Chiến tranh Trung Đông khiến lạm phát leo thang: ECB mạnh tay tăng lãi suất lần đầu sau 3 năm, trong khi Thụy Sĩ và Đài Loan chọn phương án

Đây là bản tổng hợp chi tiết dựa trên các bằng chứng từ các dữ liệu cập nhật giai đoạn 2025-2026.

Tổng quan các ngân hàng trung ương đã thay đổi lãi suất do lạm phát chiến tranh

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) — Đây là động thái đáng chú ý nhất. Vào ngày 11/6/2026, ECB đã tăng cả ba lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm, nâng lãi suất tiền gửi từ 2,00% lên 2,25% . Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB trong gần ba năm, được giải thích rõ ràng là do áp lực lạm phát từ chiến tranh Iran và giá năng lượng tăng vọt .

Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) — Cũng đã tăng lãi suất, theo các báo cáo về việc các ngân hàng trung ương thắt chặt chính sách để đối phó với làn sóng lạm phát từ chiến tranh .

Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) — Đã tăng lãi suất tiền mặt lên 4,1% vào tháng 3/2026, tháng thứ hai liên tiếp, với lý do là áp lực lạm phát .

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) — Đã phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất dưới thời Chủ tịch mới Kevin Warsh, do rủi ro lạm phát gia tăng từ cuộc xung đột, nhưng chưa có động thái nào cho đến giữa tháng 6/2026 .

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) — Giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% vào tháng 6/2026, lưu ý rằng lạm phát (2,8%) dự kiến sẽ tăng trở lại do các tác động dây chuyền từ giá năng lượng . BoE trước đó đã cắt giảm lãi suất nhưng hiện đang tạm dừng.

---

Các động thái cụ thể của ba ngân hàng trung ương được yêu cầu

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB)

• Giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0% tại cuộc họp ngày 18/6/2026, đây là lần giữ nguyên thứ tư liên tiếp kể từ giữa năm 2025 .
• Thừa nhận rằng giá năng lượng cao hơn do sự gián đoạn ở eo biển Hormuz và cuộc xung đột Trung Đông đã đẩy lạm phát ngắn hạn tăng lên .
• Tái khẳng định sẵn sàng can thiệp vào thị trường ngoại hối để ngăn chặn sự lên giá quá nhanh của đồng franc Thụy Sĩ trong bối cảnh bất ổn địa chính trị .
• Không tăng lãi suất — SNB đánh giá rằng áp lực lạm phát trong trung hạn hầu như không thay đổi mặc dù giá năng lượng tăng ngắn hạn .

Ngân hàng Trung ương Đài Loan (CBC)

• Giữ nguyên lãi suất chiết khấu chuẩn ở mức 2,00% tại cả hai cuộc họp quý vào tháng 3 và tháng 6/2026 — đây là quý thứ chín liên tiếp giữ nguyên .
• Nâng dự báo lạm phát CPI năm 2026 lên 1,80% và CPI lõi lên 1,75%, viện dẫn giá năng lượng quốc tế tăng do xung đột Trung Đông .
• Phát tín hiệu "thiên hướng thắt chặt" — ngân hàng cảnh báo chiến tranh là rủi ro chính và có thể thắt chặt trong tương lai, nhưng chọn chờ đợi và theo dõi tác động kinh tế .
• Không tăng lãi suất mặc dù chi phí năng lượng cao hơn; họ đang giữ nguyên để dành dư địa đánh giá toàn bộ tác động kinh tế tiềm ẩn .

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB)

• Giữ nguyên lãi suất ở mức 2,00% tại các cuộc họp vào ngày 19/3 và 30/4/2026, viện dẫn sự không chắc chắn lớn từ xung đột Trung Đông và chiến tranh Iran .
• Sau đó đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào ngày 11/6/2026, nâng lãi suất tiền gửi lên 2,25%, lãi suất tái cấp vốn chính lên 2,40% và lãi suất cho vay cận biên lên 2,65% .
• ECB tuyên bố rõ ràng: "Chiến tranh ở Trung Đông đang tạo ra áp lực lạm phát, và quyết định tăng lãi suất là vững chắc trước nhiều kịch bản khác nhau" .
• Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023, kết thúc bảy lần tạm dừng, và thị trường dự đoán sẽ có thêm 1-2 lần tăng nữa cho đến đầu năm 2027 .

Tóm lại: Trong ba ngân hàng, chỉ có ECB thực sự tăng lãi suất để đối phó với cú sốc giá năng lượng từ Trung Đông. SNB và CBC của Đài Loan đều giữ nguyên, viện dẫn triển vọng kinh tế không chắc chắn và đánh giá rằng lạm phát do năng lượng có tính chất nhất thời hoặc có thể kiểm soát được trong hiện tại.