Vì Sao Thỏa Thuận Ngừng Bắn Giữa Mỹ Và Iran Lại Là 'Thảm Họa' Đối Với Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu?

Vào ngày 14 tháng 6 năm 2026, chỉ trong một đêm, cục diện Trung Đông đã thay đổi chóng mặt. Mỹ và Iran tuyên bố đạt được một Biên bản Ghi nhớ (MoU) sơ bộ, chính thức chấm dứt hơn ba tháng giao tranh bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 . Được Pakistan làm trung gian hòa giải và dự kiến ký kết chính thức tại Geneva vào ngày 19 tháng 6, thỏa thuận này đã ngay lập tức vẽ lại bản đồ địa chính trị . Nhưng điểm mấu chốt gây chấn động không chỉ nằm ở việc chiến sự chấm dứt, mà ở cách nó phơi bày một sự thật phũ phàng: Israel, quốc gia cùng Mỹ phát động cuộc chiến, hoàn toàn bị gạt ra ngoài lề và đang cay đắng nhìn các mục tiêu cốt lõi của mình tan thành mây khói.

Nội Dung Cốt Lõi Bên Trong Thỏa Thuận

Theo các nguồn tin, bản MoU dài hai trang với 14 điều khoản riêng biệt tập trung vào bốn biện pháp tức thời mang tính bước ngoặt :

• Gia hạn lệnh ngừng bắn: Kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh từ tháng Tư thêm 60 ngày, tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hướng tới một nền hòa bình lâu dài .
• Khai thông Eo biển Hormuz: Iran cam kết khôi phục tuyến hàng hải thương mại qua tuyến đường thủy chiến lược này. Từ khi xung đột nổ ra, eo biển này bị phong tỏa trên thực tế, bóp nghẹt khoảng một phần năm hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt hóa lỏng của thế giới .
• Chấm dứt phong tỏa hải quân: Mỹ lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận việc chấm dứt mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon .
• Khởi động đàm phán hạt nhân mới: Mở ra một tiến trình đàm phán mới về chương trình hạt nhân của Tehran, dù các điều khoản chi tiết vẫn chưa được công bố .

Ngoài ra, các điều khoản bổ sung còn bao gồm việc rút lực lượng IDF khỏi miền nam Lebanon và giải phóng khoảng 24 tỷ đô la từ các quỹ bị phong tỏa .

'Cú Tát' Từ Trump: Phớt Lờ Yêu Cầu Từ Đồng Minh Thân Cận

Điều khiến dư luận Israel phẫn nộ hơn cả là cách họ bị đối xử. Israel đã chính thức yêu cầu được tiếp cận bản dự thảo MoU, và thẳng thừng bị từ chối . Kênh truyền thông N12 của Israel là đơn vị đầu tiên đưa tin về sự việc này, và sau đó nhiều hãng tin lớn đồng loạt xác nhận chính quyền Trump đã chặn Israel, không cho xem xét văn bản trước lễ ký kết .

Một nguồn tin giấu tên nói với CNN rằng Nhà Trắng lo ngại Thủ tướng Benjamin Netanyahu có thể làm rò rỉ văn bản trước thời hạn . Dù các quan chức Mỹ có tóm tắt một số yếu tố cho phía Israel, chính ông Netanyahu sau đó cũng phải thừa nhận ông không hề biết đầy đủ chi tiết cho tới tận khi thỏa thuận đã được ký kết dưới dạng kỹ thuật số .

Cơn Sóng Dữ Chính Trị Tại Israel: 'Màn Thảm Họa Iran'

Phản ứng trong nội bộ Israel là một làn sóng phẫn nộ dữ dội và đồng thuận chưa từng có, quét qua mọi phe phái chính trị. Hàng loạt nhà phân tích và các nhân vật đối lập gọi đây là một "thảm họa" và đổ dồn mọi mũi dùi công kích vào ông Netanyahu :

• Trang nhất nhật báo Haaretz chạy dòng tít đầy mỉa mai: "Thảm họa Iran: Thất Bại Lớn Nhất Của Israel Kể Từ Ngày 7 Tháng 10" .
• Các nhà phân tích gọi ông Netanyahu là "kẻ thất bại", "kẻ dối trá", và bị Trump "làm bẽ mặt" .
• Nhiều cây bút bình luận coi việc Thủ tướng bị gạt khỏi bàn đàm phán là một "thất bại chiến lược khổng lồ", đánh sập hình tượng "Ngài An Ninh" mà ông đã dày công vun đắp bao năm qua .

Tâm điểm của sự chỉ trích nằm ở những điều thỏa thuận không đạt được: nó không lật đổ được Nhà nước Cộng hòa Hồi giáo, không làm suy yếu chương trình tên lửa đạn đạo hay nguồn tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah, và tệ hơn, còn giúp Iran có tiền để củng cố các lực lượng này thông qua việc dỡ bỏ trừng phạt . Cuộc chiến đã thất bại trong việc mang lại bất kỳ thành quả nào mà ông Netanyahu đã hứa hẹn.

Lời Biện Hộ Đầy Bướng Bỉnh Của Ông Netanyahu

Sau hơn 24 giờ im lặng, vào tối ngày 14 tháng 6, ông Netanyahu xuất hiện trước công chúng với một tuyên bố đầy thách thức. Đứng trước áp lực khổng lồ, ông khẳng định: "Chúng ta đã cứu Nhà nước Israel và các công dân của mình khỏi sự hủy diệt hạt nhân" . Ông lập luận rằng chiến dịch quân sự đã ngăn chặn được âm mưu hủy diệt Israel, nhưng buộc phải thừa nhận kết quả "không như những gì Israel mong đợi" . Ngay lập tức, các đối thủ chính trị cáo buộc đây là "thất bại lịch sử" .

Vì Sao Cuộc Chiến Đã Không Đạt Được Mục Tiêu

Nhiều chuyên trang phân tích quốc tế đã có những đánh giá thẳng thắn và cay đắng . Chiến tranh bắt đầu với hai mục tiêu đã nêu của Israel, và lệnh ngừng bắn này không đáp ứng được cả hai:

• Chế độ Cộng hòa Hồi giáo vẫn tồn tại: Thỏa thuận không hề đụng chạm đến cấu trúc quyền lực tại Tehran .
• Mối đe dọa hạt nhân vẫn còn đó: Cơ sở hạ tầng làm giàu uranium và năng lực tên lửa đạn đạo của Iran nằm ngoài phạm vi MoU, và bị đẩy sang các cuộc đàm phán tương lai .

Đối với ông Netanyahu, cái giá chính trị trong nước là đặc biệt nghiêm trọng. Ông đã đặt cược cuộc bầu cử sắp tới vào mùa thu vào mối quan hệ với Trump, thế nhưng giờ đây ông đang phải đối mặt với một thỏa thuận bị phần lớn người Israel coi là một thất bại chiến lược . Những đồng minh cũ lẫn các đối thủ trung dung đều đang dùng thỏa thuận này để vẽ nên chân dung một nhà lãnh đạo bị gạt ra ngoài lề, thiếu thông tin và đã hết thời về mặt chính trị.