Mỹ nghi ngờ máy EUV của ASML đã lọt vào Trung Quốc: Đòn siết công nghệ mới

Dưới đây là phân tích chi tiết về tình hình tính đến ngày 19 tháng 6 năm 2026.

Cáo buộc của Mỹ

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, trong một loạt cuộc họp gần đây, đã trực tiếp bày tỏ lo ngại với ban lãnh đạo cấp cao của ASML rằng một trong những máy quang khắc cực tím (EUV) tiên tiến nhất của công ty này có thể đã được xuất khẩu sang Trung Quốc, vi phạm các lệnh kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu . Mối quan tâm cụ thể là một hệ thống EUV – có giá lên tới hơn 400 triệu USD mỗi chiếc và rất cần thiết để sản xuất các bộ vi xử lý AI và điện thoại thông minh thế hệ mới – có thể đã được đưa vào lãnh thổ Trung Quốc .

ASML phủ nhận

ASML đã bác bỏ hoàn toàn cáo buộc. Người phát ngôn của công ty tuyên bố ASML chưa bao giờ vận chuyển máy EUV đến Trung Quốc . Công ty cũng đã cung cấp tài liệu cho các quan chức Mỹ để minh oan, chỉ ra rằng máy EUV có kích thước tương đương một chiếc xe buýt trường học, được sản xuất với số lượng rất hạn chế, cần được bảo trì liên tục tại chỗ bởi nhân viên của ASML, và đã chịu sự kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt cấm bán cho Trung Quốc . ASML cho biết họ 'thường xuyên đối thoại minh bạch và cởi mở với các nhà lãnh đạo chính phủ trên toàn thế giới' và hiểu rõ cũng như tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu của cả Mỹ và Hà Lan .

Bằng chứng mà các quan chức Mỹ viện dẫn

Bằng chứng cụ thể làm cơ sở cho mối lo ngại của Mỹ chưa được công bố công khai. Bloomberg News, hãng tin đầu tiên đưa ra câu chuyện này, đã đề cập đến vấn đề này dựa trên 'những người quen thuộc với vấn đề' nhưng không mô tả thông tin tình báo, hồ sơ vận chuyển hoặc bằng chứng nào khác đã thúc đẩy sự can thiệp của Lutnick . Các báo cáo công khai không đề cập đến việc xác nhận nhìn thấy hệ thống EUV tại Trung Quốc, không có lô hàng nào bị chặn, và không có nhật ký bảo trì nào cho thấy việc lắp đặt trái phép.

Tuy nhiên, bối cảnh rộng hơn có thể làm dấy lên sự nghi ngờ. Vào tháng 12 năm 2025, Reuters đưa tin rằng các nhà nghiên cứu Trung Quốc tại Thâm Quyến đã chế tạo một nguyên mẫu của máy quang khắc EUV như một phần của 'Dự án Manhattan' để cạnh tranh với phương Tây trong lĩnh vực chip AI . Một cách riêng rẽ, các nhà phân tích lưu ý rằng một số linh kiện lưỡng dụng hoặc ít bị hạn chế hơn có thể hỗ trợ phát triển EUV nội địa đã khó bị theo dõi hơn . Tuy nhiên, liệu những diễn biến này có liên quan đến cáo buộc hiện tại hay không vẫn chưa được xác nhận.

Bối cảnh rộng hơn về các hạn chế xuất khẩu và Đạo luật MATCH

• Lệnh cấm EUV hiện tại: Các lệnh kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu đã cấm ASML vận chuyển hệ thống EUV sang Trung Quốc. Nếu cáo buộc này là đúng, nó sẽ đại diện cho một sự vi phạm lệnh cấm lâu nay .
• Kiểm soát DUV (hiện tại): Các máy quang khắc ngâm nước deep ultraviolet (DUV) kém tiên tiến hơn, có thể sản xuất chip ở nút 7nm, vẫn tiếp tục được chảy vào Trung Quốc và là mục tiêu chính tiếp theo của các hạn chế .
• Đạo luật MATCH: Vào đầu tháng 4 năm 2026, một nhóm lưỡng đảng gồm các nhà lập pháp Mỹ đã đưa ra Đạo luật Đa phương Hài hòa Kiểm soát Công nghệ Phần cứng (MATCH) (H.R. 8170) . Các điều khoản chính bao gồm:
  • Lệnh cấm trên toàn quốc đối với việc bán thiết bị sản xuất chất bán dẫn 'chốt chặn', bao gồm các công cụ quang khắc ngâm DUV và các công cụ khắc đông lạnh, tới bất kỳ điểm đến nào bên trong một quốc gia đáng lo ngại (chỉ rõ Trung Quốc) .
  • Yêu cầu các quốc gia đồng minh như Hà Lan và Nhật Bản phải điều chỉnh các hạn chế xuất khẩu của họ phù hợp với các quy tắc của Mỹ trong vòng 150 ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp thực thi đơn phương của Mỹ thông qua Quy tắc Sản phẩm Nước ngoài Trực tiếp mở rộng, trao cho Washington quyền tài phán đối với bất kỳ thiết bị nào có chứa công nghệ của Mỹ .
  • Cấm dịch vụ bảo trì, sửa chữa đối với các máy DUV đã lắp đặt tại Trung Quốc .
  • Dự luật đã được Ủy ban Đối ngoại Hạ viện thông qua vào cuối tháng 4 năm 2026 và được tiến hành như một phần của quy trình đánh giá rộng hơn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu .
  • Một số điều khoản đã được thu hẹp trước cuộc bỏ phiếu của ủy ban (ví dụ: lệnh cấm trên toàn quốc đối với các công cụ khắc đông lạnh đã bị loại bỏ), nhưng các hạn chế đối với DUV vẫn được giữ vững .

Tóm lại, Đạo luật MATCH tìm cách hệ thống hóa và mở rộng các kiểm soát xuất khẩu hiện tại của nhánh hành pháp thành luật, thu hẹp lỗ hổng DUV và gây áp lực buộc các đồng minh phải làm theo — tất cả trong bối cảnh cáo buộc EUV mới cho thấy ngay cả các lệnh cấm nghiêm ngặt nhất cũng có thể phải đối mặt với những thách thức trong thực thi.