VivaTech 2026: Lệnh Cấm AI của Mỹ Buộc Pháp và Đức Định Nghĩa và Hành Động về Chủ Quyền Số

Phiên bản thứ 10 của VivaTech tại Paris (17–20 tháng 6, 2026) vốn dĩ đã là một sự kiện trưng bày tham vọng công nghệ châu Âu, với Đức là Quốc gia của Năm chính thức và hơn 200 startup Đức tham dự . Nhưng sự kiện này đã trở nên quan trọng hơn nhiều: một bước ngoặt nơi những lời hùng biện về chủ quyền số của châu Âu trong nhiều năm qua đã hội tụ với chính sách cụ thể và một minh chứng rõ ràng, theo thời gian thực về lý do tại sao sự độc lập lại quan trọng.

Chỉ vài ngày trước khi hội chợ khai mạc, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã buộc Anthropic phải vô hiệu hóa hai mô hình AI tiên tiến nhất của mình đối với mọi khách hàng trên toàn thế giới. Một quyết định duy nhất đó đã thổi bùng tính cấp bách cho nỗ lực thúc đẩy chủ quyền số EU của Pháp-Đức mà không bài phát biểu quan trọng nào có thể sánh kịp.

Định Nghĩa Sáu Chiều về Chủ Quyền Số

Vào ngày 17 tháng 6 năm 2026, Pháp và Đức thông báo rằng họ đã đạt được định nghĩa chung về chủ quyền số — một khái niệm từ lâu là điểm gây tranh cãi giữa Paris và Berlin . Tài liệu chung Pháp-Đức về Chủ quyền Số định nghĩa chủ quyền số là "năng lực và khả năng phát triển, cung cấp, sử dụng, thích ứng và kiểm soát các công nghệ kỹ thuật số bao gồm cả phần cứng" và trình bày nó như một khuôn khổ chung để tăng cường năng lực hành động của châu Âu trong lĩnh vực kỹ thuật số .

Khuôn khổ được cấu trúc xung quanh sáu chiều:

• Năng lực triển khai — khả năng triển khai và vận hành các hệ thống kỹ thuật số
• Kiểm soát công nghệ — quyền sở hữu và quản trị đối với các thành phần công nghệ cốt lõi
• Tạo giá trị kinh tế — thu giữ các lợi ích kinh tế trong nước từ các hoạt động kỹ thuật số
• Bảo vệ dữ liệu — bảo vệ dữ liệu theo khuôn khổ pháp lý của EU
• Khả năng thay thế hệ thống — khả năng thay thế các hệ thống nước ngoài bằng các lựa chọn thay thế
• Khả năng phục hồi hạ tầng — sự vững chắc của cơ sở hạ tầng kỹ thuật số quan trọng

Tài liệu không ràng buộc pháp lý này nhằm đóng góp vào công việc của Ủy ban Châu Âu về "Gói Chủ quyền Công nghệ EU", bao gồm Đạo luật Phát triển Đám mây và AI (CADA) . Sáu chiều này cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách EU và các quốc gia thành viên một ngôn ngữ chung để đánh giá sự phụ thuộc và định hướng các quyết định mua sắm .

Tái Khởi Động Diễn Đàn Tương Lai Pháp-Đức

Cùng với định nghĩa chung, các bộ trưởng kỹ thuật số của Pháp và Đức, Anne Le Hénanff và Dr. Karsten Wildberger, đã công bố việc tái khởi động Diễn đàn Tương lai Pháp-Đức tại VivaTech vào ngày 17 tháng 6 . Nền tảng này được thiết kế để kết nối các nỗ lực công nghệ giữa khu vực công và tư nhân của hai nước, bao gồm việc lập danh mục các giải pháp thay thế địa phương cho các dịch vụ kỹ thuật số nước ngoài và tạo ra một "khuôn khổ đánh giá cho các phụ thuộc kỹ thuật số quan trọng của châu Âu" . Bộ trưởng Đức Wildberger đã nói rõ về sáng kiến này: "Chủ quyền không phải là sự cô lập. Đó là sự cởi mở từ một vị thế mạnh mẽ" . Một phiên làm việc đầu tiên về chủ quyền số đã diễn ra bên lề VivaTech vào ngày 18 tháng 6 .

Pháp Thay Thế Palantir Bằng ChapsVision tại DGSI

Có lẽ hành động cụ thể nhất đã diễn ra một ngày trước khi VivaTech khai mạc. Vào ngày 16 tháng 6 năm 2026, Thủ tướng Sébastien Lecornu tuyên bố rằng cơ quan tình báo nội địa Pháp, DGSI (Direction Générale de la Sécurité Intérieure), sẽ thay thế các công cụ phân tích dữ liệu của công ty Mỹ Palantir Technologies bằng phần mềm của startup Pháp ChapsVision .

Lecornu nói rằng Pháp "không thể chấp nhận những phụ thuộc chiến lược mới trong công nghệ", coi sự thay đổi này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thúc đẩy các giải pháp công nghệ có chủ quyền . DGSI đã phụ thuộc vào Palantir trong khoảng một thập kỷ, với các hợp đồng được gia hạn vào các năm 2019, 2022 và gần đây nhất là vào tháng 12 năm 2025 — lần gia hạn cuối cùng được mô tả rõ ràng như một "cầu nối" trong khi chờ đợi một giải pháp thay thế có chủ quyền . Quá trình chuyển đổi dự kiến sẽ mất vài năm, và Palantir đã tuyên bố rằng hợp đồng hiện tại của họ vẫn "có hiệu lực đầy đủ" . Tuy nhiên, các nhà phân tích mô tả quyết định này là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy những lời hùng biện về chủ quyền số của châu Âu đang chuyển đổi thành chính sách mua sắm ràng buộc . Văn phòng Bảo vệ Hiến pháp Liên bang Đức cũng đã chuyển sang sử dụng ChapsVision trước đó trong năm 2026 .

Lệnh Cấm Xuất Khẩu của Anthropic: Một Hồi Chuông Cảnh Tỉnh Theo Thời Gian Thực

Bối cảnh cho mọi cuộc thảo luận về chủ quyền tại VivaTech là hành động của chính phủ Mỹ đối với Anthropic. Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã gửi một lá thư cho CEO của Anthropic, Dario Amodei, cảnh báo rằng công ty sẽ cần được chính phủ cho phép trước khi xuất khẩu các mô hình AI Fable 5 và Mythos 5 của mình "tới bất kỳ điểm đến nào trên thế giới, hoặc tới bất kỳ công dân nước ngoài nào bất kể vị trí" . Lutnick đe dọa sẽ xử phạt hình sự và dân sự nếu không tuân thủ .

Cả hai mô hình đã được ra mắt chỉ ba ngày trước đó, vào ngày 9 tháng 6 . Chỉ thị này, viện dẫn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu vì an ninh quốc gia, được đưa ra do lo ngại rằng các mô hình này có thể bị chuyển hướng cho người dùng tình báo quân sự ở Trung Quốc, Nga hoặc các quốc gia khác . Bởi vì Anthropic không thể lọc công dân nước ngoài khỏi người dùng Mỹ trong thời gian thực — lệnh hạn chế thậm chí còn bao gồm cả nhân viên là người nước ngoài của chính họ — công ty đã vô hiệu hóa cả hai mô hình cho mọi khách hàng trên toàn cầu .

Việc ngừng hoạt động này được mô tả rộng rãi là chưa từng có trong lịch sử quản lý AI thương mại . Tại VivaTech, nó đã tiếp thêm sức mạnh cho cuộc tranh luận về quyền tự chủ của châu Âu, minh họa cách quyền truy cập vào các hệ thống AI quan trọng có thể bị ảnh hưởng bởi các quyết định kiểm soát xuất khẩu của nước ngoài bất cứ lúc nào . Euronews đưa tin rằng các bộ trưởng châu Âu đã sử dụng sự kiện này để lập luận rằng "cánh cửa để xây dựng chủ quyền là ngay bây giờ" .

Bức Tranh Lớn Hơn: Từ Lời Nói Đến Hành Động

VivaTech 2026 đã trở thành sân khấu nơi những lời hùng biện về chủ quyền của châu Âu trong nhiều năm hội tụ với những hành động cứng rắn hơn: một khuôn khổ sáu chiều được cùng nhau xác định, một động thái cụ thể của cơ quan tình báo nhằm rời xa công nghệ Mỹ, và một ý thức cấp bách sắc bén hơn sau khi Washington cho thấy họ có thể hạn chế quyền truy cập vào các mô hình AI tiên tiến thông qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu . Sự hội tụ Pháp-Đức không chỉ mang tính biểu tượng — nó đã kết hợp một định nghĩa chủ quyền chung với một ví dụ sống động về sự phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng AI ngoài châu Âu .

Thông điệp từ Paris và Berlin nhằm thẳng vào Brussels và các quốc gia thành viên EU khác: khuôn khổ để đánh giá các phụ thuộc kỹ thuật số hiện đã tồn tại, các quyết định mua sắm đang bắt đầu, và hồi chuông cảnh tỉnh đã vang lên.