Bên Trong Hồ Sơ S-1 Mật Của OpenAI: Những Con Số Đằng Sau Cuộc IPO AI Nghìn Tỷ Đô

OpenAI đã chính thức bước vào cuộc đua lên sàn chứng khoán vào ngày 8 tháng 6 năm 2026, khi công ty xác nhận đã nộp bản thảo hồ sơ đăng ký S-1 mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Thực tế, hồ sơ này đã được nộp từ vài tuần trước đó, vào ngày 22 tháng 5, nhưng công ty đã chủ động ngăn chặn một vụ rò rỉ được dự đoán trước bằng một bài đăng blog thẳng thắn: "Chúng tôi mới đây đã nộp một hồ sơ S-1 mật. Chúng tôi dự đoán nó sẽ bị rò rỉ nên chúng tôi chỉ thông báo như vậy" .

Hồ sơ mật này, được dẫn dắt bởi các ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, Morgan Stanley và JPMorgan, đặt nền móng cho những gì có thể là đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử, với mức định giá mục tiêu từ 850 tỷ đến 1.000 tỷ USD . Mặc dù bản thân hồ sơ S-1 vẫn được niêm phong cho đến khoảng 15 ngày trước khi diễn ra roadshow giới thiệu với nhà đầu tư, các báo cáo rộng rãi từ các đợt gọi vốn và ước tính của giới phân tích đã vẽ nên một bức tranh chi tiết về một công ty có tốc độ tăng trưởng doanh thu bùng nổ, chi phí tính toán khổng lồ và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt .

Hồ Sơ và Các Ngân Hàng Bảo Lãnh Phát Hành

Quá trình bắt đầu trong bí mật. Vào ngày 20 tháng 5, các hãng truyền thông lớn đưa tin OpenAI có kế hoạch nộp hồ sơ S-1 mật lên SEC sớm nhất là vào ngày 22 tháng 5, và công ty đã đáp ứng đúng mốc thời gian đó . Các ngân hàng bảo lãnh phát hành chính cho thương vụ này là Goldman Sachs và Morgan Stanley, với JPMorgan cũng tham gia trong một vai trò đồng đẳng . Khoảng thời gian mục tiêu để lên sàn là từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2026, trong đó tháng 9 được xem là thời điểm sớm nhất có thể và quý 4 được coi là có nhiều khả năng hơn .

Định Giá: Từ Gã Khổng Lồ Tư Nhân đến Kỷ Lục Gia Đại Chúng

Vòng gọi vốn tư nhân cuối cùng của OpenAI vào tháng 3 năm 2026 đã huy động được khoảng 122 tỷ USD ở mức định giá hậu đầu tư (post-money valuation) là 852 tỷ USD, biến nó thành đợt gọi vốn tư nhân lớn nhất từ trước đến nay . Đối với IPO, các ngân hàng bảo lãnh hiện đang nhắm mục tiêu vốn hóa thị trường từ 850 tỷ đến 1.000 tỷ USD . Để dễ hình dung, một màn chào sàn ở mức đó sẽ làm lu mờ mức định giá 1.700 tỷ USD của Saudi Aramco tại IPO năm 2019, mặc dù số vốn thực tế Aramco huy động được chỉ là 25,6 tỷ USD .

Con đường dẫn đến mức định giá này được lát bởi một đợt tái cấu trúc doanh nghiệp quan trọng. Vào tháng 10 năm 2025, OpenAI đã hoàn tất việc chuyển đổi từ một thực thể lợi nhuận có giới hạn thành một công ty đại chúng vì lợi ích cộng đồng (Public Benefit Corporation - PBC) mang tên OpenAI Group PBC, được kiểm soát bởi một tổ chức phi lợi nhuận tên là OpenAI Foundation . Dưới cấu trúc này, tỷ lệ sở hữu được chia ra thành khoảng 26% cho OpenAI Foundation, 27% cho Microsoft (với giá trị cổ phần khoảng 135 tỷ USD), và 47% kết hợp cho nhân viên và các nhà đầu tư khác . Đáng chú ý, CEO Sam Altman nắm giữ 0% cổ phần trong cấu trúc mới này .

Tài Chính: Doanh Thu Tăng Vọt, Thua Lỗ Ngỡ Ngàng

Bức tranh tài chính là một sự tương phản đầy kịch tính. Một mặt, tăng trưởng doanh thu thật ngoạn mục. Sacra ước tính OpenAI đã đạt 25 tỷ USD doanh thu thường niên hóa (annualized revenue) tính đến tháng 2 năm 2026, một sự gia tăng mạnh mẽ từ 20 tỷ USD vào cuối năm 2025 và chỉ 6 tỷ USD vào cuối năm 2024 . Mặt khác, chi phí để vận hành các mô hình AI tiên tiến là vô cùng lớn.

Biên lợi nhuận gộp (gross margin) của OpenAI ước tính chỉ ở mức 33%, bị siết chặt bởi chi phí tính toán suy luận (inference compute costs) đã lên tới 8,4 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tăng lên 14,1 tỷ USD vào năm 2026 . Công ty dự kiến sẽ ghi nhận khoản lỗ ròng khoảng 14 tỷ USD cho năm tài chính 2026 . Nói một cách đơn giản đến phũ phàng, OpenAI được báo cáo là lỗ 1,22 USD cho mỗi đô la doanh thu kiếm được . Công ty đã ký kết tổng cộng khoảng 600 tỷ USD các cam kết về năng lực tính toán kéo dài đến năm 2030, một khoản nợ tiềm tàng đã được Giám đốc Tài chính (CFO) Sarah Friar gắn cờ là một rủi ro trọng yếu .

Một động thái tài chính quan trọng đã cải thiện triển vọng dài hạn. Vào tháng 4-5/2026, OpenAI đã đàm phán lại thỏa thuận chia sẻ doanh thu với Microsoft. Thỏa thuận ban đầu không giới hạn sẽ buộc OpenAI phải chia sẻ 20% doanh thu — có khả năng lên tới tổng cộng 135 tỷ USD cho đến năm 2030. Thỏa thuận sửa đổi đã giới hạn tổng số tiền thanh toán cho Microsoft ở mức 38 tỷ USD cho đến năm 2030, giúp OpenAI tiết kiệm ước tính 97 tỷ USD nếu đạt được các mục tiêu tăng trưởng . Thỏa thuận này cũng giải phóng OpenAI để theo đuổi các quan hệ đối tác đám mây không độc quyền với Amazon và Google .

Áp Lực Cạnh Tranh và Bối Cảnh Pháp Lý

IPO diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh đang có nhiều biến động. Thị phần ứng dụng ChatGPT đã giảm từ khoảng 69% xuống còn 45% khi các đối thủ như Google Gemini và Grok của xAI đang giành được sức hút, mặc dù dịch vụ này vẫn tự hào với khoảng 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần .

Một rủi ro pháp lý lớn đã được gỡ bỏ chỉ hai ngày trước khi nộp hồ sơ S-1 khi một thẩm phán liên bang bác bỏ vụ kiện của Elon Musk chống lại OpenAI với lý do hết thời hiệu khởi kiện (statute-of-limitations), một quyết định được đưa tin vào khoảng ngày 20 tháng 5 . Tuy nhiên, công ty vẫn phải đối mặt với một cuộc điều tra đa tiểu bang bởi một liên minh các bộ trưởng tư pháp tiểu bang đang điều tra về nguy cơ gây hại tiềm ẩn cho người dùng từ các sản phẩm của công ty, mặc dù chưa có cáo buộc chính thức nào được đệ trình .

Đường Ống IPO AI Trị Giá 3.600 Tỷ USD

Hồ sơ của OpenAI không diễn ra trong cô lập. Nó là tâm điểm của một làn sóng lịch sử các đợt niêm yết công khai của các công ty AI. Anthropic đã nộp hồ sơ S-1 mật của riêng mình vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, ở mức định giá được báo cáo là khoảng 965 tỷ USD . SpaceX đồng thời khởi động một đợt roadshow cho màn chào sàn trị giá khoảng 1.750 tỷ USD. Nói chung, ba hồ sơ này đại diện cho một đường ống IPO tiềm năng trị giá khoảng 3.600 tỷ USD, một sự tập trung giá trị sẽ tái định nghĩa mức độ tiếp xúc của thị trường đại chúng với lĩnh vực AI tiên phong .