Thị phần ChatGPT lần đầu rơi xuống dưới 50%: Cuộc đua IPO AI nóng lên

Kỷ nguyên ChatGPT thống trị gần như tuyệt đối trên thị trường trợ lý AI đã chính thức khép lại. Theo báo cáo State of AI 2026 của Sensor Tower, thị phần toàn cầu của chatbot này — được đo bằng chỉ số "True Audience" (người dùng duy nhất trên cả ứng dụng di động và web) — đã lần đầu tiên rơi xuống dưới ngưỡng 50% .

Sự sụt giảm bắt đầu từ tháng 3 năm 2026 và đến tháng 5, thị phần ChatGPT chỉ còn 46% . Đây không phải câu chuyện về sự teo tóp của ChatGPT, mà là câu chuyện về một thị trường đang bùng nổ xung quanh nó. Trong khi trợ lý AI hàng đầu này vẫn thu hút thêm hàng trăm triệu người dùng, thì một làn sóng đối thủ mạnh mẽ còn tăng trưởng nhanh hơn, chia nhỏ miếng bánh thị trường vốn từng có rất ít lựa chọn thay thế khả dĩ.

Vì sao thị phần của ChatGPT lại thu hẹp?

Ba yếu tố đan xen đang định hình lại cục diện cạnh tranh và bào mòn vị trí dẫn đầu của OpenAI.

Người dùng không còn “chung thủy” với một nền tảng duy nhất

Lần đầu tiên, một lượng đáng kể người dùng đang chủ động chuyển đổi qua lại giữa các trợ lý AI. Báo cáo nhấn mạnh rằng mọi người ngày càng phân bổ thời gian cho ChatGPT, Google Gemini, Claude của Anthropic và Grok của xAI . Sự phân mảnh này đồng nghĩa với việc dù tổng số người dùng của ChatGPT vẫn tiếp tục leo dốc, thị phần của nó trong tổng thể vẫn bị thu hẹp.

Đối thủ tăng trưởng với tốc độ bùng nổ

Tốc độ tăng trưởng của các đối thủ cạnh tranh với ChatGPT là điều đáng kinh ngạc. Google Gemini đã tăng gấp bốn lần thị phần trong vòng mười hai tháng . Claude của Anthropic chứng kiến thị phần True Audience tại Hoa Kỳ tăng hơn gấp ba, từ 5% vào tháng 12 năm 2025 lên 14% vào tháng 5 năm 2026 . Perplexity thậm chí đã vượt qua Microsoft Copilot để giành vị trí thứ ba về lưu lượng truy cập web toàn cầu .

Thị trường chung đang mở rộng nhanh chóng

Toàn bộ thị trường ứng dụng AI tạo sinh là một "cơn thủy triều dâng". Tổng thời gian sử dụng các ứng dụng AI này được dự báo sẽ tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước . ChatGPT vẫn đang thu hút thêm người dùng và tạo ra nhiều doanh thu hơn, nhưng tốc độ tăng trưởng của nó chậm hơn mức trung bình của thị trường, dẫn đến sự sụt giảm thị phần một cách tự nhiên. Sensor Tower ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu di động của ChatGPT trong quý 1 năm 2026 chỉ là +4% so với cùng kỳ, một con số khiêm tốn so với mức tăng trưởng bùng nổ của Claude (+235%), Gemini (+119%), và Grok (+103%) .

Bức tranh cạnh tranh giữa năm 2026

Tính đến tháng 5 năm 2026, cục diện cạnh tranh cho thấy ba ông lớn dẫn đầu vẫn chiếm khoảng 90% tổng mức độ tương tác, nhưng động lực trong nội bộ nhóm này đang thay đổi chóng mặt .

ChatGPT vẫn dẫn đầu với khoảng cách rất xa, ước tính 11 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng, nhưng Gemini đã vươn lên hơn 6,6 tỷ và Claude đạt 2,45 tỷ . Bức tranh thị phần vẽ nên một thực tế rõ ràng về sự cạnh tranh đang lấn sân :

• ChatGPT: 46,4% (giảm từ mức trên 50% vào tháng 1/2026)
• Google Gemini: 27,7%
• Claude của Anthropic: 10,3%
• Các đối thủ khác (Grok, Perplexity, DeepSeek, Meta AI): Mỗi bên dưới 5%

Mặc dù DeepSeek thể hiện thị phần nhỏ hơn trong phép đo cụ thể này, các dữ liệu khác của Sensor Tower nhấn mạnh tầm quan trọng của nó, khi chỉ ra rằng công ty này chiếm một phần đáng kể thị trường và cùng với ChatGPT, Gemini chiếm lĩnh gần 90% tổng thời gian sử dụng ứng dụng trợ lý AI .

Đà tăng trưởng của ChatGPT vẫn là lịch sử

Dù mất thị phần, mọi chỉ số tuyệt đối của ChatGPT vẫn ở quy mô đáng kinh ngạc. Nó đã vượt qua nhiều cột mốc lịch sử, củng cố vị thế là ứng dụng tiêu dùng phát triển nhanh nhất lịch sử.

• 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng: Cán mốc vào tháng 5/2026, khoảng 3,5 năm sau khi ra mắt, trở thành ứng dụng nhanh nhất đạt được cột mốc này, vượt qua cả Google Maps .
• 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần: Được OpenAI xác nhận vào tháng 2/2026, tăng hơn gấp đôi so với con số 400 triệu của một năm trước đó .
• 50 triệu thuê bao trả phí: OpenAI tiết lộ đã vượt qua con số này vào đầu năm 2026 .
• Doanh thu hàng năm 25 tỷ USD: Vượt qua vào cuối tháng 2/2026, với doanh thu hàng tháng hiện đạt khoảng 2 tỷ USD .
• 1,3 tỷ USD doanh thu di động hàng quý: Chỉ riêng ứng dụng di động ChatGPT đã tạo ra doanh thu trong một quý nhiều hơn chín ứng dụng AI hàng đầu tiếp theo cộng lại .

Nền tảng này cũng củng cố vị trí là trang web được truy cập nhiều thứ sáu trên toàn cầu, với lượng truy cập tăng thêm hơn 60 tỷ lượt so với cùng kỳ năm trước .

Khoảng cách "chất lượng doanh thu": Claude so với ChatGPT

Có lẽ chỉ số đáng chú ý nhất cho tương lai không nằm ở quy mô, mà ở khả năng kiếm tiền. Dữ liệu của Sensor Tower cho thấy Claude của Anthropic giỏi hơn đáng kể trong việc chuyển đổi người dùng thành khách hàng trả tiền và tạo ra doanh thu từ họ.

• Claude kiếm được trung bình 2,76 USD trên mỗi người dùng, so với 1,74 USD của ChatGPT — một lợi thế gấp 1,5 lần về khả năng kiếm tiền trên mỗi người dùng .
• Claude cũng chuyển đổi thành công một tỷ lệ cao hơn trong số người dùng iOS của mình thành thuê bao trả phí .

Khoảng cách "chất lượng doanh thu" này là một lỗ hổng chiến lược quan trọng đối với ChatGPT, đặc biệt khi cơ sở người dùng của nó phình to với những người dùng miễn phí. Chỉ có khoảng 5% trong số ước tính 1 tỷ người dùng hàng tháng của nó trả tiền cho gói thuê bao . Ngược lại, cơ sở người dùng nhỏ hơn nhưng có khả năng kiếm tiền cao hơn của Claude là một câu chuyện hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tập trung vào tính bền vững kinh tế thay vì chỉ quy mô tuyệt đối.

Cuộc đua IPO: Cuộc đụng độ của những tầm nhìn AI

Những động lực cạnh tranh này đang diễn ra trong bối cảnh của một trong những cuộc đua IPO được mong đợi nhất lịch sử. Cả OpenAI và Anthropic đều đã nộp hồ sơ đăng ký S-1 bảo mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) chỉ cách nhau vài ngày vào tháng 6 năm 2026.

Tham vọng 1.000 tỷ USD của OpenAI

Vào ngày 8 tháng 6 năm 2026, OpenAI đã nộp hồ sơ S-1 bảo mật lên SEC, với Goldman Sachs và Morgan Stanley dẫn dắt thương vụ . Công ty đã chủ động thừa nhận việc nộp hồ sơ, tuyên bố rằng họ "chưa quyết định thời điểm" và việc ra mắt công chúng "có thể còn một thời gian nữa", mặc dù thị trường đồn đoán vào khoảng thời gian từ quý 4 năm 2026 đến năm 2027 .

Mức định giá mục tiêu lên tới 1.000 tỷ USD, một bước nhảy vọt đáng kể so với mức định giá tư nhân cuối cùng 852 tỷ USD của công ty . Câu chuyện IPO của OpenAI chắc chắn sẽ xoay quanh quy mô vô song — 1 tỷ người dùng, 25 tỷ USD doanh thu và 50 triệu thuê bao trả phí.

Tuy nhiên, câu chuyện đó giờ đây có thêm một dấu hoa thị mới. Thị phần đang suy giảm, tăng trưởng chậm lại và sự cạnh tranh khốc liệt tạo ra rủi ro đáng kể. Công ty phải thuyết phục các nhà đầu tư thị trường đại chúng rằng họ có thể duy trì quỹ đạo doanh thu ngay cả khi thị trường bị phân mảnh ngay dưới chân mình .

Lợi thế của người đi trước từ Anthropic

Anthropic đã nhanh chân hơn OpenAI cả tuần, công bố việc nộp hồ sơ S-1 bảo mật vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, với Wilson Sonsini là cố vấn pháp lý . Thời gian niêm yết phụ thuộc vào điều kiện thị trường và quá trình xem xét của SEC, nhưng các nhà phân tích kỳ vọng việc niêm yết sẽ diễn ra vào nửa cuối năm 2026 .

Các đồn đoán về định giá của Anthropic đã dao động từ 380 tỷ USD trong các cuộc thảo luận trước đó đến mức cao tới 965 tỷ USD dựa trên các vòng gọi vốn gần đây, mặc dù chưa có mục tiêu chính thức nào được tiết lộ .

Bài chào hàng IPO của Anthropic là một sự tương phản trực tiếp với câu chuyện về quy mô của OpenAI. Nó có thể tự định vị mình như một lựa chọn thay thế "tăng trưởng chất lượng cao": giành được 70% các cuộc khảo sát ưu tiên doanh nghiệp dù chỉ nắm giữ 2-3% lưu lượng truy cập web, tạo ra doanh thu trên mỗi người dùng cao hơn nhiều và tăng trưởng doanh thu nhanh hơn gấp ba lần . Vòng gọi vốn gần đây của họ đã chốt ở mức định giá 965 tỷ USD, đặt công ty vào cùng đẳng cấp với OpenAI .

Hai tầm nhìn cạnh tranh cho tương lai AI

Việc nộp hồ sơ IPO đồng thời và dữ liệu thị phần đang dịch chuyển đã nhấn mạnh một ngã rẽ cơ bản cho đầu tư vào AI. Thị trường hiện đang định giá hai tầm nhìn riêng biệt một cách đồng thời.

Tầm nhìn của OpenAI là về sự phổ biến toàn cầu — một nền tảng tiêu dùng phục vụ một tỷ người mỗi tháng, trở thành một lớp cơ sở hạ tầng mới của chính internet. Rủi ro là nó có thể trở thành một tiện ích có biên lợi nhuận thấp, khối lượng lớn, dựa vào mô hình kinh tế giống như quảng cáo khi chỉ có 5% người dùng trả phí.

Tầm nhìn của Anthropic là về chiều sâu sinh lời — một công cụ dành cho các doanh nghiệp và người dùng chuyên nghiệp sẵn sàng trả giá cao cho một sản phẩm cao cấp. Rủi ro là "hào bảo vệ" doanh nghiệp hẹp của nó có thể bị phá vỡ nếu OpenAI hoặc Google cải thiện các sản phẩm nơi làm việc của họ.

Giá trị kết hợp của đường ống IPO AI — bao gồm OpenAI, Anthropic và SpaceX — hiện ở mức khoảng 3,6 nghìn tỷ USD, tạo ra một cuộc cạnh tranh chưa từng có về vốn đầu tư . Các buổi giới thiệu (roadshow) IPO tương ứng của các công ty sẽ là một cuộc trưng cầu dân ý thời gian thực về việc tầm nhìn nào thị trường đại chúng thấy thuyết phục hơn.