Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cảnh báo Israel: 'Đừng tấn công đồng minh hùng mạnh duy nhất còn lại của các người'

Ngày 18 tháng 6 năm 2026, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đưa ra một lời cảnh báo sắc bén tới các quan chức Israel chỉ trích bản ghi nhớ (MOU) 14 điểm của chính quyền Trump với Iran, yêu cầu họ ngừng công kích thỏa thuận và cảnh báo rằng sự bất đồng quan điểm tiếp diễn có thể gây nguy hiểm cho mối quan hệ với 'đồng minh hùng mạnh duy nhất' còn lại trên thế giới . Lời khiển trách công khai bất thường này đánh dấu một trong những rạn nứt sâu sắc nhất trong quan hệ Mỹ-Israel kể từ cuộc chiến chung chống Iran bắt đầu vào tháng 2 năm 2026.

Lời cảnh báo của Vance tới các nhà phê bình Israel

Ông Vance đã gửi thông điệp của mình tới các thành viên nội các Israel trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, bảo vệ thỏa thuận hòa bình tạm thời của Tổng thống Donald Trump và đáp trả trực tiếp các nhà lãnh đạo Israel vốn đã lên án thỏa thuận này. Lời cảnh báo có ba điểm chính:

'Đừng tấn công đồng minh hùng mạnh duy nhất còn lại của các người.' Vance nói rằng Tổng thống Trump là "người đứng đầu nhà nước duy nhất trên toàn thế giới có thiện cảm với quốc gia Israel vào thời điểm này" và cảnh báo các thành viên nội các Israel rằng phần lớn vũ khí phòng thủ của Israel đến từ nguồn tài trợ của Mỹ . Ông nói thêm rằng nếu ông ở trong chính phủ Israel, ông "có thể sẽ không tấn công đồng minh hùng mạnh duy nhất mà tôi còn lại ở bất cứ đâu trên toàn thế giới" .

'Các người không thể dùng vũ lực để giải quyết các vấn đề an ninh.' Vance bác bỏ rõ ràng lập luận của Israel rằng các hoạt động quân sự tiếp diễn ở miền nam Lebanon là cần thiết cho an ninh. Ông nói với các nhà lãnh đạo Israel hãy 'tỉnh táo và nhận thức thực tế' và thách thức trực tiếp họ: 'Kế hoạch chính xác của các người là gì? Các người là một quốc gia với chín triệu dân. Các người không thể chỉ dùng vũ lực để giải quyết mọi vấn đề an ninh quốc gia mà mình gặp phải' .

Ngụ ý đe dọa viện trợ quân sự. Bằng cách liên tục viện dẫn nguồn tài trợ của Mỹ cho năng lực phòng thủ của Israel, Vance ngụ ý rằng việc chỉ trích tiếp diễn có thể gây nguy hiểm cho sự hỗ trợ đó. Các báo cáo mô tả những phát biểu này như một lời đe dọa che giấu rằng xuất khẩu vũ khí của Mỹ cho Israel có thể gặp nguy hiểm .

Các điều khoản chính của Bản Ghi nhớ Mỹ-Iran

Được trung gian Pakistan làm trung gian , bản MOU 14 điểm do ông Trump ký ngày 17 tháng 6 năm 2026, đã thiết lập một khuôn khổ để kết thúc hơn 100 ngày xung đột :

• Lệnh ngừng bắn trên tất cả các mặt trận, bao gồm Lebanon. Điều 1 của MOU tuyên bố 'chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm Lebanon' và cam kết cả hai bên bảo vệ 'toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon' . Văn bản không đề cập đến Israel .
• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran. Quân đội Mỹ xác nhận vào ngày 18 tháng 6 rằng họ đã kết thúc việc phong tỏa các cảng của Iran, cho phép eo biển Hormuz mở cửa trở lại cho hàng hải .
• Giai đoạn ngoại giao 60 ngày. MOU thiết lập một khoảng thời gian hai tháng để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng về chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm sự trở lại của các thanh sát viên hạt nhân quốc tế .
• Không có tiền Mỹ cho Iran. Vance khẳng định thỏa thuận không cung cấp bất kỳ khoản tài trợ nào của Mỹ cho Iran, nói rằng, 'Chúng tôi không đưa tiền Mỹ cho họ - không một đồng đô la Mỹ nào sẽ đến Iran' .

Việc Israel bị loại khỏi các cuộc đàm phán

Israel hoàn toàn bị loại khỏi các cuộc đàm phán Mỹ-Iran và bị giữ ngoài quy trình . MOU được đàm phán trực tiếp giữa Washington và Tehran, với sự trung gian của Pakistan, mà không có bất kỳ ý kiến đóng góp nào của Israel . Các báo cáo chỉ ra rằng Thủ tướng Benjamin Netanyahu thậm chí còn không được xem dự thảo của thỏa thuận . Vance coi Israel là 'một nhà thầu phụ của Mỹ' chứ không phải là một đối tác bình đẳng .

Các hoạt động quân sự mở rộng của Israel ở miền nam Lebanon

Trong những tuần trước thỏa thuận, Israel đã tăng cường đáng kể các hoạt động quân sự ở miền nam Lebanon, chiếm gần một phần năm lãnh thổ Lebanon . Điều này đã thúc đẩy Iran đình chỉ các cuộc đàm phán với Mỹ vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, yêu cầu Israel ngừng các cuộc tấn công . Sau khi MOU được công bố, Israel tuyên bố sẽ không rút quân khỏi 'vùng đệm' ở miền nam Lebanon, khẳng định lực lượng của họ sẽ ở lại . Hezbollah bác bỏ bất kỳ kế hoạch ngừng bắn nào không đề cập đến sự hiện diện quân sự của Israel, và cả lực lượng Hezbollah và Israel đã nối lại các cuộc tấn công vài giờ sau khi một lệnh ngừng bắn trước đó sụp đổ . Bộ trưởng Ngoại giao Iran sau đó tuyên bố rằng việc kết thúc chiến tranh phụ thuộc vào việc Israel rút quân khỏi Lebanon .

Sự phản đối từ các thành viên nội các Israel và Hezbollah

Các quan chức nội các Israel từ cả phe trung dung và phe cực hữu đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận này, một số người nhắm mục tiêu cá nhân vào Tổng thống Trump . Các bộ trưởng cực hữu Bezalel Smotrich và Itamar Ben-Gvir nằm trong số những người thúc giục Mỹ tiếp tục hành động quân sự chống lại Iran . Lãnh đạo phe đối lập và ứng cử viên hàng đầu trong cuộc bầu cử, Benny Gantz, đã lên án 'kết quả tồi tệ của một chính phủ thất bại' . Hezbollah, bên không phải là bên ký kết MOU, đã bác bỏ các điều khoản và tiếp tục các hành động thù địch .

Sự bác bỏ lập trường an ninh của Israel từ Vance

Ông Vance đã bác bỏ rõ ràng và nhiều lần lập trường của Israel rằng các hoạt động tiếp diễn ở Lebanon là cần thiết cho an ninh. Mô tả phản ứng của Israel là một 'sự hoảng loạn kỳ lạ' và 'sự suy sụp tinh thần' , ông nói Trump đã nhận thấy 'sự sai lệch' giữa mục tiêu của các quan chức Israel và công chúng Mỹ . 'Vấn đề của Israel không phải là Donald J. Trump,' Vance nói, thêm rằng những người Israel nghĩ vấn đề lớn nhất của họ là tổng thống Mỹ 'cần tỉnh táo và nhận thức thực tế' .

Phản ứng dữ dội trong nước đối với Netanyahu

Canh bạc thất bại của Netanyahu. Thủ tướng Israel đã đặt cược di sản của mình vào một chiến dịch chung Mỹ-Israel nhằm lật đổ những người cai trị giáo sĩ của Iran, nhưng MOU kết thúc chiến tranh mà không đạt được sự thay đổi chế độ, khiến các cử tri Israel đếm 'những cách mà chiến lược Iran của Netanyahu đã thất bại' .

Va chạm với Trump. Thay vì củng cố một chiến thắng lịch sử của Mỹ-Israel, Netanyahu hiện đang trên đường va chạm với Trump, đối mặt với sự phẫn nộ trong nước từ cả phe cánh hữu (những người muốn tiếp tục chiến đấu cho đến khi chế độ Iran sụp đổ) và phe trung dung (những người coi thỏa thuận này là một thất bại chiến lược) .

Hậu quả chính trị. Thỏa thuận này được nhiều người ở Israel coi là một 'thất bại nặng nề' đối với Netanyahu, người đã hứa rằng cuộc chiến chung sẽ định hình lại Trung Đông nhưng thay vào đó lại thấy Mỹ ký một hiệp ước hòa bình riêng với Tehran . Với các cuộc bầu cử sắp diễn ra vào tháng 10 năm 2026, cơ hội duy trì quyền lực của Netanyahu được xem là bị tổn hại nghiêm trọng .