Chiến lược 'ba mũi nhọn' của Tổng thống Pháp Macron tại Lebanon: Ngoại giao, ngừng bắn và kiềm chế Israel

Mũi nhọn 1: Gây sức ép buộc Israel thể hiện sự kiềm chế

Macron ngày càng trực diện trong các lời kêu gọi Israel kiềm chế. Vào ngày 18/6/2026, Macron kêu gọi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hành động với "tinh thần trách nhiệm và lý trí" sau thỏa thuận sơ bộ Mỹ-Iran, vốn bao gồm việc ngừng chiến sự tại Lebanon. Lập luận của ông rất thẳng thắn: an ninh của Israel "không thể được đảm bảo bằng việc chinh phục lãnh thổ láng giềng."

Đây không phải là một nhận xét nhất thời. Trước đó, vào ngày 1/6/2026, Macron tuyên bố "không có gì biện minh cho sự leo thang nghiêm trọng đang diễn ra ở miền Nam Lebanon" khi lực lượng Israel mở một cuộc tấn công mới nhằm vào Hezbollah. Theo yêu cầu của Pháp, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp vào ngày hôm sau.

Các động thái ngoại giao quan trọng của Macron nhằm gây sức ép lên Israel bao gồm:

• Kêu gọi Netanyahu ngăn chặn một cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon trong cuộc điện đàm hồi tháng 3/2026.
• Kêu gọi mở rộng thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran sang Lebanon, lập luận rằng việc Israel kiểm soát miền Nam Lebanon không thể là một giải pháp bền vững.
• Tuyên bố rằng một nền ổn định khu vực rộng lớn hơn "chỉ có thể đạt được thông qua việc Israel rút quân khỏi lãnh thổ Lebanon và giải giáp Hezbollah."

Mũi nhọn 2: Huy động hỗ trợ quốc tế cho sự ổn định của Lebanon

Trọng tâm ngoại giao trước mắt của Macron là mở rộng các thỏa thuận ngừng bắn sang Lebanon và giảm các điều kiện dẫn tới một cuộc leo thang mới. Điện Élysée tuyên bố Pháp có ý định "tái khẳng định cam kết tôn trọng nghiêm ngặt lệnh ngừng bắn, sự ủng hộ của Pháp đối với toàn vẹn lãnh thổ Lebanon và các bước đi của nhà nước Lebanon để đảm bảo hoàn toàn chủ quyền và độc quyền vũ khí."

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo rằng Israel và Lebanon đã đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh và thiết lập các "vùng an ninh thí điểm" bên trong Lebanon, nơi các tay súng Hezbollah bị cấm hoạt động, với điều kiện Hezbollah ngừng hoàn toàn các hành động thù địch. Cách tiếp cận rộng hơn của Pháp nhằm củng cố khuôn khổ này, đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận an ninh ổn định.

Mũi nhọn 3: Tận dụng thỏa thuận Mỹ-Iran như một cánh cửa ngoại giao

Pháp coi bản ghi nhớ Mỹ-Iran được ký kết ngày 17/6/2026 là một cơ hội chiến lược. Thỏa thuận này kêu gọi ngừng các hành động quân sự tại Lebanon. Macron hoan nghênh thỏa thuận này như một "tin tuyệt vời" nhưng cảnh báo rằng các điều kiện ở Lebanon vẫn rất tồi tệ và cần phải đưa Lebanon vào bất kỳ thỏa thuận hòa bình khu vực nào.

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tuyên bố rằng bản ghi nhớ Mỹ-Iran công nhận sự ổn định và an ninh của Lebanon là một "phần không thể tách rời" của các nỗ lực khu vực. Macron thông báo rằng các nước G7 sẽ làm mọi cách để đảm bảo thỏa thuận được thực thi.

Sức ép đối lập: Bạo lực tiếp diễn trên thực địa

Bất chấp các hoạt động ngoại giao, bạo lực dọc biên giới Israel-Lebanon vẫn tiếp diễn, thử thách khả năng tồn tại của chiến lược này. Nhiều cuộc không kích của Israel ở miền Nam Lebanon đã gây áp lực nghiêm trọng lên môi trường ngừng bắn.

Các cuộc không kích gần đây của Israel (Tháng 6/2026)

• Ngày 6/6: Một cuộc không kích của Israel ở miền Nam Lebanon giết chết ba binh sĩ Lebanon, bao gồm một chuẩn tướng – sĩ quan Lebanon cấp cao nhất thiệt mạng kể từ khi chiến sự tái bùng phát hồi đầu tháng 3.
• Ngày 3/6: Máy bay Israel oanh tạc Lebanon khiến 9 người thiệt mạng, Hezbollah bắn rocket trả đũa qua biên giới.
• Ngày 18/6: Cũng trong ngày Macron gặp Salam tại VivaTech, máy bay không người lái Israel đã tấn công miền Nam Lebanon khiến ít nhất ba người thiệt mạng, bất chấp khuôn khổ ngừng bắn Mỹ-Iran đã có hiệu lực.
• Ngày 5/6: Một cuộc không kích của Israel giết chết 6 người, trong đó có 3 nhân viên y tế, tại thị trấn Harou.

Dòng thời gian leo thang từ tháng 3/2026

Những sự kiện này cung cấp bối cảnh quan trọng giải thích tại sao Macron đang thúc ép Lebanon phải được coi là một mặt trận ngoại giao chính chứ không phải là một vấn đề thứ yếu.

Cơ hội và rủi ro

Pháp dường như coi thời điểm hiện tại là một cơ hội hẹp với rủi ro giảm giá trị đáng kể.

Cơ hội:

• Thỏa thuận Israel-Lebanon do Mỹ hậu thuẫn bao gồm các vùng an ninh thí điểm nơi Hezbollah bị cấm.
• Thỏa thuận Mỹ-Iran bao gồm Lebanon trong các điều khoản ngừng bắn, cho Pháp một khuôn khổ pháp lý và ngoại giao để xây dựng.
• Nỗ lực của Macron nhằm đưa Lebanon vào khuôn khổ ngừng bắn cung cấp một cách để kết nối ngoại giao khu vực với nhu cầu cấp thiết là ngăn chặn leo thang ở miền Nam Lebanon.

Rủi ro:

• Các cuộc không kích liên tiếp của Israel vào Lebanon - bao gồm cả những cuộc xảy ra sau khi thỏa thuận Mỹ-Iran có hiệu lực - có thể làm căng thẳng thêm một môi trường ngừng bắn vốn đã mong manh.
• Các cuộc tấn công bằng rocket của Hezbollah qua biên giới cho thấy mặt trận có thể quay trở lại leo thang toàn diện nhanh như thế nào.
• Nếu đà ngoại giao không chuyển thành việc giảm xung đột cụ thể tại Lebanon, nỗ lực của Pháp có thể bị giới hạn.
• Cửa sổ đàm phán 60 ngày do thỏa thuận Mỹ-Iran mở ra có thể khép lại mà không có tiến triển cụ thể.

Tổng kết chiến lược của Pháp

Pháp đang theo đuổi một chiến lược phối hợp, tận dụng vai trò lịch sử tại Lebanon, vị thế chủ tịch G7 và khuôn khổ Mỹ-Iran mới để đạt được ba mục tiêu chồng chéo: giảm leo thang trên mặt trận Israel-Lebanon, củng cố thẩm quyền nhà nước Lebanon thông qua quân đội nước này, và một khuôn khổ ổn định khu vực rộng lớn hơn. Chiến lược này có thành công hay không phụ thuộc vào việc liệu đà ngoại giao có thể vượt qua bạo lực trên thực địa hay không.