có mục tiêu vào dòng sản phẩm đang thực sự bán chạy và tạo ra lợi nhuận.

Bức tranh toàn cảnh: Doanh số kỷ lục, Thuế quan và Lợi nhuận giảm

Những thách thức của Toyota giải thích tại sao Kon được đề bạt và tại sao chiến lược kép của ông lại hợp lý.

• Doanh số kỷ lục 11,3 triệu xe. Toyota đạt doanh số toàn cầu kỷ lục khoảng 11,3 triệu xe trong năm 2025, mang lại dòng tiền và vị thế thị trường mạnh mẽ. Nhưng chỉ riêng doanh số không đảm bảo sự ổn định về lợi nhuận .
• Áp lực thuế quan. Thuế quan gia tăng từ Mỹ đe dọa làm giảm lợi nhuận hoạt động tới 9 tỷ USD trong năm tài chính 2026, theo một ước tính của nhà phân tích . Rủi ro thuế quan là lý do chính khiến hội đồng quản trị muốn có một CEO từng là CFO, người có thể bảo vệ biên lợi nhuận một cách quyết liệt .
• Lợi nhuận giảm. Toyota báo cáo lợi nhuận hàng năm giảm 26% xuống còn 3,03 nghìn tỷ yên (khoảng 19 tỷ USD), với lợi nhuận quý giảm khoảng 40% so với cùng kỳ trong giai đoạn tháng 10-12/2025 . Doanh thu vẫn tăng trưởng, nghĩa là sự sụt giảm lợi nhuận đến từ chi phí và thuế quan, chứ không phải do nhu cầu sụp đổ.
• Mất giá trị vốn hóa thị trường. Cổ phiếu TM của Toyota giao dịch gần đáy của biên độ 52 tuần (167,18-248,90 USD) vào giữa năm 2026, phản ánh mối lo ngại của nhà đầu tư về áp lực thuế quan, cạnh tranh xe điện và biên lợi nhuận .

Kết luận

Chiến dịch cắt giảm chi phí của Kon là một phản ứng phòng thủ trước sự xói mòn lợi nhuận và thuế quan. Khoản đầu tư 912 triệu USD vào xe hybrid là một động thái tấn công có mục tiêu trong chiến lược đó — nó xây dựng năng lực sản xuất nội địa cho dòng sản phẩm hiện đang thúc đẩy cả doanh số và lợi nhuận, đồng thời bảo vệ công ty khỏi những cú sốc chính sách thương mại. Doanh số kỷ lục mang lại cơ sở doanh thu vững chắc, nhưng nếu không có nỗ lực nâng cao hiệu quả của Kon, những doanh số đó sẽ chuyển thành lợi nhuận ngày càng thu hẹp.