Vì sao đồng USD suy yếu mạnh sau thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận khung hòa bình?

Thị trường tài chính châu Á mở cửa phiên giao dịch sáng thứ Hai (ngày 15/6) trong sắc xanh rực rỡ của các tài sản rủi ro và sắc đỏ của đồng bạc xanh. Tâm điểm của mọi biến động là thông báo lịch sử vào Chủ nhật (14/6) rằng Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận khung hòa bình. Sự kiện này đã lập tức kích hoạt một đợt dịch chuyển dòng vốn mạnh mẽ, tạo ra những phản ứng trái chiều và đầy kịch tính trên các loại tài sản.

Đồng USD 'lao dốc không phanh'

Đồng USD đã giảm xuống mức thấp nhất trong 10 ngày so với các đồng tiền chủ chốt khác, một phản ứng trực tiếp từ thông báo hòa bình Mỹ-Iran . Chỉ số Dollar Index (DXY), thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh với rổ sáu đồng tiền chính, đã trượt 0,29% xuống còn 99,45 điểm . Ngân hàng Saxo nhận định thỏa thuận này "gây tổn thương cho đồng USD" khi dòng tiền ồ ạt chảy vào các đồng tiền rủi ro, trong khi đồng Yên Nhật lại hoạt động kém hiệu quả một cách đáng chú ý . Các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như đô la Úc (AUD) và đô la New Zealand (NZD) đều ghi nhận mức tăng khoảng 0,5% .

'Cú sốc' dầu mỏ: Giá dầu thô lao dốc hơn 4%

Cùng lúc đó, giá dầu thô Mỹ tương lai lao dốc hơn 4%. Nguyên nhân chính đến từ cam kết mở lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới. Thỏa thuận này đã ngay lập tức xóa bỏ "phần bù rủi ro nguồn cung" cấp tính nhất khỏi thị trường năng lượng, vốn đã bị đẩy lên cao do lo ngại gián đoạn vận chuyển . Tuy nhiên, một sự thận trọng nhất định vẫn tồn tại khi ADNOC, tập đoàn dầu khí quốc gia của UAE, cho biết hoạt động vận chuyển dầu hoàn toàn qua eo biển này có thể chưa được khôi phục cho đến quý I hoặc quý II năm 2027, ngay cả khi đạt được một hiệp định vững chắc .

'Nghịch lý' vàng: Tăng giá không phải vì sợ hãi

Diễn biến của thị trường vàng mang đến một "nghịch lý" thú vị. Trong một kịch bản ưa thích rủi ro thông thường, giá vàng, một tài sản trú ẩn an toàn, lẽ ra phải giảm. Nhưng thực tế, giá vàng giao ngay đã tăng vọt từ 2% đến 2,7%, chạm mức 4.304 – 4.334 USD/ounce, mức cao nhất kể từ ngày 9 tháng 6 . Logic đằng sau là: giá dầu giảm mạnh → áp lực lạm phát hạ nhiệt → Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ít có lý do để thắt chặt tiền tệ hơn → lợi suất thực giảm, và đây lại là một yếu tố tích cực cho vàng . Vàng được hỗ trợ bởi đồng USD suy yếu và kỳ vọng lãi suất thấp hơn, chứ không phải bởi tâm lý sợ hãi địa chính trị .

Chứng khoán và khẩu vị rủi ro: Bữa tiệc của phe 'bò'

Các tài sản rủi ro đồng loạt khởi sắc. Hợp đồng tương lai S&P 500 tăng khoảng 0,8% và Nasdaq 100 tương lai tăng 1,2% trước giờ mở cửa thị trường châu Á . Thị trường chứng khoán châu Á và các chứng khoán có thu nhập cố định cũng đồng loạt tăng điểm . Các nhà đầu tư đã nhanh chóng xoay trục khỏi các vị thế phòng hộ bằng USD và dầu mỏ, đổ tiền vào các tài sản rủi ro hơn với kỳ vọng rằng việc giảm leo thang căng thẳng sẽ làm giảm nguy cơ lạm phát và suy thoái toàn cầu.

'Gót chân Achilles' của thỏa thuận: Vụ không kích của Israel vào Beirut

Tuy nhiên, niềm vui trên thị trường không trọn vẹn. Vào chính Chủ nhật, ngày 14 tháng 6 – cùng ngày thỏa thuận Mỹ-Iran được công bố – Israel đã ném bom vùng ngoại ô phía nam Beirut, với lý do trả đũa các vụ xâm nhập bằng máy bay không người lái của Hezbollah . Hậu quả là ít nhất 3 người thiệt mạng và 15 người bị thương . Vụ không kích này phơi bày một điểm yếu chết người của thỏa thuận: nó bao gồm điều khoản "chấm dứt mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon" , nhưng Israel – một bên không ký kết – đã tiếp tục hành động quân sự chống lại một lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn, đe dọa trực tiếp đến uy tín và tính bền vững của lệnh ngừng bắn.

Cuộc đua 60 ngày và cuộc họp then chốt của Fed

Thỏa thuận này thực chất là một bản ghi nhớ tạm thời (còn được gọi là "Bản ghi nhớ Islamabad"), không phải là một hiệp ước hòa bình cuối cùng . Nó thiết lập một khung thời gian 60 ngày để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, vấn đề phức tạp và gai góc nhất . Nếu các cuộc đàm phán này thất bại, toàn bộ khuôn khổ có thể sụp đổ, đây chính là rủi ro đuôi (tail risk) lớn nhất đối với thị trường lúc này.

Bên cạnh đó, cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bắt đầu vào ngày mai (16/6). Việc giá dầu giảm mạnh từ thỏa thuận hòa bình giúp Fed có thêm dư địa để tạm dừng hoặc làm chậm chu kỳ thắt chặt tiền tệ, bởi lạm phát do năng lượng sẽ hạ nhiệt . Thị trường đang định giá điều này như một cơn gió thuận chiều từ chính sách ôn hòa, nhưng tuyên bố thực tế của Fed mới là yếu tố quyết định liệu đợt phục hồi rủi ro này có tiếp tục hay đảo chiều.

Những ẩn số còn bỏ ngỏ

• Rủi ro thực thi: Thỏa thuận hiện mới chỉ là một khuôn khổ, chưa phải văn bản chính thức. Lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19 tháng 6 tại Thụy Sĩ, cho thấy vẫn còn những khía cạnh của thỏa thuận có thể chưa được giải quyết dứt điểm .
• Lập trường của Israel: Vụ không kích Beirut là một tín hiệu rõ ràng rằng Israel có thể không tuân thủ các điều khoản ngừng bắn, có nguy cơ kéo Iran trở lại vòng xoáy xung đột .
• Thời điểm mở lại Hormuz: Việc vận chuyển dầu hoàn toàn qua eo biển này có thể mất nhiều tháng hoặc thậm chí vài quý, ngay cả khi thỏa thuận đã được ký kết .
• Cuộc đàm phán hạt nhân: 60 ngày là một khoảng thời gian rất ngắn để giải quyết một vấn đề vô cùng phức tạp; thất bại có thể sẽ khiến toàn bộ tiến trình hòa bình sụp đổ .