Tối hậu thư thuế rượu vang 100%: Vì sao ông Trump lại "trừng phạt" Pháp trước thềm G7?

Mức thuế suất 100% được đe dọa sẽ khiến giá bán lẻ của rượu vang và champagne nhập khẩu từ Pháp tại thị trường Mỹ tăng gấp đôi một cách hiệu quả. Các nhà phân tích đã mô tả mức thuế trên 100% chẳng khác nào một lệnh cấm vận ngầm .

Nước Pháp không được phép mặc cả. Yêu cầu của ông Trump rất rõ ràng: hủy bỏ hoàn toàn thứ thuế này, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả.

Cách thức hoạt động của Thuế Dịch vụ Số tại Pháp

Thuế Dịch vụ Số (DST) của Pháp có hiệu lực từ năm 2019. Nó áp mức thuế 3% lên doanh thu từ một số dịch vụ kỹ thuật số nhất định — ví dụ như quảng cáo trực tuyến có chủ đích và các nền tảng thị trường thương mại điện tử — khi khoản doanh thu đó được tạo ra tại Pháp .

Loại thuế này nhắm vào các công ty có doanh thu toàn cầu vượt 750 triệu euro và doanh thu tại Pháp trên 25 triệu euro. Khoảng 30 công ty nằm trong diện chịu thuế, phần lớn trong số đó là các doanh nghiệp Mỹ .

Paris bảo vệ biện pháp này như một công cụ cần thiết để đánh thuế hoạt động kỹ thuật số, vốn phần lớn thoát khỏi các cấu trúc thuế thu nhập doanh nghiệp truyền thống. Ngược lại, Washington coi đây là một hình phạt mang tính phân biệt đối xử nhắm vào các công ty Mỹ, làm suy yếu các chuẩn mực thuế quốc tế .

Một tranh chấp có gốc rễ sâu xa

Tối hậu thư năm 2026 không phải là một cơn bùng phát đơn lẻ. Đây là sự hồi sinh của một cuộc chiến thương mại đã bắt đầu từ hơn nửa thập kỷ trước.

Vào tháng 12 năm 2019, chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu đã phản ứng trước DST mới được ban hành bằng cách đe dọa áp thuế lên tới 100% đối với 2,4 tỷ đô la hàng hóa Pháp, bao gồm champagne, pho mát, túi xách và mỹ phẩm . Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã chính thức mở một cuộc điều tra theo Mục 301 và trưng cầu ý kiến công chúng về danh sách mặt hàng dự kiến bị áp thuế .

Tranh chấp đã tạm lắng trong giai đoạn 2020–2021 khi Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dẫn dắt các cuộc đàm phán hướng tới một khuôn khổ thuế kỹ thuật số toàn cầu. Những cuộc đàm phán này cuối cùng đã bị đình trệ mà không đạt được một thỏa thuận thực thi đầy đủ, khiến thuế đơn phương của Pháp vẫn còn nguyên và những bất bình của Mỹ chưa được giải quyết .

Đến tháng 1 năm 2026, căng thẳng đã chuyển sang một đấu trường khác. Ông Trump đe dọa áp thuế 200% lên rượu vang Pháp sau khi ông Macron từ chối tham gia sáng kiến "Hội đồng Hòa bình" của ông về Gaza . Mối đe dọa đó tách biệt với vấn đề DST nhưng đã thiết lập một khuôn mẫu: rượu vang Pháp đang trở thành một điểm gây áp lực thường xuyên trong quan hệ song phương.

Sân khấu G7 tại Évian-les-Bains

Lời đe dọa thuế quan ngày 15 tháng 6 của ông Trump được đưa ra ngay khi các nhà lãnh đạo thế giới đang tụ họp tại Évian-les-Bains, Pháp, cho hội nghị thượng đỉnh G7 thường niên .

Thời điểm này đảm bảo rằng tranh chấp thuế kỹ thuật số sẽ chi phối chương trình nghị sự song phương giữa Mỹ và Pháp. Thay vì tập trung vào các ưu tiên chung như vấn đề Ukraine hay phối hợp kinh tế toàn cầu, hai nhà lãnh đạo đã đến hội nghị với một cuộc đối đầu thương mại trực diện đang diễn ra .

Ông Macron giờ đây phải đối mặt với một bài toán cân bằng khó khăn: bảo vệ chính sách thuế chủ quyền của Pháp trong khi cố gắng ngăn chặn một cuộc chiến thương mại sẽ trừng phạt một trong những ngành xuất khẩu nổi tiếng nhất của nước này.

Một ngành công nghiệp mắc kẹt giữa làn đạn

Các nhà xuất khẩu rượu vang Pháp đã phản ứng bằng sự báo động. Đại diện ngành mô tả mối đe dọa này là "tin xấu cho một ngành phụ thuộc vào xuất khẩu bị mắc kẹt trong một tranh chấp ngoài tầm kiểm soát của mình" .

Mỹ là thị trường xuất khẩu rượu vang lớn nhất của Pháp, chiếm khoảng 21% tổng lượng xuất khẩu . Mức thuế 100% sẽ làm giảm mạnh thị trường này ngay lập tức.

Các nhà sản xuất rượu vang châu Âu cũng đã ghi nhận một mô hình rộng hơn. Chỉ trong vòng một năm, ngành này đã bị nhắm tới bằng các mối đe dọa thuế quan riêng biệt liên quan đến thuế kỹ thuật số, một sáng kiến hòa bình địa chính trị, và các cuộc chiến thương mại rộng lớn hơn giữa EU và Mỹ trước đó . Trong mọi trường hợp, các nhà sản xuất rượu đều cho rằng họ là "thiệt hại phụ" trong những tranh chấp không liên quan gì đến nghề trồng nho và ủ rượu.

Điều này tiết lộ gì về căng thẳng xuyên Đại Tây Dương

Các mối đe dọa thuế quan đối với rượu vang Pháp không chỉ đơn thuần là về chính sách thuế hay số liệu thương mại. Chúng phơi bày một rạn nứt cấu trúc sâu sắc hơn.

Mỹ tiếp tục khẳng định rằng các loại thuế dịch vụ số đơn phương là nhắm vào các công ty Mỹ một cách không công bằng và vi phạm các nguyên tắc thương mại quốc tế. Trong khi đó, Pháp và Liên minh châu Âu ngày càng thất vọng với tiến độ chậm chạp của cải cách thuế toàn cầu và đã tự mình tiến hành các biện pháp tăng thu ngân sách.

Mặc dù OECD đã làm trung gian cho một thỏa thuận thuế toàn cầu mang tính bước ngoặt vào năm 2021, trụ cột liên quan đến đánh thuế kỹ thuật số của nó vẫn chưa được thực thi đầy đủ một cách ràng buộc. Cho đến khi điều đó xảy ra — hoặc cho đến khi Washington và Paris đạt được một thỏa thuận trực tiếp — nguy cơ bị áp thuế trừng phạt lên rượu vang Pháp sẽ vẫn là một mối đe dọa thường trực .