Hội nghị G7 năm 2026 tại Pháp đã thực sự thay đổi những gì?

Hội nghị thượng đỉnh G7 lần thứ 52 diễn ra tại thị trấn Évian-les-Bains, Pháp, từ ngày 15 đến 17 tháng 6 năm 2026, đã mang đến những thay đổi mang tính hệ quả nhất trong nhiều năm qua về cách tiếp cận phát triển, an ninh y tế và cạnh tranh địa chính trị. Các nhà ngoại giao mô tả bầu không khí tại hội nghị là "sự hội tụ" và đây là kỳ họp diễn ra suôn sẻ hơn hẳn so với hội nghị năm trước . Dưới đây là những kết quả thực chất sẽ định hình lại chính sách toàn cầu.

Hồi kết của viện trợ kiểu cũ

Di sản chính sách nổi bật nhất của hội nghị là tuyên bố chính thức về "quan hệ đối tác quốc tế cùng có lợi", đánh dấu bước chuyển mình có chủ đích từ mô hình viện trợ truyền thống (quan hệ cho - nhận) sang phát triển dựa trên đầu tư tư nhân . Khung khổ mới này dựa trên bốn nguyên tắc: khả năng phục hồi, chủ quyền, hiệu quả và hợp tác, được thiết kế để giúp các quốc gia đối tác tự chủ về kinh tế thay vì phụ thuộc vào viện trợ .

Lãnh đạo G7 cam kết sử dụng nguồn lực ưu đãi như một chất xúc tác, cùng đầu tư với các nước đối tác và tinh gọn kiến trúc tài chính phát triển quốc tế vốn đang bị phân mảnh . Sự thay đổi này được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron coi là trọng tâm trong nhiệm kỳ Chủ tịch G7 của Pháp, mặc dù các nhà phân tích đã cảnh báo một rủi ro đáng kể: khoảng cách "khả năng tiếp cận vốn" sẽ ngày càng nới rộng nếu gánh nặng nợ nần tại các nước đang phát triển không được giải quyết triệt để trước .

Phao cứu sinh nợ cho các nước thu nhập trung bình

Trong một động thái liên quan, các nhà lãnh đạo G7 cam kết sẽ mở rộng các nỗ lực tái cơ cấu nợ tới các quốc gia thu nhập trung bình, vốn hiện đang bị loại khỏi Khuôn khổ chung G20 — một sáng kiến giảm nợ đa phương duy nhất hiện nay được khởi xướng trong đại dịch COVID-19 . Cam kết này cho thấy sự thừa nhận rằng tình trạng dễ tổn thương về nợ hậu đại dịch đã lan rộng ra ngoài phạm vi các quốc gia thu nhập thấp và cấu trúc tài chính hiện tại là chưa đủ .

Ứng phó Ebola phối hợp — Không có vắc-xin đặc hiệu

Hành động tập thể cấp bách nhất có lẽ là phản ứng trước đợt bùng phát dịch Ebola do virus Bundibugyo gây ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) và Uganda. Các nhà lãnh đạo G7 đã ra lời kêu gọi chung về một "phản ứng mạnh mẽ và có sự phối hợp" trước dịch bệnh đang tái bùng phát này . Ủy ban châu Âu (EC) cam kết 493 triệu euro viện trợ nhân đạo và tài trợ an ninh y tế . Tổ chức Gavi cũng phân bổ tới 50 triệu USD thông qua Quỹ Phản ứng đầu tiên để thúc đẩy quá trình phát triển vắc-xin và công cụ chẩn đoán .

Tuy nhiên, thách thức là vô cùng lớn. Không giống như các đợt bùng phát Ebola trước đây do chủng Zaire gây ra, đợt dịch này do virus Bundibugyo — một chủng chưa có bất kỳ loại vắc-xin hay phương pháp điều trị cụ thể nào được phê duyệt . Công cụ chẩn đoán tuyến đầu, máy GeneXpert®, chỉ phát hiện được virus Zaire chứ không phát hiện được Bundibugyo, tạo ra một lỗ hổng quan trọng trong việc phát hiện dịch . Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã mở thủ tục Đưa vào Danh sách Sử dụng Khẩn cấp (EUL) cho các xét nghiệm axit nucleic, trong khi các biện pháp đối phó y tế khác vẫn đang trong giai đoạn phát triển tiền lâm sàng . Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Châu Âu (ECDC) đánh giá nguy cơ lây nhiễm cho công dân EU/Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA) là "rất thấp" .

Khoảnh khắc 'hot mic' gây sốt: Thủ tướng Canada 'chào hàng' xe điện Trung Quốc với Tổng thống Mỹ

Một trong những khoảnh khắc ngoại giao được tường thuật rộng rãi nhất tại hội nghị là khi Thủ tướng Canada Mark Carney vô tình để lọt vào micrô cuộc trò chuyện, có vẻ như đang giới thiệu với Tổng thống Mỹ Donald Trump về kế hoạch của Canada nhập khẩu tới 49.000 xe điện (EV) Trung Quốc mỗi năm với mức thuế giảm còn 6,1% . Cuộc trao đổi này đã phơi bày sự căng thẳng giữa nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc của các đồng minh phương Tây và thực tế kinh tế của từng quốc gia thành viên G7 . Trước đó, Canada đã cắt giảm mạnh thuế đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc từ 100% xuống còn 6,1%, kèm theo một hạn ngạch nhất định .

Canada trừng phạt 162 mục tiêu của Nga

Bên lề hội nghị, trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, Thủ tướng Carney đã công bố một vòng trừng phạt mới nhằm vào 162 cá nhân, thực thể và tàu thuyền được mô tả là "tài sản của bộ máy chiến tranh Nga" . Gói trừng phạt này đặc biệt nhắm vào hạm đội bóng tối (shadow fleet) và các nguồn thu năng lượng của Nga, được đưa ra chỉ một ngày sau khi một cuộc tấn công của Nga nhắm vào Tu viện lịch sử Kyiv-Pechersk Lavra . Tổng thống Zelenskyy đã tận dụng cuộc họp để thúc giục cung cấp thêm tên lửa Patriot và tăng cường sản xuất hệ thống phòng không, đồng thời gọi phiên làm việc là "tuyệt vời" .

Quản trị AI và Kế hoạch 'đối tác tin cậy'

Vào ngày làm việc cuối cùng, các nhà lãnh đạo G7 đã gặp gỡ các CEO công nghệ hàng đầu — bao gồm Sam Altman của OpenAI, Demis Hassabis của Google DeepMind và Dario Amodei của Anthropic — để thảo luận về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) . Ba nguồn tin ngoại giao cho biết các nhà lãnh đạo đã thảo luận về một kế hoạch cấp quyền truy cập vào các mô hình AI tiên tiến từ các công ty Mỹ như Anthropic cho một nhóm "đối tác tin cậy" được chọn, từ đó tạo ra một con đường tiềm năng 'lách' qua các hạn chế hiện tại đối với việc sử dụng bên ngoài nước Mỹ . Các cuộc thảo luận về AI gắn liền với các cuộc trò chuyện rộng hơn tại hội nghị về việc giảm sự kiểm soát của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, vốn là yếu tố thiết yếu cho phần cứng AI .

Những diễn biến đáng chú ý khác

• Thỏa thuận hạt nhân Iran: Một khung thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Iran đã được ký kết kỹ thuật số tại hội nghị, mở ra giai đoạn đàm phán trong 60 ngày và một lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột đã kéo dài bốn tháng .
• Khoáng sản Ukraine: Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskyy đã có cuộc gặp riêng kéo dài chưa đầy một giờ, với nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng của Ukraine là chủ đề trung tâm .
• Song phương Ấn Độ - Pháp: Ấn Độ và Pháp đã ký 13 thỏa thuận trên các lĩnh vực công nghệ, thương mại, vũ trụ và đổi mới sáng tạo, đồng thời tuyên bố năm 2026 là Năm Đổi mới Ấn Độ - Pháp .
• Hỗ trợ Ukraine: Lãnh đạo G7 đã ra tuyên bố chung tái khẳng định cam kết bảo vệ Ukraine và cam kết tăng cường cung cấp các hệ thống phòng không và năng lực tấn công tầm xa .