El Obeid – Một 'El Fasher thứ hai' đang đến gần? LHQ và phương Tây gióng lên hồi chuông báo động

Vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, một hồi chuông báo động khẩn cấp và thống nhất đã vang lên tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc ở Geneva: Lực lượng Bán quân sự Hỗ trợ Nhanh (RSF) dường như đang chuẩn bị mở một cuộc tấn công lớn vào thành phố El Obeid, miền trung Sudan, có nguy cơ gây ra một làn sóng thảm sát dân thường. Tuyên bố chung, do Na Uy thay mặt cho ít nhất 29 quốc gia bao gồm Anh, Pháp và Đức trình bày, nêu rõ các bên ký kết 'vô cùng quan ngại về các mối đe dọa tội ác và giết người có chủ ý sắp xảy ra.' Cảnh báo này thể hiện sự phán quyết phối hợp của các nước phương Tây, giới lãnh đạo LHQ và các tổ chức nhân quyền rằng trận chiến giành El Obeid có thể trở thành sự kiện thương vong hàng loạt tiếp theo của Sudan.

Một thành phố bị bao vây và dân chúng nằm giữa làn đạn

El Obeid, thủ phủ của bang Bắc Kordofan, hiện do Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF) kiểm soát nhưng đã bị RSF bao vây và cô lập trong nhiều tháng. Thành phố này đã trải qua một lịch sử tàn khốc trong cuộc chiến này: trước đó, nó đã bị RSF bao vây gần hai năm cho đến khi SAF tái chiếm vào tháng 2 năm 2025, chỉ để rồi RSF lại bao vây nó một lần nữa.

Tính mạng con người đang bị đe dọa nghiêm trọng. Ước tính có khoảng 500.000 dân thường đang gặp nguy hiểm, bao gồm hơn 100.000 người phải di dời nội địa đã tìm đến thành phố này để tị nạn từ các khu vực xung đột khác. Tuyên bố chung cảnh báo rằng RSF có thể đang ở bờ vực của một 'cuộc leo thang trên thực địa sắp xảy ra, khiến khoảng 500.000 dân thường có nguy cơ trở thành nạn nhân của các tội ác quy mô lớn.'

Thành phố này không chỉ là một trung tâm dân cư; nó còn là một trung tâm nhân đạo quan trọng cho việc phân phối viện trợ trên khắp miền trung Sudan. Nếu thất thủ, nó sẽ cắt đứt một tuyến đường tiếp tế và hậu cần quan trọng do SAF nắm giữ, gây ra một làn sóng di dời hàng loạt mới và làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nạn đói mà LHQ đã gọi là lớn nhất thế giới.

Sự leo thang: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và mối đe dọa của một cuộc tấn công mặt đất

Những cảnh báo không chỉ là trừu tượng. RSF đã và đang gia tăng các cuộc tấn công một cách có hệ thống vào El Obeid trong nhiều tuần.

10 ngày liên tiếp bị tấn công bằng máy bay không người lái

Bắt đầu từ ngày 10 tháng 6 năm 2026, RSF đã tiến hành 10 ngày liên tiếp các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trên khắp El Obeid và Bắc Kordofan. Tuyên bố chung xác nhận các cuộc tấn công này đã giết chết ít nhất 50 dân thường và gây ra thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm bệnh viện và chợ. Trung tâm Toàn cầu về Trách nhiệm Bảo vệ (Global Centre for the Responsibility to Protect) đã báo cáo riêng rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái kể từ ngày 10 tháng 6 đã giết chết ít nhất 30 người trong và xung quanh El Obeid, nhắm vào các khu dân cư và các cơ sở thiết yếu.

Một cuộc tấn công mặt đất sắp xảy ra

Yếu tố đáng báo động nhất trong các cảnh báo là tín hiệu rõ ràng về một cuộc tấn công mặt đất sắp xảy ra. Vào ngày 18 tháng 6, Tổng thư ký LHQ António Guterres đã nói qua người phát ngôn của mình rằng ông 'đặc biệt lo ngại về các báo cáo về việc RSF triển khai lực lượng tăng cường quân sự đáng kể xung quanh El Obeid, điều này có thể cho thấy một cuộc tấn công mặt đất sắp xảy ra vào thành phố.' Ông cảnh báo một cuộc tấn công như vậy sẽ khiến 'một trung tâm dân cư lớn khác của Sudan rơi vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng.'

Cao ủy Nhân quyền LHQ Volker Türk cũng đưa ra một cảnh báo không kém phần nghiêm khắc, tuyên bố rằng một cuộc tấn công sắp xảy ra của RSF có nguy cơ gây ra 'các tội ác quốc tế nghiêm trọng' và kêu gọi cộng đồng quốc tế: 'Hãy ngăn chặn sự điên rồ này.'

Tuyên bố chung cũng lưu ý rằng có 'các báo cáo đáng tin cậy rộng rãi về các vụ giết người có chủ đích dân tộc' và bạo lực tình dục đang diễn ra như một phần của chiến dịch RSF hiện tại, cho thấy bạo lực không chỉ đơn thuần là chiến thuật mà có khả năng mang tính hệ thống.

So sánh với nỗi kinh hoàng ở El Fasher

Một chủ đề xuyên suốt và rùng rợn qua nhiều nguồn tin là tình hình ở El Obeid mang những dấu hiệu báo trước các sự kiện dẫn đến sự thất thủ của El Fasher vào tháng 10 năm 2025.

Tại El Fasher, RSV đã bao vây suốt 18 tháng trước khi chiếm được thành phố và thực hiện các vụ giết người hàng loạt, bạo lực tình dục lan rộng và bắt giữ con tin. Một báo cáo tình huống từ tháng 4 năm 2026, có tiêu đề 'El Fasher thứ hai?' đã cảnh báo rõ ràng rằng mô hình tấn công của RSF vào El Obeid—bao gồm các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, pháo kích và nhắm mục tiêu vào các cơ sở y tế—sao chép trực tiếp các chiến thuật đã được sử dụng chống lại El Fasher và các trại tị nạn Zamzam và Abu Shouk.

Một bản tóm tắt tập trung vào EU lưu ý, 'Khi RSF tiếp tục tấn công các thành phố trọng điểm bao gồm El Obeid, có nguy cơ đáng kể về các tội ác tương tự như những gì đã xảy ra ở El Fasher sẽ lặp lại trong khu vực này.'

Mối quan ngại sâu sắc của cộng đồng quốc tế bắt nguồn từ cảm giác đã thất bại trong hành động phòng ngừa cho El Fasher. Như một báo cáo của LHQ sau đó đã phản ánh, 'Những sự kiện khủng khiếp ở El Fasher vào tháng 10 năm 2025 đã có thể ngăn chặn được. Trong khi El Fasher bị bao vây hơn một năm, Văn phòng Cao ủy Nhân quyền đã nhiều lần gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ xảy ra tội ác hàng loạt. Nhưng những lời cảnh báo đã không được lắng nghe.' Những lời cảnh báo hiện tại cho El Obeid thể hiện một nỗ lực tuyệt vọng để ngăn chặn cùng một thảm kịch xảy ra một lần nữa.

Thảm họa lớn hơn ở Sudan

Những lời cảnh báo về El Obeid là hình ảnh thu nhỏ của sự sụp đổ lớn hơn của Sudan. Cuộc chiến, nổ ra vào tháng 4 năm 2023 giữa SAF và RSF, đã tạo ra cuộc khủng hoảng di dời và nạn đói lớn nhất thế giới.

• Hơn 13 triệu người đã phải di dời, khiến nơi đây trở thành cuộc khủng hoảng di dời lớn nhất toàn cầu.
• Sudan đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nạn đói lớn nhất thế giới, với các điều kiện nạn đói đã được tuyên bố ở nhiều khu vực, bao gồm cả trại Zamzam gần El Fasher.

Sự thất thủ của El Obeid sẽ chỉ đẩy nhanh các xu hướng này, cắt đứt một huyết mạch quan trọng cho việc cung cấp viện trợ và có khả năng buộc hàng trăm nghìn người khác phải bỏ chạy, đẩy một hệ thống nhân đạo vốn đã đổ vỡ đến gần hơn với sự sụp đổ.