LHQ lên tiếng: Hơn 1.000 dân thường Sudan thiệt mạng vì tấn công bằng máy bay không người lái

Hơn 1.000 dân thường thiệt mạng vì máy bay không người lái

Theo báo cáo của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR), hơn 1.000 dân thường đã thiệt mạng vì các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) tại Sudan chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026 . Một thống kê trước đó cho thấy, chỉ trong 4 tháng đầu năm, vũ khí này là nguyên nhân gây ra hơn 80% tổng số ca tử vong dân sự được ghi nhận trong cuộc xung đột, cướp đi sinh mạng của ít nhất 880 người .

Đây là lần đầu tiên UAV vượt qua các loại vũ khí truyền thống để trở thành "sát thủ" gây thương vong hàng đầu cho thường dân trong cuộc chiến tàn khốc tại quốc gia Đông Phi này. Sự phổ biến của các máy bay không người lái có vũ trang, được cho là do các thế lực nước ngoài cung cấp hoặc tài trợ, đã làm thay đổi cục diện chiến trường và đẩy người dân vào tình cảnh hiểm nguy chưa từng có .

Cao ủy Nhân quyền LHQ lên án mạnh mẽ

Trước tình hình đáng báo động, ông Volker Türk, Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc, đã lên tiếng chỉ trích "sự gia tăng đáng kể" của chiến tranh bằng máy bay không người lái và cảnh báo rằng việc sử dụng ngày càng nhiều vũ khí này có thể đẩy cuộc xung đột vào một "giai đoạn còn chết chóc hơn" .

Văn phòng của ông ghi nhận phần lớn các cuộc không kích bằng UAV được thực hiện bởi Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF), lực lượng bán quân sự đối đầu với Quân đội Sudan (SAF), dù cả hai bên đều đã triển khai loại vũ khí này . Ông Türk kêu gọi các bên tham chiến khẩn trương bảo vệ thường dân, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự "có thể cấu thành tội ác chiến tranh" .

Chi tiết vụ tấn công El Obeid ngày 10 tháng 6

Vào ngày 10 tháng 6 năm 2026, một loạt các cuộc không kích bằng máy bay không người lái đã nhằm vào thành phố El Obeid, thủ phủ của bang Bắc Kordofan ở miền trung Sudan. Đây là một đầu mối giao thông chiến lược kết nối thủ đô Khartoum với khu vực Darfur phía tây. Các nguồn tin địa phương cho biết đã có ít nhất 23 dân thường thiệt mạng và 19 người khác bị thương trong vụ việc .

Theo hãng tin Tân Hoa Xã (Trung Quốc), các máy bay không người lái được cho là của RSF và đã tấn công vào nhiều địa điểm trong thành phố . Vụ việc này nằm trong một xu hướng leo thang các cuộc tấn công bằng UAV tại khu vực Kordofan trong suốt tháng 5 và tháng 6, khiến nhiều gia đình phải bỏ nhà cửa chạy nạn . Một vụ tấn công khác trước đó vào tháng 1 cũng tại El Obeid đã san phẳng một ngôi nhà, giết chết 13 người, trong đó có 8 trẻ em, khiến dư luận quốc tế phẫn nộ .

Bối cảnh cuộc xung đột: Cuộc chiến không hồi kết

Cuộc chiến giành quyền lực giữa Quân đội Sudan (SAF) và lực lượng bán quân sự Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) nổ ra vào ngày 15 tháng 4 năm 2023, và đến năm 2026 đã bước sang năm thứ tư . Đến giữa năm 2026, xung đột đã lan rộng trên nhiều mặt trận. Các quan chức Liên Hợp Quốc mô tả cuộc chiến đã "mở rộng và gia tăng cường độ" mà không có dấu hiệu kết thúc .

Sudan hiện đang hứng chịu một trong những cuộc khủng hoảng di tản tồi tệ nhất thế giới:

• Hơn 14 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi chiến tranh bắt đầu .
• Trong số đó, khoảng 9 triệu người phải di tản trong nước (IDP) và hơn 3 triệu người đã chạy sang các nước láng giềng để tị nạn, chủ yếu là Tchad, Nam Sudan và Ai Cập .
• Gần 34 triệu người - tương đương khoảng 65% dân số Sudan - đang cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp .

Cảnh báo về nạn bạo lực tình dục tràn lan

Bên cạnh thảm họa từ bom đạn, các nhà điều tra nhân quyền của Liên Hợp Quốc còn đưa ra một thực tế đau lòng khác: bạo lực tình dục và trên cơ sở giới đã trở thành một chiến thuật chiến tranh có tính toán, đặc biệt là ở khu vực Darfur . Một báo cáo vào tháng 12 năm 2025 của OHCHR đã ghi nhận các vụ bạo lực tình dục hàng loạt trong một cuộc tấn công của RSF vào trại dành cho người di tản nội bộ Zamzam. Theo báo cáo, ít nhất 104 nạn nhân, bao gồm 75 phụ nữ và 26 trẻ em gái, đã bị hãm hiếp tập thể và bị bắt làm nô lệ tình dục chỉ trong ba ngày .

Các quan chức Liên Hợp Quốc đã cảnh báo Hội đồng Bảo an rằng nguy cơ xảy ra thêm các hành động tàn bạo hàng loạt, bao gồm bạo lực tình dục có hệ thống, vẫn ở mức cực kỳ cao . Những hành động này phần lớn nhắm vào các nhóm dân tộc thiểu số, khiến tình hình càng thêm nghiêm trọng và phức tạp.