Bên Trong Thương Vụ IPO 85,7 Tỷ USD Phá Vỡ Mọi Kỷ Lục của SpaceX

Giá cổ phiếu và Hiệu suất Tuần đầu Giao dịch

Mức giá chào bán cố định 135 USD/cổ phiếu đã định giá SpaceX ở mức khoảng 1,77 nghìn tỷ USD . Cổ phiếu mở cửa ở mức 150 USD trên sàn Nasdaq, tăng ngay 11% so với giá IPO .

Giao dịch trong ngày đầu tiên cực kỳ sôi động, với hơn 500 triệu cổ phiếu được sang tay . Có thời điểm, giá cổ phiếu tăng vọt lên tới 176,52 USD trước khi đóng cửa ở mức 160,95 USD, tăng 19%, đẩy vốn hóa thị trường của công ty lên khoảng 2,1 nghìn tỷ USD, ngay lập tức biến nó thành công ty có giá trị thứ sáu tại Hoa Kỳ . Đến thứ Hai tuần sau, ngày 15 tháng 6, đà tăng tiếp tục với việc cổ phiếu tăng thêm khoảng 31 USD, đóng cửa gần mức 192 USD .

Cấu Trúc Phí 'Một Không Hai'

SpaceX đã thương lượng được một trong những cấu trúc phí có lợi nhất trong lịch sử IPO, cho thấy đòn bẩy cực lớn của công ty đối với các ngân hàng đang tranh giành một suất tham gia vào thương vụ lịch sử này.

• Phí cơ bản: Công ty đã trả một mức phí giao dịch (gross spread) khoảng 0,75% hoặc ít hơn cho khoản huy động ban đầu 75 tỷ USD. Ở mức 0,7%, tổng phí vào khoảng 500 triệu USD, được phân phối cho 21 ngân hàng bảo lãnh . Theo chuyên gia IPO Jay Ritter từ Đại học Florida, tỷ lệ này ngang bằng với mức thấp kỷ lục từng được ghi nhận cho một thương vụ IPO thông thường, nơi các ngân hàng thường nhận mức phí từ 1% đến 3% cho các thương vụ lớn .
• 'Zero-Fee' Greenshoe - Miễn Phí cho Phần Mua Thêm: Trong một thỏa thuận thậm chí còn phi thường hơn, SpaceX đã đàm phán để không phải trả bất kỳ khoản phí nào (0 USD) cho phần giá trị khoảng 11,2 tỷ USD từ quyền chọn mua thêm cổ phiếu. Sự nhượng bộ hiếm có này đồng nghĩa với việc Goldman Sachs, Morgan Stanley và các ngân hàng khác đã mất đi khoảng 75 triệu USD doanh thu ước tính mà lẽ ra họ đã thu được .

Tỷ lệ Phân bổ cho Nhà Đầu tư Cá nhân Thấp hơn Mong đợi

Việc các nhà đầu tư cá nhân (nhà đầu tư nhỏ lẻ) tiếp cận được bao nhiêu cổ phiếu đã trở thành một chủ đề gây tranh cãi trong những tuần trước thềm IPO. Elon Musk từng công khai gợi ý trên mạng xã hội X rằng một phần đáng kể của đợt chào bán – có khả năng lên tới 30% – sẽ được dành cho các nhà đầu tư cá nhân, con số này cao gấp khoảng ba lần so với mức phân bổ điển hình từ 5–10% cho các đợt IPO lớn của các tổ chức .

Trên thực tế, tỷ lệ phân bổ cuối cùng cho nhà đầu tư cá nhân chỉ đạt ở mức trên 20% một chút, khoảng 22,5% giá trị đợt chào bán. Mặc dù vẫn cao hơn đáng kể so với tiêu chuẩn cho các đợt niêm yết lớn tại Mỹ, nó đã khiến một số nhà đầu tư cá nhân thất vọng vì không thể mua được cổ phiếu ở mức giá IPO .

Mục đích Sử dụng Vốn: Trung tâm Dữ liệu AI trên Quỹ đạo

SpaceX báo hiệu rằng một phần đáng kể số vốn huy động từ IPO sẽ được rót vào một mục tiêu đầy tham vọng: xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo. Công ty có kế hoạch tận dụng năng lực phóng tên lửa hạng nặng Starship và mạng lưới vệ tinh Starlink của mình để triển khai cơ sở hạ tầng tính toán AI trong không gian .

Phố Wall Chia Rẽ Quan điểm

Màn ra mắt ngay lập tức gây ra sự chia rẽ rõ rệt giữa các nhà phân tích cổ phiếu, với các mục tiêu giá trải dài từ mức cực kỳ bi quan 115 USD đến mức lạc quan 190 USD.

Phe Lạc quan: Mục tiêu 165 USD từ New Street Research

Pierre Ferragu của New Street Research đã bắt đầu đưa ra khuyến nghị vào ngày 10 tháng 6 với xếp hạng 'Tăng Tỷ Trọng' (Overweight) và mục tiêu giá 165 USD, ngụ ý mức tăng 22% so với giá IPO 135 USD. Luận điểm của ông định giá công ty sau khi mua lại Cursor vào khoảng 2,3 nghìn tỷ USD và dựa trên dự báo doanh thu 195 tỷ USD và EBIT (lợi nhuận trước lãi vay và thuế) 65 tỷ USD vào năm 2030. Ferragu lập luận rằng thị trường đang đánh giá thấp tiềm năng dài hạn của Starlink, bộ phận AI xAI của công ty, và lợi thế cơ sở hạ tầng vật lý độc đáo của họ .

Phe Bi quan: Khuyến nghị 'Bán' Hiếm có từ CFRA với Mục tiêu 115 USD

Ở phía bên kia chiến tuyến, nhà phân tích Keith Snyder của CFRA đã đưa ra khuyến nghị 'Bán' (Sell) hiếm gặp với mục tiêu giá 115 USD chỉ chưa đầy một giờ sau khi giao dịch bắt đầu vào ngày 12 tháng 6. Mục tiêu này ngụ ý mức giảm gần 29% so với giá đóng cửa ngày đầu tiên và cho thấy mức định giá đầy đủ chỉ là 1,5 nghìn tỷ USD, tương đương 20,2 lần dự phóng doanh số năm 2027 của CFRA. Snyder viện dẫn 'kỳ vọng định giá cao', yêu cầu chi tiêu vốn khổng lồ và các kế hoạch tăng trưởng đầy tham vọng nhưng tiềm ẩn rủi ro thực thi đáng kể .

Đáng chú ý, các công ty khác đưa ra quan điểm trung lập hơn giữa hai thái cực này. Oppenheimer bắt đầu với khuyến nghị 'Vượt Trội' (Outperform) và mục tiêu giá 190 USD, trong khi Wolfe Research cũng đưa ra một xếp hạng lạc quan, nhấn mạnh rằng cứ mỗi công ty đặt cược vào một sự sụp đổ, thì lại có một công ty khác coi đây là khởi đầu của một đợt tăng giá lịch sử .