Doanh số xe điện châu Âu tăng 34% trong tháng 5/2025

'Cơn sốt' xe điện và 'cơn bão' giá xăng: Câu chuyện tháng 5/2025

Doanh số xe điện châu Âu trong tháng 5/2025 bùng nổ ngoạn mục, với lượng đăng ký xe plug-in (BEV và PHEV) tăng 34% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ tháng 8/2023 . Nguyên nhân trực tiếp rất rõ ràng: giá xăng leo thang do cuộc xung đột ở Iran đã thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang các loại xe có chi phí vận hành rẻ hơn như xe điện . Tuy nhiên, ẩn sau con số ấn tượng đó là một bức tranh mong manh hơn nhiều, với nhiều cảnh báo từ giới chuyên môn về sự bền vững của đà tăng trưởng này.

Nguyên nhân chính: 'Hiệu ứng' từ cuộc chiến Iran

Chất xúc tác chính cho sự tăng trưởng không phải là một đột phá công nghệ hay một gói trợ cấp mới, mà là một cuộc xung đột địa chính trị. Dữ liệu được Reuters độc quyền chia sẻ từ nhóm nghiên cứu New Automotive và hiệp hội ngành E-Mobility Europe cho thấy chi phí nhiên liệu cao đã thúc đẩy doanh số của cả xe điện mới và đã qua sử dụng trên toàn châu lục . Khoảng 305.000 xe plug-in (BEV và PHEV) đã được đăng ký ở châu Âu trong tháng 5/2025 .

Thị trường xe điện cũ cũng chịu tác động mạnh mẽ. "Hiện tại đang có một cơn sốt xe điện trên thị trường xe cũ," Terje Dahlgren, một nhà phân tích chuyên về thị trường Bắc Âu, cho biết, và lý do được ông chỉ ra là giá xăng tăng vọt sau sự gián đoạn nguồn cung dầu từ tháng 2/2026 do chiến tranh Iran .

Thị phần: BEV đạt 17%, Plug-in đạt 25%

Các số liệu cụ thể cho thấy bức tranh khả quan:

• Xe điện thuần (BEV): Đạt khoảng 17% thị phần tại Tây Âu (khoảng 15,4% ở EU), tương đương khoảng 193.500 xe đăng ký mới, tăng 27% so với năm ngoái . Một tính toán khác của ICCT cho thấy thị phần BEV trung bình trên toàn châu Âu là 16% trong tháng 5/2025 .
• Xe plug-in (BEV + PHEV): Thị phần kết hợp đạt khoảng 25% tổng thị trường ô tô mới .
• Các quốc gia dẫn đầu: Na Uy tiếp tục giữ vững ngôi vương với 97,8% xe mới bán ra là BEV, tăng so với 93,9% của năm ngoái . Thụy Điển ghi nhận thị phần xe điện tăng lên 41% .

Cuộc đua nhà sản xuất: Volkswagen 'soán ngôi' Tesla

Sự tăng trưởng đã làm xáo trộn bảng xếp hạng cạnh tranh. Volkswagen Group đã vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất châu Âu trong năm 2025, kết thúc triều đại hai năm của Tesla . Doanh số BEV của Volkswagen tăng 56% so với năm ngoái, nhờ nhu cầu mạnh mẽ đối với mẫu ID.7 mới . Volkswagen ghi nhận 274.278 xe BEV đăng ký tại châu Âu, trong khi Tesla chỉ đạt 236.357 xe, theo số liệu từ JATO Dynamics .

Trái ngược lại, Tesla chứng kiến lượng đăng ký tại châu Âu giảm 27% trong năm 2025 khi sự cạnh tranh gia tăng . Riêng tháng 5, doanh số Tesla giảm 31% so với năm trước . Thị phần của hãng tại EU giảm xuống chỉ còn 1,1% trong năm tháng đầu năm 2025, so với 2% của một năm trước đó .

Đáng chú ý, xe hybrid cắm sạc (PHEV) còn tăng trưởng mạnh hơn cả BEV, với mức tăng 46% so với tháng 5 năm ngoái, đặc biệt có lợi cho các nhà sản xuất có dòng xe PHEV mạnh . Đức (+52,8%) và Tây Ban Nha (+66,6%) là những động lực chính cho sự tăng trưởng này .

Vì sao giới chuyên môn cảnh báo 'cơn sốt' này khó bền vững?

Mặc dù các con số rất ấn tượng, các nhà điều hành và nhà phân tích trong ngành vẫn đưa ra lời cảnh báo: sự tăng trưởng có thể không duy trì được lâu dài. Mối lo ngại cốt lõi nằm ở sự phụ thuộc vào giá nhiên liệu. Nếu xung đột Iran hạ nhiệt và giá xăng giảm, sự quan tâm của người tiêu dùng đối với xe điện có thể nhanh chóng suy yếu .

Markus Haupt, CEO của Seat và Cupra (cả hai đều thuộc tập đoàn Volkswagen), phát biểu với Reuters: "Rõ ràng chúng ta đang thấy một sự chuyển dịch do khủng hoảng gây ra" và cảnh báo rằng sự nhiệt tình có thể nhanh chóng biến mất nếu giá xăng giảm .

Những rủi ro cấu trúc khác bao gồm:

• Cắt giảm ưu đãi: Nhiều quốc gia châu Âu đang giảm dần hoặc cắt bỏ trợ cấp mua xe điện, điều này có thể làm giảm nhu cầu một khi 'cơn hoảng loạn' về giá xăng qua đi . Dù Anh có chương trình Electric Car Grant mới và Pháp có chương trình cho thuê xã hội (social-leasing), nhưng nhìn chung, mức trợ cấp đang giảm dần .
• Khoảng cách về giá cả và hạ tầng: Các chuyên gia trong ngành lưu ý rằng hạ tầng sạc vẫn chưa đồng bộ và giá xe điện cao vẫn là rào cản lớn, khiến sự tăng trưởng hiện tại chỉ mang tính 'khủng hoảng' hơn là 'cấu trúc' .
• Sự sụt giảm của Tesla: Sự sa sút của Tesla - một phong vũ biểu của nhu cầu xe điện - cho thấy lòng trung thành với thương hiệu là không đủ để duy trì đà tăng khi các mẫu xe cụ thể phải đối mặt với áp lực cạnh tranh .

Bức tranh toàn cảnh: Sự bùng nổ EV năm 2025 dưới bóng địa chính trị

Nhìn về cả năm 2025, đây vẫn là một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ của xe điện châu Âu. Lượng đăng ký ô tô điện chạy pin tăng khoảng 31% so với năm 2024, đạt thị phần 19% hàng năm, mức cao nhất từ trước đến nay . Tiêu chuẩn CO2 khắt khe hơn của EU và sự xuất hiện của nhiều mẫu xe giá rẻ hơn từ các nhà sản xuất Trung Quốc cũng góp phần vào thành công này . Vào cuối năm 2025, cứ 4 xe mới bán ra trên toàn cầu thì có 1 xe điện, và châu Âu là một trong những thị trường tăng trưởng mạnh nhất .

Tuy nhiên, sự tăng trưởng của tháng 5 năm 2025 cho thấy một điểm yếu cố hữu: khi việc chấp nhận xe điện bị chi phối bởi những cú sốc giá nhiên liệu ngắn hạn thay vì những thay đổi cơ cấu về hạ tầng và khả năng chi trả, thì mức tăng có thể đảo chiều nhanh chóng. Mặc dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã được thỏa thuận, nhưng sự gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz có thể mất vài tuần để bình thường hóa . Liệu 'cơn sốt' xe điện có kéo dài hơn tình trạng bất ổn địa chính trị hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ.