Lạm Phát Âm Thầm ‘Ngấm’ Vào Nền Kinh Tế: ECB Vẫn Chưa Thể Hạ Vũ Khí

Cùng với đó, ECB đã công bố các dự báo cập nhật của hệ thống Eurosystem, cho thấy triển vọng lạm phát đã bị điều chỉnh tăng một cách đáng kể. Cụ thể, lạm phát toàn phần (headline inflation) hiện được dự kiến ở mức trung bình 3,0% trong năm 2026, tăng mạnh so với mức dự báo trước đó là 2,6%, và đạt 2,3% vào năm 2027, tăng từ mức 2,0%. Lạm phát lõi (core inflation), vốn loại trừ các mặt hàng năng lượng và thực phẩm dễ biến động, cũng được điều chỉnh tăng đáng kể lên mức 2,5% cho cả hai năm 2026 và 2027, thay vì các ước tính trước đây lần lượt là 2,3% và 2,2% .

Đây chính là cốt lõi trong lập luận về 'đường ống lạm phát' của ông Lane. Cú sốc tức thời từ việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã gây ra sự sụt giảm nhanh chóng và quy mô lớn về nguồn cung dầu toàn cầu, nhưng toàn bộ tác động lạm phát cần có thời gian để hiện thực hóa. Chi phí năng lượng cao hơn sẽ ngấm dần vào giá thực phẩm, chi phí vận tải, hàng hóa sản xuất và cuối cùng là vào giá dịch vụ — những thứ ảnh hưởng trực tiếp tới túi tiền của mọi hộ gia đình. Như chính ông Lane đã phát biểu trong một hội thảo trước đó tại Tokyo: "Ngay cả khi cú sốc năng lượng ban đầu bắt đầu giảm bớt, các tác động thứ cấp sẽ còn kéo dài một thời gian nữa" .

Bằng Chứng Từ Các Dự Báo Chuyên Nghiệp

Khảo sát của ECB đối với các nhà dự báo chuyên nghiệp (Survey of Professional Forecasters) trong quý II năm 2026 đã củng cố cho quan điểm này. Kỳ vọng lạm phát HICP toàn phần đã được "điều chỉnh tăng rõ rệt" cho năm 2026 và ở mức độ thấp hơn cho năm 2027, trong khi kỳ vọng dài hạn vẫn được neo giữ . Điều này cho thấy các chuyên gia nhận định cú sốc năng lượng đủ dai dẳng để đẩy lạm phát ngắn hạn lên cao, nhưng chưa đến mức ăn sâu và làm bật neo kỳ vọng lạm phát dài hạn. Kỳ vọng lạm phát lõi trong ngắn hạn cũng được điều chỉnh tăng, củng cố thêm ý tưởng rằng quá trình 'ngấm' lạm phát vào nền kinh tế trên diện rộng đang diễn ra .

Điều Gì Sẽ Xảy Ra Tiếp Theo Với Chính Sách Của ECB?

Cả ông Lane và Chủ tịch ECB, bà Christine Lagarde, đều nhấn mạnh rằng Hội đồng Thống đốc sẽ không đi theo một lộ trình định sẵn mà sẽ quyết định trong từng cuộc họp dựa trên dữ liệu thực tế . Tuy nhiên, tuyên bố trong quyết định tháng 6 đã lưu ý rằng lạm phát lõi dự kiến sẽ duy trì trên mức 2% trong toàn bộ giai đoạn dự báo 2026–2028 — một kết quả mà ECB cho là không phù hợp nếu chỉ dừng lại ở một lần tăng lãi suất duy nhất .

Các cuộc thăm dò kinh tế cho thấy sự đồng thuận cao về việc tiếp tục thắt chặt. Một cuộc khảo sát của Reuters với 80 nhà kinh tế chỉ ra rằng hơn 90% dự đoán sẽ có đợt tăng lãi suất vào tháng 6, và một động thái tiếp theo vào tháng 9 được coi là kịch bản cơ sở . Các nhà phân tích tại Barclays và J.P. Morgan trước đó đã dự báo có thể có tới ba lần tăng lãi suất, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm trong năm 2026 . Các chuyên gia tại Desjardins, khi lưu ý đến việc điều chỉnh tăng đáng kể dự báo lạm phát lõi, cũng kỳ vọng ít nhất một đợt tăng nữa trong năm nay .

Các Ngân Hàng Trung Ương Khác Đối Phó Thế Nào?

Trong khi ECB đang dẫn đầu cuộc chiến, các ngân hàng trung ương khác cũng đang chèo lái con tàu của mình qua cùng một cơn bão lạm phát do năng lượng gây ra. Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) của Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) sẽ nhóm họp vào ngày 18 tháng 6 và gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,75%, mức đã duy trì từ tháng 12 năm 2025 . Tại cuộc họp tháng 4, MPC đã bỏ phiếu với tỷ lệ 8-1 để giữ nguyên lãi suất, với một thành viên đã sẵn sàng ủng hộ việc tăng lên 4% . Mặc dù lạm phát CPI của Anh đã giảm xuống 2,8% trong tháng 4, BoE dự kiến con số này sẽ tăng lên trên 3,5% vào cuối năm, chủ yếu do giá năng lượng tăng . Giới đầu tư hiện đang định giá khoảng 50 điểm cơ bản cho các đợt thắt chặt thêm trong 12 tháng tới, thay vì các đợt cắt giảm lãi suất như kỳ vọng ban đầu trước khi xung đột Trung Đông nổ ra .

Đối với Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB), bằng chứng cụ thể về quyết định tháng 6 năm 2026 không có sẵn trong bộ dữ liệu hiện tại. Dựa trên xu hướng chung, SNB có thể phải đối mặt với áp lực tăng từ lạm phát nhập khẩu do năng lượng, nhưng cần thêm dữ liệu gần đây để đưa ra một đánh giá chắc chắn.

Khoảng Cách Giữa Hòa Bình Địa Chính Trị và Ổn Định Kinh Tế

Điểm mấu chốt rút ra từ lời cảnh báo của ông Lane tại Reuters là khoảng cách giữa một giải pháp địa chính trị và sự bình thường hóa về kinh tế là rất lớn. Các nhà phân tích cảnh báo rằng có thể phải mất nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng để hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz hoàn toàn trở lại bình thường, và lượng dầu đã được vận chuyển trước chiến tranh sẽ còn mất nhiều thời gian hơn nữa để đến được các thị trường tiêu thụ . Sự chậm trễ này đồng nghĩa với việc dữ liệu lạm phát trong những tháng tới sẽ tiếp tục phản ánh cú sốc năng lượng đã xảy ra, ngay cả khi giá dầu thô toàn cầu có hạ nhiệt hơn nữa.

Đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp trên khắp châu Âu, điều này có nghĩa là một giai đoạn dài hơn với mức giá cả leo thang. Còn đối với ECB, điều đó có nghĩa là cuộc chiến chống lạm phát còn lâu mới kết thúc — và các đợt tăng lãi suất tiếp theo vẫn đang nằm chắc trên bàn nghị sự.