Nghệ sĩ trào phúng Nga Semyon Skrepetsky: Từ tranh biếm họa chống Kremlin đến cái chết kiểu hành quyết ở Ba Lan

Vào ngày 15 tháng 6 năm 2026, nghệ sĩ trào phúng người Nga Semyon Skrepetsky (tên thật là Robert Kuzovkov, 44 tuổi) đã bị bắn chết theo kiểu hành quyết tại một bãi đỗ xe dân cư ở Biała Podlaska, miền đông Ba Lan. Thị trấn này chỉ cách biên giới Belarus khoảng 40 km. Các công tố viên Ba Lan đã nhanh chóng bắt giữ hai nghi phạm người Belarus, và vụ giết người này được xem rộng rãi là một vụ ám sát chính trị, phù hợp với mô hình ngày càng gia tăng các vụ tấn công do Điện Kremlin và Chechnya hậu thuẫn nhằm vào những người chỉ trích ở nước ngoài.

Chi tiết vụ ám sát

• Thời gian và địa điểm: Vụ tấn công xảy ra vào khoảng 10 giờ sáng thứ Hai, ngày 15 tháng 6 năm 2026, tại bãi đỗ xe của một tòa nhà dân cư ở Biała Podlaska, cách Lãnh sự quán Belarus khoảng 600 mét .
• Cách thức gây án: Skrepetsky bị bắn nhiều phát ở cự ly gần — trúng 5 viên đạn, trong đó có một viên vào đầu. Nhiều nguồn tin mô tả vụ giết người mang tính chất "hành quyết" . Một số báo cáo cho biết có ba phát súng vang lên, số khác nói là bốn hoặc năm phát .
• Tình trạng nạn nhân: Kuzovkov là công dân Nga, mang quy chế tị nạn tại Ba Lan và sống cùng gia đình ở Biała Podlaska .

Diễn biến điều tra và bắt giữ

• Hai nghi phạm người Belarus bị tạm giữ: Cảnh sát Ba Lan đã bắt giữ hai công dân Belarus, 37 và 33 tuổi, gần Lãnh sự quán Belarus ngay sau khi vụ giết người xảy ra . Một tài xế taxi chở các nghi phạm cũng bị tạm giữ .
• Khả năng có nhiều đối tượng tham gia: Kênh truyền hình Ba Lan wPolsce24 đưa tin, cơ quan thực thi pháp luật đang điều tra khả năng có hơn hai người liên quan đến vụ án .
• Cuộc điều tra đang diễn ra: Văn phòng Công tố quận Lublin đang chủ trì cuộc điều tra vụ giết người. Tính đến ngày 16-17 tháng 6 năm 2026, chưa có động cơ chính thức nào được công bố và các nghi phạm vẫn chưa chính thức bị buộc tội .

Lịch sử nghệ thuật khiêu khích và những lời đe dọa

• Tác phẩm nghệ thuật: Skrepetsky nổi tiếng với những bức tranh biếm họa châm biếm cay độc nhắm vào Tổng thống Nga Vladimir Putin, lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, và thậm chí cả một số nhân vật trong phe đối lập Nga . Ông cũng thực hiện một video cho cuộc biểu tình chống Putin ở Berlin chỉ ba ngày trước khi qua đời .
• Những lời đe dọa gần đây: Trong những tháng cuối đời, Skrepetsky cho biết liên tục nhận được các lời đe dọa — đặc biệt là sau khi ông bắt đầu tích cực chế giễu Kadyrov. Ông đã đăng ảnh chụp màn hình những tin nhắn hằn học từ những người ủng hộ Kadyrov lên kênh Telegram của mình .
• Ý thức về nguy hiểm: Vào chính ngày bị sát hại, Skrepetsky đã cảnh báo trên Telegram về những lời đe dọa mà ông đang phải đối mặt. Vài giờ sau, ông bị bắn chết .
• Bán tranh ủng hộ Ukraine: Ông từng bán một trong những bức tranh của mình với giá 20.000 đô la Mỹ và quyên góp toàn bộ số tiền cho Lực lượng Vũ trang Ukraine .

Bức tranh rộng lớn hơn về các vụ ám sát có chủ đích

Vụ sát hại Skrepetsky là vụ mới nhất trong một khuôn mẫu đã được ghi nhận rõ ràng về các vụ ám sát và mưu toan ám sát có liên quan đến Điện Kremlin và Chechnya nhằm vào những người chỉ trích ở nước ngoài:

• Nga đã leo thang đáng kể chiến dịch ám sát có chủ đích trên khắp châu Âu kể từ sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, chuyển trọng tâm sang những người bất đồng chính kiến Nga và những người ủng hộ Ukraine ở nước ngoài, theo các quan chức tình báo phương Tây .
• Chính phủ Nga tiến hành "các hoạt động trấn áp xuyên quốc gia hết sức quyết liệt ở nước ngoài, phụ thuộc nhiều vào ám sát như một công cụ", chiếm 7 trong số 26 vụ ám sát hoặc mưu toan ám sát trong một giai đoạn được ghi nhận .
• Các tiền lệ đã biết bao gồm: vụ sát hại blogger người Chechnya Mamikhan Umarov ở Vienna năm 2020 (người chỉ trích Kadyrov) ; vụ tấn công bằng búa vào một nhân vật đối lập ở Lithuania năm 2024; vụ sát hại một quân nhân đào ngũ ở Tây Ban Nha bằng súng và bị xe cán qua; và các vụ nghi ngờ đầu độc nhà báo ở Đức .
• Các đội sát thủ có liên hệ với Chechnya đã được ghi nhận hoạt động ở châu Âu. Kadyrov trong quá khứ thường đổ lỗi cho tình báo nước ngoài về các vụ giết người chỉ trích mình, mặc dù các nhà điều tra độc lập đã liên kết những vụ giết người đó với các tác nhân nhà nước Chechnya hoặc Nga .

Dù chưa có bên nào chính thức nhận trách nhiệm về vụ sát hại Skrepetsky, nhưng phương thức gây án (hành quyết ở cự ly gần), mục tiêu (một người chỉ trích mạnh mẽ Putin và Kadyrov), những lời đe dọa được ghi nhận trước đó từ những người ủng hộ Kadyrov, vị trí gần Lãnh sự quán Belarus, và việc bắt giữ các công dân Belarus — tất cả đều hướng tới một chiến dịch ám sát có liên quan đến nhà nước, nhất quán với chiến dịch trấn áp xuyên quốc gia rộng lớn hơn của Matxcơva.