Làn sóng bán tháo trái phiếu siêu dài hạn Nhật Bản và cú 'lội ngược dòng' của ngân hàng nội địa

Tại sao các 'ông lớn' quản lý tài sản toàn cầu đồng loạt bán tháo JGB dài hạn?

• Lợi suất JGB kỳ hạn 30 năm đã chạm đỉnh lịch sử 3,44% vào tháng 5/2026, mức cao nhất kể từ khi phát hành năm 1999 . Với các quỹ ngoại vừa mua vào một năm trước, mức sụt giảm giá trái phiếu là rất nghiêm trọng, buộc họ phải chốt lời và cắt giảm rủi ro.
• Đợt tăng lãi suất tháng 6 của BOJ được kỳ vọng sẽ đưa lãi suất chính sách lên 1%, mức cao nhất từ 1995 . Tuy nhiên, thị trường đang lo xa hơn thế — một số quan chức BOJ đã phát tín hiệu về khả năng tăng thêm cuối năm 2026 , tạo ra nỗi lo lãi suất sẽ duy trì ở mức cao.
• BOJ cũng đang thu hẹp quy mô mua JGB. Tại cuộc họp tháng 6, ngân hàng trung ương đã thảo luận tăng tốc độ cắt giảm lên 400 tỷ yên/quý kể từ tháng 7/2026 . Điều này đồng nghĩa người mua lớn nhất đang dần rút lui, gây áp lực lên giá trái phiếu dài hạn khi khu vực tư nhân phải hấp thụ lượng cung gia tăng.
• Chênh lệch lợi suất Mỹ-Nhật thu hẹp làm giảm động lực nắm giữ JGB như một kênh 'carry trade' so với trái phiếu kho bạc Mỹ . Khi lãi suất Nhật tăng còn lãi suất Mỹ có thể ổn định, sức hấp dẫn tương đối của JGB giảm sút rõ rệt.
• Những cái tên lớn như T. Rowe Price, Schroders, và Brandywine Global Investment Management nằm trong số các quỹ đã giảm tỷ trọng JGB dài hạn thời gian gần đây . Cuộc rút lui mang tính chất phổ quát trong giới đầu tư tổ chức nước ngoài.

Vì sao Iyogin Holdings mua vào và điều đó báo hiệu gì?

• Iyogin Holdings, ngân hàng địa phương có thành tích giao dịch trái phiếu tốt nhất Nhật Bản gần đây, bắt đầu thăm dò thị trường từ tháng 4 với các lệnh mua nhỏ JGB siêu dài hạn — đây là lần mua JGB vì mục đích đầu tư đầu tiên của họ trong một thập kỷ . Kể từ 2016, ngân hàng này chỉ mua tín phiếu ngắn hạn cho mục đích thế chấp, với lý do 'không có cách nào để đầu tư' vào JGB .
• Lập luận của CEO Kenji Miyoshi: ông dự phóng lãi suất chính sách của BOJ sẽ đạt gần 1,5% vào cuối năm 2027 . Ở mức lợi suất siêu dài hạn hiện tại (khoảng 3,44%), ông nhìn thấy lợi tức thực dương hấp dẫn một khi chu kỳ tăng lãi suất đạt đỉnh. Đây là canh bạc vào sự ổn định của chu kỳ lãi suất, không phải đánh cược vào việc lãi suất sẽ ngừng tăng trong ngắn hạn.
• Lượng mua vào nhỏ và thăm dò. Giám đốc cấp cao Naoaki Fujita cho biết ngân hàng chưa hoàn toàn chấp nhận rủi ro kỳ hạn (duration risk) — họ chỉ đang 'thăm dò' . Đây không phải là tín hiệu lạc quan mạnh mẽ mà là sự tái nhập cuộc một cách chiến thuật sau một thập kỷ đứng ngoài thị trường.

Xem thêm: Nhà đầu tư ngoại rút khỏi trái phiếu siêu dài hạn Nhật Bản, ngân hàng địa phương lần đầu tham gia sau một thập kỷ

Sự phân hoá thị trường: 'Bắt đáy' hay 'bắt dao rơi'?

Nhóm nhà đầu tư	Hành động	Hàm ý
Các quỹ quản lý tài sản toàn cầu	Bán tháo JGB dài hạn	Lo ngại lợi suất tiếp tục tăng, áp lực nguồn cung từ BOJ, và sức hấp dẫn của carry trade suy giảm
Iyogin Holdings	Mua vào nhỏ giọt JGB siêu dài hạn	Định chế nội địa dồi dào tiền mặt coi mức lợi suất lịch sử là điểm vào lệnh hấp dẫn — nhưng chỉ là thăm dò
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản	Dự kiến tăng lãi suất lên 1% + đẩy nhanh cắt giảm mua trái phiếu	Cam kết bình thường hóa chính sách, nhưng tốc độ vẫn chậm và còn nhiều tranh cãi

• Sự thất vọng của khối ngoại về tốc độ bình thường hóa của BOJ bắt nguồn từ thực tế lạm phát cơ bản đang ở mức 2,8% và GDP quý I phục hồi mạnh mẽ , nhưng BOJ chỉ tăng lãi suất với các bước đi nhỏ từ mức gần 0. Nhà đầu tư toàn cầu kỳ vọng tốc độ nhanh hơn đã bị bất ngờ bởi cú sốc lợi suất dài hạn.
• Thị trường đang định giá lộ trình lãi suất lên đến ~1,5% (CEO Iyogin dùng mức 1,5% làm lãi suất cuối chu kỳ ), nhưng tồn tại bất đồng sâu sắc về khả năng BOJ duy trì quỹ đạo đó, trong bối cảnh nợ công khổng lồ của Nhật Bản và áp lực chính trị từ kế hoạch chi tiêu tài khóa của Thủ tướng Takaichi .

Tóm lại, việc bán tháo của khối ngoại và động thái 'bắt đáy' của Iyogin là hai mặt của cùng một đồng xu — sự bất định sâu sắc về điểm kết thúc của quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ tại Nhật Bản. Các quỹ ngoại đang giảm rủi ro biến động giá ở kỳ hạn siêu dài; trong khi các ngân hàng nội địa, với nguồn vốn huy động tiền gửi và không cần phòng ngừa rủi ro ngoại hối, đang thận trọng tham gia ở mức lợi suất mà họ chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Cả hai đều chưa đặt cược một cách tự tin vào bất kỳ xu hướng rõ ràng nào.