Bên lề khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần thứ 52 tại Évian-les-Bains: Đột phá thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran và sứ mệnh hải quân tại Eo biển Hormuz

Dưới đây là những diễn biến chi tiết được ghi nhận trong ngày khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần thứ 52 tại Évian-les-Bains vào ngày 15 tháng 6 năm 2026.

Đột phá về Thỏa thuận Hòa bình Mỹ-Iran và Eo biển Hormuz

Ngay khi đặt chân đến thị trấn nghỉ dưỡng ven hồ nước Pháp, Tổng thống Donald Trump đã trở thành tâm điểm khi mang theo một thông báo gây chấn động toàn cầu. Ông tuyên bố Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận khung, chính thức chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ tháng 2 năm 2026, với mục tiêu cốt lõi là mở lại Eo biển Hormuz – tuyến đường biển huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới .

Hai bên mô tả văn kiện này như một Biên bản Ghi nhớ (MoU) . Với phong cách đặc trưng, ông Trump đã viết trên mạng xã hội: “Tàu bè của Thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu được chảy!”, đồng thời khẳng định eo biển hiện đã có thể lưu thông một phần, và toàn bộ hoạt động thương mại sẽ trở lại bình thường vào thứ Sáu, ngày 19 tháng 6 .

Lễ ký kết chính thức dự kiến sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ cũng vào đúng ngày 19 tháng 6 . Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là bản thỏa thuận khung này chỉ mở ra một giai đoạn 60 ngày để hai bên tiến hành các cuộc đàm phán chi tiết tiếp theo nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn .

Tình trạng Sứ mệnh Hải quân Đa quốc gia

Song song với thỏa thuận ngoại giao, một kế hoạch quân sự quan trọng cũng đang được gấp rút triển khai.

• Kế hoạch rà phá thủy lôi: Vương quốc Anh và Pháp đang dẫn đầu một sứ mệnh hải quân do châu Âu chỉ huy nhằm rà phá thủy lôi và bảo vệ an toàn hàng hải qua Eo biển Hormuz. Các nhà hoạch định quân sự từ hơn 15 quốc gia đã hoàn tất các kế hoạch tác chiến .
• Sự hậu thuẫn từ G7: Pháp, Đức, Anh và Ý đã công khai ủng hộ sứ mệnh này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết tàu sân bay Charles de Gaulle có thể được triển khai đến eo biển chỉ trong vòng hai đến ba ngày .
• Chờ đợi cái gật đầu của ông Trump: Mục tiêu của các đồng minh châu Âu khi đến dự hội nghị G7 lần này là tìm kiếm sự phê chuẩn chính thức từ Tổng thống Trump cho sứ mệnh trên .
• Trở ngại then chốt: Giới ngoại giao tiết lộ rằng Iran đã phát đi tín hiệu phản đối mạnh mẽ bất kỳ sự hiện diện quân sự nước ngoài nào trong khu vực, và thậm chí có thể đơn phương áp đặt phí quá cảnh đối với tàu bè qua lại đây – một lằn ranh đỏ đối với các cường quốc châu Âu . Đây chính là điểm mấu chốt chưa được giải quyết, khiến cho tính khả thi của sứ mệnh vẫn còn bỏ ngỏ .

Những chi tiết quan trọng chưa được giải quyết

Đằng sau không khí lạc quan, bức tranh thực tế còn tồn tại nhiều khoảng trống đáng kể khi các nhà lãnh đạo G7 bắt đầu thảo luận. Họ được mô tả là đang "vật lộn để ngăn thỏa thuận mong manh giữa Mỹ và Iran không sụp đổ gần như ngay lập tức" . Những nút thắt chính bao gồm:

• Lập trường của Iran về lực lượng nước ngoài: Việc Tehran chưa đồng ý cho phép một sứ mệnh an ninh và rà phá thủy lôi do châu Âu dẫn đầu khiến kế hoạch triển khai chìm trong bất định .
• Vai trò của Israel: Israel tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công ở Lebanon. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về việc liệu thỏa thuận Mỹ-Iran có thể trụ vững nếu không giải quyết được cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn .
• Thiếu vắng các điều khoản công khai: Toàn văn của MoU vẫn chưa được công bố. Các nhà lãnh đạo G7 được cho là "rất muốn tìm hiểu chi tiết" – những chi tiết mà phần lớn vẫn chưa được chia sẻ ngay cả với các đồng minh thân cận .

Rõ ràng, Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần này tại Évian-les-Bains sẽ không chỉ là một diễn đàn để chúc mừng một nền hòa bình mới, mà còn là một cuộc chạy đua với thời gian để hóa giải những thách thức chồng chất, trước khi cánh cửa cơ hội rộng mở trong 60 ngày tới khép lại.