Jeff Bezos: Trung tâm dữ liệu vũ trụ sẽ thành hiện thực trong 20 năm, AI không cướp việc mà tạo ra cơn khát nhân lực

Jeff Bezos đã vẽ ra một bức tranh về tương lai số hóa ngoài không gian trong lần xuất hiện vào ngày 17 tháng 6 năm 2026, tại hội nghị VivaTech ở Paris. Phát biểu cùng Giám đốc điều hành Blue Origin David Limp, nhà sáng lập Amazon và Blue Origin đã đưa ra một dự báo bao quát về các trung tâm dữ liệu quỹ đạo, khai thác tiểu hành tinh, tính kinh tế của cơ sở hạ tầng vũ trụ, một vụ nổ tên lửa tốn kém, và một cái nhìn lạc quan đến mức táo bạo về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với lực lượng lao động.

Trung tâm dữ liệu quỹ đạo sẽ xuất hiện, rào cản duy nhất là chi phí

Bezos tái khẳng định niềm tin rằng việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô gigawatt trên quỹ đạo Trái Đất không phải là câu hỏi "nếu có" mà là "khi nào". Ông dự đoán những cơ sở tính toán khổng lồ ngoài hành tinh này sẽ được xây dựng trong vòng 10 đến 20 năm tới . Lập luận kinh doanh, theo ông, rất đơn giản: không gian cung cấp nguồn năng lượng mặt trời liên tục và một bộ tản nhiệt tự nhiên giúp đơn giản hóa việc làm mát – hai lợi thế mà các trung tâm dữ liệu trên mặt đất không thể sánh kịp .

Ông nói: “Một trong những phát triển chúng ta có thể mong đợi trong thời gian tới – thật khó để xác định chính xác khi nào, nhưng có khả năng trong vòng 10 đến 20 năm – là việc xây dựng những trung tâm gigawatt khổng lồ này trong không gian” . Bezos kỳ vọng những cơ sở trên quỹ đạo này cuối cùng sẽ vượt trội hơn hẳn các đối thủ trên Trái Đất .

Tuy nhiên, điểm nghẽn không nằm ở vật lý hay kỹ thuật. “Chi phí, không phải khoa học hay kỹ thuật, mới là thứ duy nhất đang kìm hãm các trung tâm dữ liệu quỹ đạo,” Bezos tuyên bố . Mặc dù ý tưởng này khả thi về mặt kỹ thuật, công tác hậu cần để phóng hàng nghìn tấn phần cứng – máy chủ, tấm pin mặt trời, bộ tản nhiệt – vẫn là rào cản kinh tế khổng lồ. Một ước tính cho thấy chỉ riêng việc phóng các tấm pin mặt trời cho một cơ sở gigawatt đã có thể tốn hơn 17,1 tỷ USD theo giá phóng hiện tại, đẩy tổng chi phí dự án lên trên 25 tỷ USD .

Bezos tự tin rằng bài toán kinh tế này sẽ thay đổi. Ông dự đoán trong vài thập kỷ tới, các trung tâm dữ liệu quỹ đạo sẽ trở nên cạnh tranh về chi phí với các cơ sở trên mặt đất, và cuối cùng là rẻ hơn. “Chúng ta sẽ có thể đánh bại chi phí của các trung tâm dữ liệu mặt đất trong không gian trong vài thập kỷ tới,” ông nói . Một số dự báo trong ngành cho thấy chi phí vận hành trong không gian cuối cùng có thể giảm xuống còn khoảng 0,1 cent mỗi kilowatt-giờ, so với khoảng 5 cent trên Trái Đất – mức giảm 97% – một khi cơ sở hạ tầng đã sẵn sàng và chi phí phóng giảm đủ mạnh .

Chuyển toàn bộ ngăn xếp ra khỏi Trái Đất: Chip, tiểu hành tinh và nguyên liệu thô

Tầm nhìn của Bezos về điện toán quỹ đạo không chỉ dừng lại ở việc di dời các tủ máy chủ. Ông gợi ý rằng chính quy trình sản xuất chất bán dẫn cũng có thể được chuyển lên quỹ đạo, với các vi mạch cuối cùng được sản xuất trong không gian như một phần của hệ sinh thái công nghiệp ngoài hành tinh tự duy trì .

Ý tưởng này kết nối với một tham vọng lớn hơn: tận dụng tài nguyên vũ trụ để xây dựng cơ sở hạ tầng thay vì phải chuyên chở từng kilogram từ giếng trọng lực của Trái Đất. Bezos đã liên kết rõ ràng tầm nhìn trung tâm dữ liệu của mình với mục tiêu khai thác tài nguyên từ các tiểu hành tinh, vật liệu mặt trăng và các vật thể gần Trái Đất làm nguyên liệu thô . Ông mô tả một tương lai nơi “chúng ta sẽ sử dụng các tiểu hành tinh, vật thể gần Trái Đất, Mặt Trăng, v.v. để xây dựng năng lực tính toán trong không gian, các tế bào năng lượng mặt trời trong không gian, và nhiều thứ khác” .

Lập luận cốt lõi của ông là quy mô công nghiệp thực sự trên quỹ đạo đòi hỏi phải thoát khỏi những hạn chế về tài nguyên trên mặt đất. Trong không gian, ông lưu ý, về cơ bản không có giới hạn về năng lượng hay tài nguyên – chỉ có chi phí ban đầu để bắt đầu .

Cú sốc của Blue Origin: Tái thiết sau vụ nổ bệ phóng

Bezos cũng đề cập đến một vấn đề cấp bách và thực tế hơn cho tham vọng không gian của mình. Vào tháng 5 năm 2026, một tên lửa New Glenn của Blue Origin đã bị phá hủy trong một cuộc thử nghiệm đốt tĩnh tại Mũi Canaveral, gây hư hại nặng cho bệ phóng .

Tại VivaTech, Bezos mô tả sự cố này là “một sự cố vô cùng thách thức, một ngày rất khó khăn đối với Blue Origin” . Nhưng ông nhấn mạnh phản ứng nhanh chóng của công ty trên thực địa. Một đội xây dựng làm việc gần đó đã ngay lập tức được điều động đến hiện trường, và trong một khoảng thời gian ngắn, hơn 400 thiết bị hạng nặng đã được triển khai để dọn sạch đống đổ nát .

Bezos xác nhận rằng công việc tái thiết bệ phóng đã bắt đầu ngay từ ngày trước khi ông xuất hiện tại VivaTech, và một số hệ thống quan trọng – bao gồm cơ sở hạ tầng nhiên liệu và chất đẩy – về cơ bản vẫn còn nguyên vẹn sau vụ nổ . Giám đốc điều hành Blue Origin David Limp, cũng phát biểu tại hội nghị, nói rằng công ty dự kiến sẽ nối lại các vụ phóng New Glenn trước cuối năm 2026 .

Blue Origin có thể lần đầu tiên tìm kiếm đầu tư bên ngoài

Trong hơn 25 năm, Jeff Bezos đã tự mình tài trợ cho Blue Origin, phần lớn bằng tài sản từ Amazon. Điều đó có thể sớm thay đổi. Tại VivaTech, Bezos xác nhận công ty đang cân nhắc việc huy động vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài lần đầu tiên trong lịch sử của mình .

Blue Origin đối mặt với nhu cầu vốn đáng kể. Bên cạnh việc xây dựng lại bệ phóng bị hư hại, công ty đang mở rộng tần suất phóng tên lửa, đầu tư vào khả năng phóng hạng nặng, và giờ đây có thêm tham vọng dài hạn là hỗ trợ xây dựng các trung tâm dữ liệu quỹ đạo. Theo các báo cáo trước hội nghị, Giám đốc điều hành Dave Limp đã nói với nhân viên rằng việc gọi vốn bên ngoài có thể là cần thiết nếu công ty theo đuổi việc tăng mạnh tần suất phóng .

AI sẽ gây ra tình trạng thiếu lao động, không phải thất nghiệp hàng loạt

Trong một sự khác biệt mạnh mẽ với những nỗi sợ hãi phổ biến về trí tuệ nhân tạo, Bezos nói với khán giả tại VivaTech rằng ông tin AI sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn là phá hủy chúng. “Tôi biết có rất nhiều lo ngại rằng nhiều người, bao gồm cả những người thông minh, lo sợ AI sẽ khiến con người trở nên dư thừa,” ông nói. “Tôi hoàn toàn không đồng ý với điều đó. Tôi tin rằng AI sẽ tạo ra tình trạng thiếu lao động” .

Bezos lập luận rằng AI sẽ làm gia tăng nhu cầu về lao động con người bằng cách hạ thấp rào cản đối với sự đổi mới và cho phép tạo ra những hạng mục công việc hoàn toàn mới. Thay vì loại bỏ các nhiệm vụ, ông gợi ý rằng công nghệ sẽ tăng tốc độ xuất hiện của các vấn đề và cơ hội mới – tất cả đều đòi hỏi sự khéo léo và sức lao động của con người để giải quyết .

Lập trường này được hậu thuẫn bởi công việc của ông tại Prometheus, một startup AI mới mà ông thành lập để tăng tốc sản xuất vật lý. Công ty gần đây đã huy động được 12 tỷ USD, và Bezos mô tả sứ mệnh của nó như một ví dụ thực tế về việc AI bổ trợ, chứ không thay thế, nỗ lực của con người .

“AI sẽ tạo ra tình trạng thiếu lao động,” ông nhắc lại trong phiên thảo luận, định hình công nghệ này như một chất xúc tác cho làn sóng năng suất và đổi mới rộng lớn hơn thay vì là mối đe dọa đối với việc làm .