G7 và nỗi lo 'Công tắc tử thần' AI: Chuyện gì đã xảy ra khi lãnh đạo thế giới ngồi lại với Altman, Amodei và Hassabis

Thủ tướng Canada Mark Carney đã cảnh báo ngay trước thềm hội nghị rằng các hạn chế này đã phơi bày mối nguy hiểm của việc phụ thuộc quá mức vào một số ít nhà cung cấp AI của Mỹ . Trong bữa trưa làm việc của hội nghị về đổi mới sáng tạo và AI, vấn đề này đã chi phối cuộc trò chuyện. Tổng thống Macron được cho là đã cảnh báo các nhà lãnh đạo và CEO có mặt — bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump — rằng nếu Mỹ "từ ngày này sang ngày khác có thể tắt công tắc," điều đó không chỉ gây hại cho khách hàng châu Âu mà còn làm tổn thương chính các công ty AI của Mỹ .

Đề xuất 'Đối tác Tin cậy': Một giải pháp ngoại giao

Để đối phó với cuộc khủng hoảng, các nhà lãnh đạo G7 đã bắt đầu thảo luận về một kế hoạch "đối tác tin cậy", cho phép các quốc gia đồng minh — bao gồm Pháp, Anh, Đức và Nhật Bản — tiếp tục truy cập các mô hình AI tiên tiến của Mỹ ngay cả khi có lệnh hạn chế xuất khẩu . Đề xuất này, được thảo luận bởi các nhà lãnh đạo G7 dựa trên báo cáo từ ba nguồn tin ngoại giao, là một nỗ lực nhằm dung hòa lý do an ninh quốc gia của Mỹ với nhu cầu kinh tế và chiến lược của các đồng minh .

Vào ngày cuối cùng của hội nghị, Tổng thống Macron đã công khai tuyên bố ông kỳ vọng "tiến triển trong những tuần tới về việc mở rộng quyền truy cập" vào các mô hình của Anthropic . Một tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo G7 cam kết phối hợp chặt chẽ hơn về các rủi ro và cơ hội của AI tiên tiến, giao cho các quan chức tài chính, cơ quan quản lý và chuyên gia an ninh mạng đánh giá cách các mô hình AI tiên tiến có thể tác động đến ổn định tài chính, năng suất và thị trường lao động .

Nỗ lực tự chủ công nghệ của châu Âu có thêm động lực cấp bách

Lệnh cấm xuất khẩu của Anthropic đã trao một lý lẽ mạnh mẽ cho các quan chức châu Âu, những người vốn đã thúc đẩy sự độc lập kỹ thuật số lớn hơn. Ủy ban châu Âu đã công bố Gói Tự chủ Công nghệ Châu Âu vào ngày 3 tháng 6 năm 2026, một loạt các biện pháp toàn diện được thiết kế để giảm sự "phụ thuộc gần như hoàn toàn" của khối vào các công ty Mỹ và châu Á về hạ tầng đám mây, chất bán dẫn và AI . Bốn trụ cột của gói này bao gồm:

• Đạo luật Phát triển Đám mây và AI (CADA), lần đầu tiên đưa ra các đánh giá rủi ro chủ quyền chính thức vào quy trình mua sắm công .
• Đạo luật Chips 2.0, nhằm làm sâu sắc thêm hệ sinh thái bán dẫn của châu Âu với khoản đầu tư bổ sung ước tính 120 tỷ euro .
• Chiến lược Nguồn mở của EU để củng cố quyền tự chủ của châu Âu trên toàn bộ ngăn xếp công nghệ .
• Lộ trình Chiến lược về Số hóa và AI trong Năng lượng .

Bức tranh tổng thể về đầu tư là rất đáng kể: thông cáo của Ủy ban châu Âu ước tính khoảng 200 tỷ euro đến năm 2036 để mở rộng năng lực trung tâm dữ liệu, 100 tỷ euro cho các sáng kiến dẫn đầu về đám mây và AI bao gồm các siêu nhà máy AI, và 2 tỷ euro trong bảy năm cho chiến lược nguồn mở . Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, phát biểu trước thềm hội nghị, nhấn mạnh rằng các siêu nhà máy AI sẽ cho phép các công ty khởi nghiệp châu Âu kiểm tra, đào tạo và cải thiện mô hình AI của họ ngay bên trong EU thay vì bị buộc phải chuyển đi nơi khác .

Thời điểm này khiến gói tự chủ trở thành ẩn ý không lời của hội nghị. Như một phân tích đã chỉ ra, chủ đề chính thức của các cuộc thảo luận về AI là "Đảm bảo triển khai trí tuệ nhân tạo an toàn, nhanh chóng và hiệu quả," nhưng cuộc tranh luận thực tế là liệu phần còn lại của thế giới có thể chấp nhận rằng các công ty AI của Mỹ hoạt động dưới những điều kiện được xác định duy nhất bởi nhánh hành pháp Mỹ hay không .

Lần đầu tiên trong lịch sử: Cách tiếp cận chung của G7 về an toàn trẻ em trực tuyến

Vượt ra ngoài các vấn đề địa chính trị, hội nghị đã đạt được một thắng lợi cụ thể về bảo vệ trẻ em. Các Bộ trưởng Kỹ thuật số G7, họp tại Paris vào ngày 29 tháng 5 năm 2026, đã thống nhất lần đầu tiên về một bộ nguyên tắc chung để bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi tác hại trực tuyến, bao gồm các cam kết về xác minh độ tuổi, bảo vệ trẻ vị thành niên ngay từ giai đoạn thiết kế dịch vụ số, và giải quyết nội dung bất hợp pháp .

Tại hội nghị thượng đỉnh Évian, một bữa trưa làm việc chuyên đề về an toàn trẻ em đã được chủ trì bởi CEO Arthur Mensch của Mistral AI. Các CEO AI hàng đầu của Mỹ và các phòng thí nghiệm AI nhỏ hơn từ mỗi quốc gia G7 cũng có mặt . Các nhà lãnh đạo G7 đã đưa ra lời kêu gọi chung yêu cầu các công ty công nghệ phát triển các công cụ đảm bảo an toàn cho trẻ vị thành niên trực tuyến . Phiên họp này đánh dấu lần đầu tiên những người đứng đầu OpenAI, Anthropic và Google DeepMind ngồi vào bàn hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo để giải quyết một tác hại xã hội cụ thể liên quan đến công nghệ của họ .

Hội nghị Évian báo hiệu điều gì cho tương lai

Hội nghị thượng đỉnh Évian-les-Bains sẽ được ghi nhớ là thời điểm quản trị AI chuyển mình một cách dứt khoát từ các nhóm làm việc về quy định sang sân khấu chính của các cuộc họp thượng đỉnh địa chính trị. Sự hiện diện đồng thời của Altman, Amodei và Hassabis bên cạnh các nguyên thủ quốc gia không chỉ mang tính biểu tượng — nó phản ánh một sự thay đổi cơ cấu về việc ai là người quản lý trí tuệ nhân tạo . Hội nghị đã mở rộng Tiến trình AI Hiroshima được khởi động vào năm 2023, nhưng bầu không khí khủng hoảng do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Anthropic tạo ra đảm bảo rằng các cuộc thảo luận về AI trong tương lai của G7 sẽ không thể tách rời khỏi các câu hỏi về chủ quyền, lòng tin và sự tập trung quyền lực vào một số ít phòng thí nghiệm của Mỹ .

Đối với châu Âu, hội nghị đã xác nhận một hướng chính sách đã được khởi động. Như một phân tích đã lưu ý, tình tiết "công tắc tử thần" đã "một lần nữa tiếp thêm động lực" cho chương trình nghị sự tự chủ công nghệ . Đối với Mỹ và ngành công nghiệp AI của họ, thông điệp từ các đồng minh rất rõ ràng: họ muốn AI của Mỹ, nhưng họ không thể chấp nhận một tương lai nơi quyền truy cập phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của Washington .