Lệnh cấm của Trump với Anthropic đã tạo ra 'cú huých' kép trị giá 2,87 tỷ USD trên thị trường AI toàn cầu như thế nào

Vì Anthropic không thể giới hạn quyền truy cập theo quốc tịch một cách thực tế, công ty đã vô hiệu hóa các mô hình này trên toàn cầu . Chính quyền sau đó đã mô tả việc phát hành các mô hình này là 'liều lĩnh', tuyên bố rằng chính các chuyên gia AI của Amazon đã có thể 'bẻ khóa' (jailbreak) chúng . Điều này đánh dấu lần đầu tiên chính phủ Mỹ áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu trực tiếp lên một mô hình AI thương mại cụ thể, thay vì chỉ nhắm vào phần cứng máy tính nền tảng, báo hiệu một giai đoạn quản lý mới, quyết liệt hơn cho ngành công nghiệp này .

Vì sao cổ phiếu AI Trung Quốc tăng vọt

Việc đóng cửa toàn cầu các mô hình AI thương mại mạnh nhất của phương Tây ngay lập tức định hình lại cục diện cạnh tranh. Khi Fable 5 và Mythos 5 bị loại bỏ khỏi thị trường một cách hiệu quả, các nhà đầu tư đặt cược rằng nhu cầu toàn cầu sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế tốt nhất tiếp theo – mà phần lớn nằm ở Trung Quốc.

Khi thị trường Hồng Kông mở cửa vào ngày 15 tháng 6, hiệu ứng này là ngay lập tức. Cổ phiếu của Zhipu AI (02513.HK) đã có lúc tăng tới 48% trong phiên, chốt phiên tăng 33% sau khi có báo cáo rằng JPMorgan đã nâng giá mục tiêu, dự đoán các khu vực bị cắt khỏi AI của Mỹ sẽ chuyển sang sử dụng các mô hình của Trung Quốc . Đà tăng được khuếch đại bởi thông báo đồng thời của Zhipu rằng họ sẽ mở mã nguồn hoàn toàn mô hình mạnh mẽ GLM-5.2 của mình . Các cổ phiếu khái niệm AI khác của Trung Quốc, chẳng hạn như Cambridge Technology, cũng tăng điểm .

Chỉ trong một cuối tuần, một lệnh an ninh quốc gia của Mỹ đã tạo ra một động lực tài chính mạnh mẽ cho chủ quyền AI của Trung Quốc, khi thị trường đưa ra phán quyết tập thể rằng Washington vừa trao một món quà cạnh tranh đáng kể cho đối thủ công nghệ chính của mình .

Dòng tiền Crypto chuyển hướng: Đặt cược vào AI 'ngoài tầm với của chính phủ'

Trên thị trường tiền mã hóa, câu chuyện thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Chính phủ Mỹ vừa chứng minh rằng họ có thể đơn phương 'tắt công tắc' một mô hình AI tập trung vì lý do an ninh quốc gia. Đối với các dự án AI phi tập trung, đây chính là bằng chứng hoàn hảo nhất cho đề xuất giá trị của họ: các mạng lưới tính toán không cần cấp phép, có khả năng chống kiểm duyệt mà không một chính phủ đơn lẻ nào có thể ngăn chặn .

Kết quả là một sự luân chuyển vốn nhanh chóng vào các token AI phi tập trung và DePIN (mạng lưới cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung), với tổng giá trị thị trường ước tính tăng thêm 2,87 tỷ USD .

• Bittensor (TAO) dẫn đầu đà tăng, nhảy vọt khoảng 21–24% trong cuối tuần khi các nhà giao dịch đặt cược mạnh mẽ vào mạng lưới học máy phi tập trung của nó như một hình mẫu cơ sở hạ tầng AI có thể chống lại sự can thiệp của chính phủ .
• Venice Token (VVV) tăng khoảng 14% dựa trên luận điểm 'AI không cần cấp phép', với khối lượng giao dịch trong 24 giờ tăng vọt gần 200% lên khoảng 130 triệu USD .
• Morpheus (MOR) cũng tăng khoảng 21% trong cùng kỳ .

Như một nhà phân tích tiền mã hóa đã nói, thị trường đang thực hiện 'một vụ cá cược vào AI nằm ngoài tầm với của chính phủ' – một giao dịch đầu cơ đã biến một cú sốc pháp lý thành một sự kiện xác nhận giá trị cho thế giới web phi tập trung .

Khủng hoảng doanh nghiệp: Kế hoạch IPO 965 tỷ USD trước ngã rẽ

Trong khi các thị trường giao dịch với sự lạc quan ở một số khía cạnh, bản thân Anthropic lại rơi vào chế độ khủng hoảng. Chỉ 11 ngày trước lệnh xuất khẩu, vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, công ty đã nộp bản dự thảo báo cáo đăng ký S-1 một cách bí mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), nhắm mục tiêu niêm yết công khai sớm nhất vào mùa thu này với mức định giá được báo cáo là 965 tỷ USD, trong nỗ lực đánh bại đối thủ OpenAI trên đường đua lên sàn chứng khoán .

Thời điểm không thể tồi tệ hơn. Lệnh cấm xuất khẩu đe dọa gây bất ổn cho câu chuyện của công ty trên nhiều mặt trận:

• Rủi ro về Doanh thu: Khi người dùng nước ngoài hoàn toàn bị khóa quyền truy cập vào các sản phẩm tiên tiến nhất (và có khả năng mang lại lợi nhuận cao nhất), một dòng doanh thu chủ chốt hiện đang bị đình trệ. Công ty ngay lập tức bắt đầu đàm phán với Bộ Thương mại để thu hẹp hoặc dỡ bỏ các hạn chế, tìm kiếm một thỏa thuận để khôi phục quyền truy cập .
• Nhà đầu tư bất an: Cuộc khủng hoảng tạo ra một rủi ro pháp lý mới to lớn ngay khi công ty đang chuẩn bị cho chuyến 'roadshow' (giới thiệu cổ phiếu ra công chúng) IPO của mình. Các nhà đầu tư lớn, bao gồm Amazon, được cho là đã khá lo lắng về tình hình này. Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng động thái của chính quyền diễn ra sau khi các lo ngại về an ninh được nêu ra thông qua các kênh trong ngành, và Amazon được nêu tên là một trong những công ty đã cảnh báo về các rủi ro bảo mật trong các mô hình của Anthropic . Amazon hiện phải đối mặt với áp lực trên hai mặt trận: khả năng tồn tại của quan hệ đối tác AI-đám mây với Anthropic và giá trị của cổ phần mà họ nắm giữ. Điều này được cho là đã khiến Amazon gây áp lực lên Anthropic để nhanh chóng giải quyết lệnh cấm xuất khẩu .
• Lập trường pháp lý và công khai: Anthropic đã công khai phản đối, lập luận rằng lỗ hổng chỉ là một 'vụ bẻ khóa hẹp' và cảnh báo rằng việc áp dụng tiêu chuẩn 'không lỗ hổng' (zero-exploit) cho các mô hình AI sẽ đóng băng mọi sự phát triển mô hình tiên tiến một cách hiệu quả .

Những ngày tới sẽ cho thấy liệu Anthropic có thể đạt được một thỏa hiệp với Washington hay không. Tuy nhiên, đối với thị trường toàn cầu, chỉ thị ngày 12 tháng 6 đã làm rõ một điều: chính phủ Mỹ hiện sẵn sàng sử dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu như một 'công tắc bật/tắt' đối với AI tiên tiến, và những hiệu ứng lan tỏa của nó sẽ được định giá vào cổ phiếu và token trong tương lai gần.