Bên trong cuộc chiến chip 2026: Kẽ hở 'lách luật' của Nvidia và cú xoay trục nội địa của Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại công nghệ Mỹ - Trung đã bước vào một giai đoạn đầy nghịch lý vào giữa năm 2026. Washington vẫn duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu quyết liệt đối với những bộ tăng tốc AI tiên tiến nhất, nhưng Nvidia đã nhận ra một điểm khác biệt trong quy định giúp họ giữ được một chân tại thị trường bán dẫn lớn nhất thế giới. Cùng lúc đó, các công ty công nghệ Trung Quốc — dẫn đầu là ByteDance, công ty mẹ của TikTok — đang đẩy nhanh một sự chuyển dịch cơ bản sang hạ tầng AI đa nguồn cung, có nguồn gốc nội địa. Kết quả không phải là một sự "chia tay" dứt khoát, mà là một cuộc cạnh tranh phức tạp, nhiều lớp lang đang diễn ra theo thời gian thực.

Vera của Nvidia: Khai thác lỗ hổng phân loại CPU

Nvidia đã phát động một chiến dịch bán hàng tích cực cho CPU trung tâm dữ liệu Vera mới của mình tại Trung Quốc, nhận đơn đặt hàng ngay bây giờ và có thể giao hàng sớm nhất vào tháng 8 năm 2026 . Logic chiến lược rất rõ ràng: Vera được phân loại là bộ xử lý trung tâm (CPU), không phải bộ xử lý đồ họa (GPU). Theo các hạn chế xuất khẩu hiện tại của Mỹ, CPU phải đối mặt với ít hạn chế hơn so với GPU tăng tốc AI — vốn là mục tiêu chính của các biện pháp kiểm soát gần đây . Sự khác biệt về quy định này mang lại cho Nvidia một giải pháp thay thế để tiếp tục bán hàng vào thị trường Trung Quốc ngay cả khi các dòng GPU hiệu suất cao như H200 và Blackwell đang vướng phải rào cản cấp phép nghiêm ngặt hoặc lệnh cấm hoàn toàn .

Động thái thúc đẩy Vera đánh dấu một sự thay đổi chiến lược đáng kể đối với Nvidia, công ty về cơ bản đang xây dựng lại hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc xung quanh một sản phẩm mà Washington chưa chặn . Các nguồn tin cho biết công ty kỳ vọng sẽ tạo ra doanh thu đáng kể từ sáng kiến này. Con chip được thiết kế cho khối lượng công việc AI tại trung tâm dữ liệu này thể hiện một ván cược rằng các nhà quản lý Mỹ sẽ không ngay lập tức bịt kín lỗ hổng mà họ đã không lường trước được khi soạn thảo các hạn chế dựa trên chỉ số hiệu suất GPU.

Chiến lược này diễn ra trong bối cảnh chính sách đầy biến động. Vào tháng 1 năm 2026, Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ đã chính thức sửa đổi chính sách cấp phép cho chất bán dẫn tiên tiến xuất khẩu sang Trung Quốc, chuyển từ "giả định từ chối" sang xem xét "theo từng trường hợp cụ thể" đối với các chip như Nvidia H200 và AMD MI325X . Chính quyền Tổng thống Trump đồng thời áp đặt mức phí 25% đối với các lô hàng H200 được phép xuất khẩu . Tuy nhiên, phản ứng dữ dội từ Quốc hội Mỹ đã diễn ra nhanh chóng và mang tính lưỡng đảng. Thượng viện đã thông qua luật vào cuối năm 2025 yêu cầu các nhà sản xuất chip Mỹ phải ưu tiên khách hàng Mỹ trước khi bán cho Trung Quốc, và Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đã thúc đẩy một dự luật vào tháng 2 năm 2026 cho phép Quốc hội có 30 ngày để xem xét và có khả năng chặn việc bán chất bán dẫn tiên tiến cho các quốc gia đối địch .

CEO của Nvidia, Jensen Huang, đã công khai báo hiệu một cách tiếp cận thận trọng, theo từng giai đoạn để giới thiệu lại các GPU mạnh hơn cho thị trường Trung Quốc. Tại một sự kiện tháng 3 năm 2026 ở Trung Quốc được Global Times đưa tin, ông Huang cho biết công ty sẽ chỉ tìm kiếm sự chấp thuận của chính phủ Mỹ để xuất khẩu GPU Blackwell sau khi nền tảng Vera Rubin thế hệ tiếp theo ra mắt vào nửa cuối năm 2026 và được các công ty Mỹ áp dụng rộng rãi .

Phản ứng của Trung Quốc: Chiến lược nội địa đa nguồn cung

Trong khi Nvidia tìm những con đường hẹp để quay lại Trung Quốc, các công ty công nghệ lớn nhất nước này không hề chờ đợi. Ví dụ sống động nhất là ByteDance, đơn vị đang thực hiện một cú xoay trục rõ ràng và nhanh chóng hướng tới các giải pháp thay thế nội địa.

Tính đến giữa tháng 6 năm 2026, ByteDance đang trong quá trình đàm phán tích cực với Iluvatar CoreX có trụ sở tại Thượng Hải để mua chip AI dành riêng cho khối lượng công việc suy luận — nhiệm vụ tính toán để chạy các mô hình AI đã được huấn luyện . Các nguồn tin thân cận với cuộc thảo luận nói với Reuters rằng Iluvatar CoreX dự kiến ​​sẽ vận chuyển ít nhất 50.000 chip cho ByteDance trong năm nay . Công ty cũng đang khám phá một thỏa thuận cung cấp song song với bộ phận chip Kunlunxin của Baidu .

Nếu được hoàn tất, thỏa thuận với Iluvatar CoreX sẽ đưa công ty này trở thành nhà cung cấp GPU nội địa lớn thứ ba của ByteDance, gia nhập danh sách hiện có bao gồm dòng Ascend của Huawei và Cambricon . Sự đa dạng hóa này không hoàn toàn là tự nguyện. Các cơ quan quản lý Trung Quốc trước đây đã yêu cầu ByteDance sử dụng chip AI phát triển trong nước từ Huawei và Cambricon trong các trung tâm dữ liệu của mình, ngăn họ phụ thuộc hoàn toàn vào phần cứng do Mỹ thiết kế một cách hiệu quả .

Cú xoay trục của ByteDance là một phần của nỗ lực quốc gia lớn hơn. Hệ sinh thái chip AI nội địa đã mở rộng nhanh chóng và hiện bao gồm một loạt công ty: Ascend của Huawei, Kunlunxin của Baidu, T-Head của Alibaba, Cambricon, Moore Threads, Enflame và Iluvatar CoreX . Bộ xử lý Ascend 950PR của Huawei, ra mắt vào tháng 3 năm 2026, được tuyên bố có hiệu suất gấp 2,8 lần H20 của Nvidia và tích hợp bộ nhớ băng thông cao (HBM) nội bộ đầu tiên của Huawei . Riêng ByteDance đã đặt một đơn hàng trị giá 5,6 tỷ USD cho những con chip này — đơn đặt hàng chip nội địa đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc — với Alibaba và Tencent cũng làm theo .

Hệ sinh thái nội địa này cũng đang ngày càng được vốn hóa mạnh mẽ. Từ tháng 12 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026, bốn công ty GPU Trung Quốc đã lên sàn, huy động tổng cộng 2,8 tỷ USD với mức lợi nhuận cổ phiếu trong ngày đầu giao dịch từ 76% đến 700% . Về phần mình, Huawei đang dự báo doanh thu chip AI năm 2026 sẽ tăng vọt 60%, đạt mục tiêu khoảng 12 tỷ USD .

Chính phủ Trung Quốc đã củng cố quỹ đạo này thông qua chính sách công nghiệp và hướng dẫn rõ ràng. Các công ty trong nước đã được khuyên không nên dựa vào công nghệ Mỹ, tạo ra sự bất ổn về nhu cầu kéo dài ngay cả khi giấy phép xuất khẩu của Mỹ được phê duyệt . Kết quả là một sự thay đổi mang tính cấu trúc: các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đang đồng thời thử nghiệm, mua sắm và trong một số trường hợp tự thiết kế chip AI của riêng mình, di chuyển với tốc độ và quy mô khó có thể xảy ra trước vòng kiểm soát xuất khẩu hiện tại của Mỹ.

Thực tế 'phân đôi màn hình' giữa năm 2026

Hai câu chuyện song song về chiến lược Vera của Nvidia và sự đa dạng hóa nội địa của ByteDance nắm bắt chính xác khoảnh khắc hiện tại. Nvidia là bậc thầy về điều hướng quy định, xác định một khoảng trống phân loại CPU trong khuôn khổ kiểm soát xuất khẩu và nhanh chóng lấp đầy nó trước khi các nhà hoạch định chính sách kịp phản ứng. ByteDance và các đồng nghiệp Trung Quốc đang thực hiện một quá trình tách rời dài hạn, được nhà nước hỗ trợ khỏi công nghệ silicon của Mỹ, xây dựng một cơ sở hạ tầng song song giúp họ giảm bớt lỗ hổng trước động thái chính sách tiếp theo của Washington.

Không bên nào hoàn toàn thắng hay thua. Nvidia vẫn giữ được chỗ đứng tại một thị trường mà CEO Jensen Huang từng mô tả là cơ hội 50 tỷ USD đang bị "đóng sập" một cách hiệu quả đối với các công ty Mỹ . Các công ty Trung Quốc đang câu giờ, cải thiện hiệu suất và tăng cường sự độc lập với một loạt chip nội địa ngày càng tăng, nhưng khoảng cách giữa các bộ xử lý tiên tiến nhất của Mỹ và Trung Quốc vẫn còn đáng kể về mặt tuyệt đối. Cuộc chiến chip năm 2026 không hẳn là một cuộc xung đột nhị phân mà là một sự thích nghi công phu, với rủi ro cao — nơi cả hai bên đều đang điều động trong những ràng buộc mà bên kia đã tạo ra.