Eduardo Bolsonaro bị kết án: 'Nước cờ' vận động hành lang tại Mỹ dẫn đến án tù 4 năm cho con trai cựu Tổng thống Brazil

Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt, làm sâu sắc thêm hậu quả pháp lý từ âm mưu đảo chính năm 2022 ở Brazil, Tòa án Tối cao Liên bang (STF) nước này đã kết án Eduardo Bolsonaro, con trai của cựu tổng thống Jair Bolsonaro, về tội cưỡng ép trong quá trình tố tụng. Theo đó, ông ta đã dàn dựng một chiến dịch vận động hành lang ở nước ngoài để bảo vệ cha mình. Phán quyết ngày 16 tháng 6 năm 2026, được Hội đồng Thẩm phán thứ nhất gồm năm vị nhất trí thông qua dưới sự chủ trì của Chánh án Alexandre de Moraes, đã tuyên phạt cựu nghị sĩ này 4 năm 2 tháng tù và tước quyền chính trị của ông ta . Vụ kiện này đánh dấu một sự kiện hiếm hoi khi tòa án tối cao của một quốc gia trừng phạt một quan chức vì tìm cách lôi kéo một cường quốc nước ngoài can thiệp vào công việc pháp lý nội bộ của mình.

Bối cảnh: Bản án đảo chính của Jair Bolsonaro

Vụ kiện chống lại Eduardo Bolsonaro có mối liên hệ không thể tách rời với việc truy tố cha ông ta. Vào tháng 9 năm 2025, STF đã kết án Jair Bolsonaro về tội dàn dựng một cuộc đảo chính nhằm lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2022, cuộc bầu cử mà ông đã thua Luiz Inácio Lula da Silva. Tòa án xác định rằng cựu tổng thống đã lãnh đạo một âm mưu tội phạm bao gồm kế hoạch ban bố tình trạng vòng vây, hủy bỏ kết quả bỏ phiếu và thậm chí ám sát Tổng thống Lula và Phó Tổng thống Geraldo Alckmin . Hội đồng năm thẩm phán đã bỏ phiếu với tỷ lệ 4-1 để kết án ông ta về 5 tội danh, trong đó có âm mưu bãi bỏ nhà nước pháp quyền dân chủ một cách bạo lực, và tuyên phạt ông ta 27 năm 3 tháng tù . Sau khi các kháng cáo ban đầu của ông bị bác bỏ, một thẩm phán Tòa án Tối cao đã ra lệnh cho ông bắt đầu thụ án tại một cơ sở của cảnh sát liên bang ở Brasília vào tháng 11 năm 2025 .

Chiến dịch Vận động Hành lang Hải ngoại của Eduardo

Trong những tháng trước phiên tòa của cha mình, Eduardo Bolsonaro, khi đó là một nghị sĩ liên bang, đã xin nghỉ phép khỏi Quốc hội Brazil và chuyển đến Hoa Kỳ. Sứ mệnh tự đặt ra của ông là thuyết phục Tổng thống đắc cử lúc bấy giờ là Donald Trump và chính quyền sắp nhậm chức của ông ấy can thiệp . Theo các công tố viên Brazil, hoạt động vận động hành lang của Eduardo đã leo thang từ thuyết phục chính trị thành hành vi cưỡng ép phạm tội hình sự.

Cáo trạng chính thức, được STF phê chuẩn vào tháng 11 năm 2025, buộc tội ông ta sử dụng các mối đe dọa để cản trở công lý bằng cách thúc đẩy các lệnh trừng phạt và thuế quan của Mỹ chống lại các thẩm phán Tòa án Tối cao Brazil, bao gồm cả Chánh án Alexandre de Moraes, người đang phụ trách các vụ án đảo chính . Tổng Công tố Paulo Gonet tuyên bố rằng Eduardo "đã liên tục ưu tiên lợi ích cá nhân và gia đình hơn lợi ích quốc gia" khi tìm cách đẩy Brazil vào nguy cơ bị nước ngoài trừng phạt vì lợi ích riêng .

Phán quyết Nhất trí và Hình phạt

Vào ngày 16 tháng 6 năm 2026, Hội đồng Thẩm phán thứ nhất của STF đã tuyên bố Eduardo phạm tội vắng mặt với cáo buộc cưỡng ép trong quá trình tố tụng. Tòa án đã tuyên phạt mức án 4 năm 2 tháng tù, phù hợp với khung hình phạt từ một đến bốn năm cho tội danh này . Phán quyết cũng bao gồm một khoản tiền phạt đáng kể: 50 ngày phạt, mỗi ngày phạt tương đương hai mức lương tối thiểu, tổng cộng hơn 30.000 USD .

Ngoài thời hạn tù, tòa án còn cấm Eduardo đảm nhiệm bất kỳ chức vụ công nào trong suốt thời gian thụ án cộng thêm 8 năm, chấm dứt sự nghiệp chính trị của ông ta một cách hiệu quả trong tương lai gần . Theo báo cáo, Chánh án Alexandre de Moraes, nhân vật trung tâm trong các vụ án chống lại cả hai cha con nhà Bolsonaro, đã tuyên bố trong quá trình tố tụng rằng vai trò của Eduardo với tư cách là một nhà lập pháp liên bang không tương thích với việc vận động hành lang một chính phủ nước ngoài để gây áp lực lên chính hệ thống tư pháp của đất nước mình .

Đội ngũ bào chữa của Eduardo lập luận rằng hành động của ông là tự do ngôn luận và vận động hành lang chính trị hợp pháp, không phải là đe dọa hình sự, và khẳng định không có đủ bằng chứng để kết tội . Tòa án đã nhất trí bác bỏ lập luận này. Con trai út nhà Bolsonaro vẫn ở lại Hoa Kỳ, nơi ông ta bị coi là kẻ đào tẩu. Để thi hành bản án, chính quyền Brazil sẽ cần gửi một yêu cầu dẫn độ chính thức tới chính phủ Mỹ, một tiến trình đầy phức tạp về chính trị và ngoại giao .

Mặt trận mới trong một câu chuyện gây chia rẽ

Bản án dành cho Eduardo Bolsonaro mở ra một chương mới trong nỗ lực không ngừng của Brazil nhằm xử lý hậu quả của âm mưu đảo chính năm 2022. Nó gửi một tín hiệu rõ ràng rằng Tòa án Tối cao sẽ truy cứu không chỉ những kẻ chủ mưu trực tiếp, chẳng hạn như cựu tổng thống, mà còn cả những kẻ tìm cách phá hoại tiến trình tố tụng của tòa từ nước ngoài. Đối với những người ủng hộ Bolsonaro, vụ án này tiếp thêm nhiên liệu cho luận điệu về sự đàn áp tư pháp, trong khi đối với hệ thống tư pháp Brazil, nó đại diện cho một sự bảo vệ cần thiết đối với chủ quyền quốc gia và nhà nước pháp quyền.